PERİOPERATİF MİDE ULTRASONOGRAFİSİ
ÖZET
Perioperatif mide ultrasonografisi, anestezi veya sedasyon öncesinde mide içeriği hakkında ek bilgi edinmek için kullanılan yatak başı değerlendirmedir. 2026 uluslararası erişkin açlık uzlaşısı, eğitimli bir uygulayıcının ek bilgi gereken durumlarda bu yöntemi klinik karara yardımcı olarak kullanabileceğini belirtir. Ultrason, açlık öyküsünün ve genel risk değerlendirmesinin yerine geçen bağımsız bir güvenlik belgesi değildir. Yanlış yorumun zarar verebilmesi nedeniyle yeterli eğitim ve becerinin korunması önemlidir. Ek bilgi, klinik soruyla ilişkilendirilmelidir.
Kore Anesteziyologlar Derneğinin 2026 uzlaşısı, yöntemi herkese uygulanacak rutin taramadan ayırır. Açlık durumunun güvenilir bilinmediği veya mide içeriğinin kalmasından kuşkulanılan seçilmiş hastalarda karar desteği amaçlanır. Görüntüde dolu mide bulunması her durumda ameliyatın otomatik iptali anlamına gelmez; işlem gerekliliği, aspirasyon riski ve korunma seçenekleri birlikte değerlendirilir. Sonucun belirsiz olduğu durum da mide boşmuş gibi kabul edilmemelidir; ekip ihtiyatlı bir yaklaşım planlar.
Ultrasonla değerlendirme yalnız tek görüntüye veya gelişigüzel bir sayıya dayanmaz. ASRA gastrik ultrason belgesi, antrumun sırtüstü ve sağ yan pozisyondaki görünümünü birlikte ele alır; berrak sıvı ile katı ya da koyu içerik ayrımı önemlidir. Nitel değerlendirme, kesit alanından hesaplanan hacim tahminiyle aynı işlem değildir. Hacim hesaplarında kullanılan modelin doğrulandığı pozisyon ve hasta kapsamı dikkate alınmalıdır; bir tahmin mutlak ölçüm gibi sunulmamalıdır.
Türkiye’de elektif cerrahi hastalarında yapılan gözlemsel araştırmada 404 kişinin verisi incelendi. Çalışmanın açlık koşullarına karşın 66 kişide ultrasonla boş olmayan mide bulundu. Bu oran, hastaların yüzde 16,3’ünün aspirasyon geçirdiği anlamına gelmez. Araştırma ultrason bulgularını hasta bildirimleriyle karşılaştırdı; yöntem kullanıldığında aspirasyon olaylarının azaldığını sınayan randomize bir deney değildi. Bulgular, uzun süre aç kalmanın her kişide boş mideyi garanti ettiğini varsaymanın uygun olmadığını düşündürür.
- gastrik ultrason
- antrum
- aspirasyon riski
- perioperatif değerlendirme
- mide içeriği
GENEL OKUYUCU
HASTA AÇISINDAN KARARIN ANLAMI
Ultrason sonucu ile ameliyatın yapılması veya ertelenmesi kararı aynı şey değildir. Ekip, bulunan içeriği ve işlemin gerekliliğini birlikte değerlendirir. Sonuç belirsizse bunun planı nasıl etkilediğini sorun; tek görüntüye dayanarak güvenli olduğunuzu varsaymayın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM
VEKİL ÖLÇÜT VE GERÇEK RİSK
Sık kullanılan 1,5 mL/kg dolu mide sınırı, aspirasyonun doğrudan ölçümü değildir ve 2026 uzlaşısında bu vekil ölçüt sorgulanır. Önceden mide cerrahisi geçirmiş hastada inceleme daha güç olabilir; eğitimsiz veya güven vermeyen yorum kesin kararın dayanağı yapılmamalıdır.
NİTEL GÖRÜNÜM VE NİCEL TAHMİN
Antrumun iki pozisyondaki görünümü birlikte kaydedilir. Katı içerik veya koyu sıvı, berrak sıvıyla aynı biçimde yorumlanmaz. Hacim modeli uygulanıyorsa modelin doğrulandığı pozisyon korunmalı; farklı pozisyondaki alan aynı formüle açıklamasız yerleştirilmemelidir.
HASTA GRUPLARINA OTOMATİK GENELLEMEDEN KAÇINMA
ASRA belgesi obezite, enteral beslenme ve acil bakım gibi gruplarda koşullu destek bildirirken gastroözofageal reflü için kanıtı yetersiz ve çelişkili bulur. Bir risk etiketi, bütün hastalarda aynı test endikasyonunu oluşturmaz.
ARAŞTIRMANIN ÖLÇÜM SINIRI
Türkiye çalışmasında hacim, mide içeriği aspire edilerek doğrulanmadı. Ölçümlerin tek araştırmacı tarafından yapılması, başka uygulayıcılara genellenebilirliği sınırlar. Boş olmayan içerikle yüksek aspirasyon riskini aynı kategori saymak, klinik anlamı abartabilir.
TEDAVİ
BELİRSİZ SONUCUN YÖNETİMİ
KSA uzlaşısı, sonuç belirsiz kaldığında dolu mide önlemleriyle ilerlenebileceğini belirtir. Bu, her işlemin mutlaka yapılacağı veya erteleneceği kuralı değildir; bireysel klinik değerlendirme gerektirir. Uzlaşı, yüksek kesinlikli zorunlu bakım standardı olarak sunulmamalıdır.
İZLEM VE ÖNERİLER
HASTA İLE AÇLIK PLANINI UZLAŞTIRMA
Uluslararası uzlaşı, katı gıda ve berrak olmayan sıvılar için mevcut açlık uygulamalarını korur. Daha liberal berrak sıvı yaklaşımı kurumsal protokolle yürütülür; ultrason bulunması, hastanın aldığı açlık talimatını kendi başına değiştirmesi için gerekçe değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Peri-operative fasting in adults: an international, multidisciplinary consensus statement ↗
Rüggeberg ve arkadaşları / Anaesthesia · Kaynak tarihi: 9 Şubat 2026 · Erişim: 2026-11-01
- Korean consensus-based recommendations for preanesthetic gastric ultrasound and anesthetic considerations for GLP-1 receptor agonist-based therapy ↗
Korean Society of Anesthesiologists / Bang ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026; Korean Journal of Anesthesiology 79(5):466 · Erişim: 2026-11-01
- ASRA pain medicine narrative review and expert practice recommendations for gastric point-of-care ultrasound to assess aspiration risk in medically complex patients undergoing regional anesthesia and pain procedures ↗
ASRA Pain Medicine / Haskins ve arkadaşları · Kaynak tarihi: İlk çevrim içi 18 Nisan 2025; son sayı 6 Temmuz 2026, 51(7):723–745 · Erişim: 2026-11-01
- Ultrasound Evaluation of Gastric Emptying and Comparison with Patient-Reported Risk Factors in Elective Surgical Patients ↗
Inan ve Erdivanli / Journal of Clinical Medicine · Kaynak tarihi: 20 Ocak 2025 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · ELEKTİF CERRAHİDE MİDE ULTRASONU VE HASTA BİLDİRİMİ
Ultrasound Evaluation of Gastric Emptying and Comparison with Patient-Reported Risk Factors in Elective Surgical Patients
Inan S; Erdivanli B · Journal of Clinical Medicine · 2025
Çalışma türü: Tek merkezli prospektif gözlemsel çalışma.
Kapsam: 404 erişkin elektif cerrahi hastası analiz edildi.
ÖZET
66 kişide boş olmayan mide saptandı; anket ile ultrason arasındaki uyum katsayısı 0,327 idi.
Düşük ve yüksek risk birleştirildi; aspire edilmiş hacim referansı yoktu. Tek uygulayıcı çalışmasıdır; üniversite geliştirme vakfı destekledi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39860647 · DOI: 10.3390/jcm14020641
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.