İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

PERKÜTAN KOLESİSTOSTOMİ

ÖZET

Perkütan kolesistostomi, iltihaplı veya enfekte safra kesesine cilt üzerinden ince bir dren yerleştirilmesidir. Ultrason veya röntgen rehberliğinde yapılan girişim, enfekte safranın dışarıdaki torbaya akmasını sağlar. Genellikle lokal anestezi kullanılır; gerektiğinde ağrı kesici ve hafif sedasyon eklenebilir. Safra kesesi çıkarılmaz, drenajla enfeksiyonun kontrolüne yardımcı olunur.

Cerrahi riski yüksek olmak, ameliyatın kesinlikle yapılamayacağı anlamına gelmez. WSES, uygun hastalarda erken laparoskopik kolesistektominin temel tedavi olduğunu vurgular. Cerrahiye uygun olmayan ve safra kesesi enfeksiyonuna bağlı sepsisi bulunan hastada drenaj, enfekte içeriği boşaltarak klinik düzelme sağlayabilir. Karar yalnız yaşa veya tek bir risk etiketine indirgenmemelidir.

Dren bazen daha sonraki ameliyata kadar geçici bir çözüm, bazen de ameliyat olamayacak seçilmiş hastalarda kalıcı yaklaşımın parçasıdır. Enfeksiyonun yatışması dren çıkarma kararını otomatik olarak belirlemez. Kateter yolunun olgunlaşması, safra akışının durumu ve hastanın sonraki tedavi planı değerlendirilir. Bu nedenle taburculukta kontrol ve dren yönetimi açık olmalıdır.

CHOCOLATE araştırmasında yüksek riskli ancak belirli cerrahi uygunluk koşullarını karşılayan hastalarda laparoskopik cerrahi, perkütan drenaja göre daha az majör komplikasyonla ilişkiliydi. Bu sonuç, ameliyat olamayacak her hastanın yine de ameliyat edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Araştırmanın dışladığı çok ağır hastalar için aynı yarar ve risk dengesi varsayılamaz.

Kateter takıldıktan sonra kan basıncı, nabız, ateş ve drenaj miktarı izlenir; antibiyotik tedavisi sürdürülür. Evde dren varsa bakım öğretilir. Giriş yeri temiz ve kuru tutulur, tüpün çekilmesi veya yerinden oynaması önlenir. Ateş, titreme, artan karın ağrısı ya da akışın aniden durması gecikmeden değerlendirme gerektirir.

Girişimin kanama, enfeksiyonun kana yayılması ve çevredeki organların yaralanması gibi riskleri vardır. Dren tıkanabilir veya çıkabilir; gerektiğinde görüntüleme ve yeniden girişim yapılır. Kan sulandırıcı kullanımı önceden bildirilir ve kanama riski kontrol edilir. İlaçların ne zaman değiştirileceğine ekip karar vermelidir; hasta kendi başına tedavi kesmemelidir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • kolesistostomi
  • safra kesesi drenajı
  • akut kolesistit
  • kateter bakımı
  • cerrahi risk
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: DRENLE EVE DÖNÜŞ

Taburculukta torbanın bakımı, iletişim numarası ve kontrol tarihi öğrenilir. Drenin ne zaman çıkarılacağına tedavi ekibi karar verir; hasta kendisi çekmemelidir. Tıkanma veya çıkma olursa bakım ekibi değerlendirmesi ve gerektiğinde yeniden görüntüleme gerekir.

Kaynaklar:[6]

ERKEN DEĞERLENDİRME GEREKTİREN BULGULAR

Ateş veya titreme, artan karın ağrısı, giriş yerinde kızarıklık/şişlik/akıntı, drenajın kesilmesi ya da tüp çevresinden sızıntı için acil tıbbi görüş alınır. Genel durum bozulması yalnız kateterin beklenen etkisi sayılmamalıdır.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

CERRAHİYE UYGUNLUĞU YENİDEN DEĞERLENDİRMEK

Risk değerlendirmesi, hastanın ameliyat olamayacak durumda olup olmadığını ayırmalıdır. Başarılı drenaj sonrası klinik durum düzeldiğinde cerrahi seçenek tekrar ele alınır; başlangıçtaki kırılganlık tüm süreç boyunca değişmez bir karar olarak kabul edilmez.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

ENDOSKOPİK VE PERKÜTAN SEÇENEK

ASGE, ameliyata aday olmayan akut kolesistit hastasında uygun uzmanlık varsa EUS rehberli drenajı perkütan drenaja tercih etmeyi önerir. Ancak perforasyon, amfizematöz kolesistit, klinik kararsızlık, daha derin sedasyonu tolere edememe veya ileride ameliyat olasılığı perkütan yaklaşımı öne çıkarabilir. EUS uzmanlığının bulunmaması da seçimi etkiler.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

DREN ÇIKARMA VE İNTERVAL AMELİYAT PLANI

2026 Delphi uzlaşısında transhepatik drenin en az 4–6 hafta tutulması, çıkarma öncesinde kolanjiyografi ve uygun hastada 6–8 haftada interval kolesistektomi desteklendi. Bunlar uzman uzlaşılarıdır; klinik gidiş ve kateter yolu dikkate alınır. Klemp testi veya rutin yıkama konusunda uzlaşı sağlanmadığından herkese aynı uygulama dayatılamaz.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Cholecystostomy (Gallbladder Drain) Insertion ↗

    Ashford and St Peter’s Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Broşür incelemesi Nisan 2026; web güncellemesi 20 Ekim 2026 · Erişim: 2026-11-01

  2. 2020 World Society of Emergency Surgery updated guidelines for the diagnosis and treatment of acute calculus cholecystitis ↗

    Pisano ve arkadaşları; WSES · Kaynak tarihi: 5 Kasım 2020 · Erişim: 2026-11-01

  3. Management of Percutaneous Cholecystostomy Drains: A Consensus Statement ↗

    Al Azzawi ve arkadaşları; JAMA Network Open · Kaynak tarihi: 5 Haziran 2026 · Erişim: 2026-11-01

  4. Laparoscopic cholecystectomy versus percutaneous catheter drainage for acute cholecystitis in high risk patients (CHOCOLATE): multicentre randomised clinical trial ↗

    Loozen ve arkadaşları; BMJ · Kaynak tarihi: 8 Ekim 2018 · Erişim: 2026-11-01

  5. American Society for Gastrointestinal Endoscopy guideline on the role of therapeutic EUS in the management of biliary tract disorders: summary and recommendations ↗

    ASGE Standards of Practice Committee · Kaynak tarihi: 2024; 2025 düzeltmesi kontrol edildi · Erişim: 2026-11-01

  6. Percutaneous Cholecystostomy (Gallbladder Drain Insertion), Trust Docs 14231 version 3 ↗

    Norfolk and Norwich University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 10 Ağustos 2022 kurum onayı · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · CHOCOLATE: SEÇİLMİŞ YÜKSEK RİSKLİ HASTADA CERRAHİ VE DRENAJ

Laparoscopic cholecystectomy versus percutaneous catheter drainage for acute cholecystitis in high risk patients (CHOCOLATE): multicentre randomised clinical trial

Loozen CS ve arkadaşları · BMJ · 2018

Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma; ara analiz sonrası erken durduruldu.

Kapsam: 142 kişi randomize edildi; 134 kişi analiz edildi, cerrahi 66 ve drenaj 68.

ÖZET

Majör komplikasyon cerrahide 8/66 (%12), drenajda 44/68 (%65) idi. Ölüm farkı anlamlı değildi.

APACHE II 7–14 grubuyla sınırlı; yoğun bakım hastaları ve daha ağır skorlar dışlandı. St Antonius Research Foundation desteği bildirildi; yazarlar ilgili çıkar ilişkisi bildirmedi.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.