PERNİYO

Perniyo, donma oluşturmayacak düzeyde soğuk ve nemli ortamla ilişkili, el ve ayak parmakları gibi uç bölgelerde gelişen iltihabi deri lezyonlarıdır. Kaşıntılı, hassas veya ağrılı kırmızı mor kabarıklıklar oluşabilir. Her yaşta görülebilmekle birlikte ileri yaşta yeni başlayan tablo, altta yatan nedenlerin değerlendirilmesini özellikle gerektirir. Primer perniyoda ilişkili hastalık bulunmaz; sekonder perniyoda ise başka bir neden saptanır.

Günlük bakımın temeli soğuk ve nemden korunmak, ıslak bölgeyi kurutmak ve yavaşça ısıtmaktır. Elleri veya ayakları çok sıcak suya sokmak ya da doğrudan radyatöre dayamak uygun değildir. Çoğu lezyon birkaç haftada geriler. İrin, ateş, tekrarlama veya iki üç haftada düzelmeme durumunda hekime başvurulmalıdır. Diyabeti olan kişilerde ayak sorunları daha ciddi olabileceğinden değerlendirme geciktirilmemelidir.

İlaç tedavisi herkes için aynı sonuç vermez. Kronik perniyosu olan otuz iki kişilik, plasebo kontrollü bir çalışmada nifedipin yakınma ve işlev kaybını anlamlı biçimde azaltmamıştır. Buna karşılık kan basıncında düşme ve ödem daha belirgin bulunmuştur. Bu sonuç, sık kullanılan bir ilacın bile yarar ve zararlarının kişiye özgü konuşulması gerektiğini gösterir; rutin kullanımı destekleyen kesin bir başarı vaadi yapılmamalıdır.

Pentoksifilin için farklı bir plasebo kontrollü araştırmada kısa dönem klinik yanıt daha iyi bulunmuştur. Ancak çalışmanın üç haftalık olması, yalnız tamamlayan hasta sayısının özette verilmesi ve uzun dönem sonuçların bulunmaması yorumun sınırlarını oluşturur. Yan etki bildirilmemesi, tüm hastalarda güvenli olduğunun kanıtı değildir. Bu nedenle araştırma bulguları kendi başına ilaç başlama, doz belirleme veya uzun süre kullanma önerisine dönüşmez.

Güncel tedavi derlemesi de kanıtların sınırlı olduğunu ve bazı seçeneklerin Raynaud fenomeni gibi ilişkili damarsal durumlardan uyarlandığını vurgulamaktadır. Primer ve sekonder olguların aynı hastalık grubu gibi ele alınması doğru değildir. Tedavi, altta yatan durum ve belirtilere göre planlanır.

Kalıcı veya nedeni belirsiz lezyonlarda tanı yeniden değerlendirilir. Amaç yalnız mevcut lezyonu yatıştırmak değil, sonraki soğuk maruziyetlerinde korunmayı sürdürebilmektir.