İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

PERSİSTAN DEPRESİF BOZUKLUK

ÖZET

Persistan depresif bozukluk, uzun süre devam eden çökkün duygudurum örüntüsüdür. Erişkinde günün büyük kısmında, olmayan günlerden daha çok gün boyunca en az iki yıl süren belirtiler değerlendirilir. Güncel tanı adı yalnız hafif depresyon anlamına gelmez. Amerikan Psikiyatri Birliği, önceki distimi tanısıyla tam eşdeğer olmadığı için tanı adındaki distimi parantezini kaldırmıştır; kronik majör depresyon belirtileri de bu geniş kapsam içinde bulunabilir.

Çocuk ve ergenlerde süre eşiği en az bir yıldır. İştahın azalması veya artması, az ya da fazla uyuma, enerji düşüklüğü, düşük benlik saygısı, dikkat veya karar verme güçlüğü ve umutsuzluk eşlik edebilir. Tanı için bu ek belirtilerden en az ikisi aranır. Belirti örüntüsünü yalnız tek bir kötü güne veya geçici bir moral bozukluğuna bakarak değerlendirmek yeterli değildir.

Klinik değerlendirmede kişinin düşünceleri, duyguları, davranışları ve zaman içindeki seyir ayrıntılı konuşulur. Fizik muayene ve gerekli laboratuvar testleri, benzer belirtiler oluşturabilen bedensel hastalıkları araştırmak için kullanılabilir. Örneğin hipotiroidi ayırıcı tanıda ele alınır. Ruhsal değerlendirme, bipolar bozukluk ve diğer duygudurum durumlarıyla ayrımı destekler. Tedavi seçimi belirti ağırlığına, önceki tedavilere, ilaç toleransına ve kişinin tercihine göre birlikte yapılır.

Uzun süren belirtileri olan kişi bunların depresyonla ilişkili olabileceğini fark etmemiş veya daha önce yardım aramamış olabilir. Sağlık çalışanının duygudurum hakkında görüşmeyi başlatması bakıma erişimi kolaylaştırabilir. Yetişkinlerde bilişsel davranışçı tedavi, ilaç veya uygun birleşimleri ortak kararla değerlendirilir. Kronik belirtilere uyarlanmış psikoterapide kaçınma, tekrarlayıcı olumsuz düşünme ve kişilerarası güçlükler gibi belirtileri sürdüren süreçler üzerinde çalışılır; herkese tek bir seçenek dayatılmaz.

Erken başlangıçlı kronik depresyonu olan iki yüz altmış sekiz ilaç kullanmayan yetişkinin randomize çalışmasında, bozukluğa özgü CBASP psikoterapisi destekleyici psikoterapiyle karşılaştırılmıştır. Yirminci ve kırk sekizinci haftalarda depresif belirtiler CBASP grubunda daha fazla azalmıştır. Sonuçlar seçilmiş yetişkin örneklemine aittir; bütün yaş gruplarına aynı başarı oranı vaat etmez.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • persistan depresif bozukluk
  • kronik depresyon
  • bilişsel davranışçı terapi
  • CBASP
  • ayırıcı tanı
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Güncel tanı yalnız eski hafif distimi kavramıyla sınırlandırılmaz.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Enerji, uyku, iştah, özdeğer, dikkat ve umut duygusunda uzun süreli değişiklikler görülebilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Uzun süren duygudurum yakınmaları için değerlendirme alın; bunların değişmez kişilik özelliği olduğu varsayılmamalıdır.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Belirtilerin seyri, önceki tedaviler, diğer duygudurum belirtileri ve günlük yaşama etkisi konuşulur.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Muayene ve seçilmiş tetkikler hipotiroidi gibi bedensel nedenleri araştırır; tek bir laboratuvar değeri tanıyı koymaz.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Bipolar bozukluk, majör depresyon ve mevsimsel örüntülü durumlar ruhsal değerlendirmede ayrılır; hipotiroidi gibi tıbbi nedenler de araştırılır.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Süre ve ek belirtiler birlikte değerlendirilir; erişkinde iki yıl, çocuk ve ergende bir yıl eşiği önemlidir. Bu sürede iki aydan uzun belirtisiz aralık bulunmaz. Madde veya tıbbi nedenle açıklanmayan mani veya hipomani öyküsü tanıyı dışlar ve bipolar değerlendirmeyi gerektirir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Yetişkinlerde kronik belirtilere odaklı psikoterapi ve uygun ilaç seçenekleri ortak kararla planlanır; kaçınma ve ruminasyon ele alınır.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

İlaç yan etkileri ve tedaviye yanıt izlenir; gençlerde antidepresan kullanımı sırasında intihar düşüncesi dikkatle değerlendirilir.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Kişi kendini güvende tutamıyorsa veya ciddi kendine zarar verme varsa acil yardım alın.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Persistent Depressive Disorder: DSM-5-TR change ↗

    American Psychiatric Association · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-28

  2. Depressive Disorders ↗

    MSD Manual Professional · Kaynak tarihi: inceleme2026-01; güncelleme2026-07 · Erişim: 2026-10-28

  3. Persistent depressive disorder: Diagnosis and treatment ↗

    Mayo Clinic · Kaynak tarihi: 2022-12-02 · Erişim: 2026-10-28

  4. Depression in adults: treatment and management NG222 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2022-06-29; erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

  5. Effect of Disorder-Specific vs Nonspecific Psychotherapy for Chronic Depression: A Randomized Clinical Trial ↗

    JAMA Psychiatry · Kaynak tarihi: çevrimiçi2017-02-01; sayı2017-03-01 · Erişim: 2026-10-28

  6. Where to get urgent help for mental health ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2023-04-26; erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · KRONİK DEPRESYONDA ÖZGÜL PSİKOTERAPİNİN DESTEKLEYİCİ TERAPİYLE KARŞILAŞTIRILMASI

Effect of Disorder-Specific vs Nonspecific Psychotherapy for Chronic Depression: A Randomized Clinical Trial

Schramm E, Kriston L, Zobel I, Bailer J ve arkadaşları · JAMA Psychiatry · 2017

Çalışma türü: Çok merkezli randomize karşılaştırma.

Kapsam: İlaç kullanmayan 268 erken başlangıçlı kronik depresyonlu yetişkin; 137 CBASP, 131 destekleyici terapi.

ÖZET

Yirminci haftada depresyon puanları için düzeltilmiş fark CBASP lehine 2,51; 48. haftada 3,13 puandı.

Seçilmiş yetişkin grup ve belirli terapi programı; çocuklara veya tüm klinik altgruplara doğrudan genellenmez.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.