PFEİFFER SENDROMU
ÖZET
Pfeiffer sendromu, kafatası sütürlerinin erken kapanması ile el ve ayak kemiklerindeki farklılıkların birlikte görüldüğü genetik bir durumdur. Geniş ve dışa yönelen başparmaklar ile ayak başparmakları önemli ipuçlarıdır. Üst çene gelişim yetersizliği, gözlerin belirginleşmesi, işitme ve diş sorunları eşlik edebilir. En sık FGFR2, daha az olarak klasik tipte FGFR1 değişiklikleriyle ilişkilidir. Klasik tip daha hafif seyredebilir; ağır biçimlerde yaşamı tehdit eden solunum ve nörolojik sorunlar bulunabilir. Tip adı tek başına kişinin bütün bakım gereksinimlerini açıklamaz.
Bakım doğumdan itibaren işlevsel gereksinimlere göre düzenlenir. Kraniofasiyal ekip; beyin cerrahisi, hava yolu, el cerrahisi, beslenme-yutma, göz, işitme ve konuşma uzmanlarını bir araya getirir. Cerrahilerin zamanı ve sırası her çocuk için farklıdır. Gözlerin korunması, beslenmenin sürdürülmesi ve solunum sorunlarının değerlendirilmesi görünümle ilgili hedeflerden ayrı olarak önem taşır. Çocuk büyüdükçe ruhsal ve sosyal destek de sağlanmalıdır. Aileye sunulan prognoz ve uzun dönem plan, bireysel bulgulara dayanmalıdır.
Kafatası içindeki basınç artışı görme siniri ve gelişim için risk oluşturabilir. Ameliyat sonrasında da basınç artışı yeniden ortaya çıkabileceğinden göz dibi ve nörolojik izlem sürdürülür. İşitme kaybının erken fark edilmesi, gerektiğinde işitme cihazı ve konuşma desteğine erişimi kolaylaştırır. Çok sayıda girişim ve ağrılı dönemler çocukla ailesini zorlayabilir; psikolojik destek yalnız görünüm kaygısıyla sınırlandırılmamalıdır.
Soluk borusundaki kıkırdak halkaların sürekli bir kılıf oluşturması hava yolu değerlendirmesinde özel önem taşır. Küçük bir çalışmada, endoskopiyle bu anomalisi bilinen on sendromik kraniyosinostoz hastası ile on kontrol ultrasonla karşılaştırılmıştır. Bulgular uyanık ultrasonun taramaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Ancak önceden tanılı seçilmiş gruptaki doğruluk, belirtisiz bütün çocuklarda aynı performansın kanıtı değildir. Ultrason sonucu tek başına hava yolunun güvenli olduğunu göstermemeli veya uzman değerlendirmesinin yerine geçirilmemelidir.
- FGFR2
- Geniş başparmak
- Hava yolu değerlendirmesi
- Görme izlemi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: PFEİFFER NEDİR?
Pfeiffer sendromu, kafatası kemikleri arasındaki büyüme çizgilerinin erken kapanmasıyla birlikte geniş başparmak ve ayak başparmaklarının görülebildiği genetik bir durumdur. Yüzün orta bölgesi, gözler, solunum ve işitme de etkilenebilir.
Bulgular hafiften ağıra değişir. Klasik tip 1’de zihinsel gelişim çoğunlukla normaldir; ağır tiplerde solunum ve sinir sistemi sorunları daha belirgindir. Alt tip adı tek başına bireysel geleceği veya gereken tedaviyi belirlemez.
Bakım, doğumdan başlayabilen ve büyüme boyunca değişen bir plandır. Amaç solunumu ve görmeyi korumak, beynin büyümesine alan sağlamak ve beslenme, işitme, el işlevi ile gelişimi desteklemektir.
GENEL OKUYUCU: NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Nefes almakta belirgin zorlanma acil değerlendirme gerektirir. Ameliyat yerinde artan şişlik, renk değişikliği veya irin varsa cerrahi ekibe haber verin. Seslere yanıt vermeme ve gelişimde ilerlememe de kontroller arasında bekletilmemelidir.
Gözün tam kapanmaması, ağrı veya görmede azalma gecikmeden değerlendirilmelidir. Açıkta kalan göz yüzeyi kuruyup hasarlanabilir; kafatası içi basınç artışı da görmeyi tehdit edebilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: ANAMNEZ
Kraniyal girişimler, solunum destekleri, uyku apnesi, beslenme/yutma, işitme, konuşma ve gelişim sorgulanır. Diş kapanışı, hareket kısıtlılığı ve cerrahi süreçlerin aile üzerindeki yükü bakım planına katılır.
Süren veya tekrarlayan hava yolu yakınmaları yalnız orta yüz geriliğine bağlanmamalıdır. Trakeal kıkırdak kılıfı gibi alt hava yolu anomalileri, üst hava yolu sorunlarıyla birlikte bulunabilir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: FİZİK MUAYENE
Sütürler, baş şekli, proptozis, kapak kapanması, orta yüz ve damak değerlendirilir. Geniş/deviyasyonlu başparmaklar ve ayak başparmakları, kısa parmaklar, sindaktili ve dirsek hareket kısıtlılığı kaydedilir.
Kornea yüzeyi, göz hizalanması ve görme gelişimi değerlendirilir. Eklem hareketleri ve işlevsel güçlüklerin yalnız dış görünümle sınırlı olmayan etkileri araştırılır.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: AYIRICI TANI
Apert, Crouzon, Muenke, Saethre–Chotzen ve diğer sendromik kraniyosinostozlar düşünülür. Tip 2’nin yonca yaprağı kafatası, tip 3’te bulunmamasıyla ayrılır; ağır solunum sorunu her iki grupta olabilir.
FGFR2 ilişkili fenotipler örtüşebilir. Genetik panel ve varyant yorumu ayrıntılı fenotiple birlikte yapılır; aynı gen adının görülmesi aynı sendrom veya aynı ağırlık demek değildir.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: TANISAL YAKLAŞIM
FGFR2 öncelikli, uygun olgularda FGFR1 ve diğer kraniyosinostoz genlerini kapsayan analiz seçilir. Dizilemenin kapsamı ve delesyon/duplikasyon gereksinimi laboratuvarla değerlendirilir. Genetik danışmanlık aile planlamasına eşlik eder.
Hava yolu değerlendirmesi pediatrik KBB ile planlanır. FGFR2 p.Trp290Cys ile trakeal kılıf ilişkisi küçük serilerde güçlü bulunmuştur; bu, diğer varyantlarda risk olmadığı veya bu varyantta sonucun kaçınılmaz olduğu anlamına gelmez.
Uyanık trakea ultrasonu seçilmiş olgularda yardımcı olabilir. Çalışmanın bilinen kılıflı hastalarla sağlıklı kontrolleri karşılaştırması nedeniyle normal ultrason, klinik şüphede endoskopik değerlendirmeyi otomatik olarak gereksiz kılmaz.
2026 serisinde hava yolu incelemesi yapılan 17 kişinin birinde kılıf, beşinde başka yapısal sorun saptandı. Bütün 39 hasta incelenmediğinden düşük saptanma oranı gerçek toplum prevalansı olarak kullanılamaz.
TEDAVİ
PROFESYONEL: TEDAVİ VE DESTEK
Yenidoğanda hava yolu ve kafa içi basınç sorunları önceliklidir. Kraniyal, orbital ve orta yüz girişimleri büyüme ve işlevsel gereksinime göre aşamalandırılır; bütün çocuklara tek cerrahi takvim önerilmez.
Her anestezi öncesi hava yolu ve servikal omurga riskleri gözden geçirilir. Trakeal kılıf varsa trakeostomi bakımı, granülasyon ve doku iyileşmesi nedeniyle özel dikkat gerektirir.
Uzun dönem seride erken ameliyat ve şant varlığı daha çok genişletme işlemiyle ilişkiliydi. Bu ilişki ağır hastaların erken tedavi gereksinimini yansıtabilir; gerekli girişimi geciktirme gerekçesi değildir.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: UZUN DÖNEM İZLEM
Göz dibi, görme, işitme ve konuşma düzenli izlenir; kraniyal cerrahi sonrası basınç artışı tekrarlayabilir. Diş, gelişim, psikolojik destek ve erişkin bakıma geçiş planlanır.
Hava yolu izlemi yalnız kılıf tanısına indirgenmez. Koanal darlık ve başka trakeal sorunlar da önemlidir; düşük kılıf sıklığı bildiren seride bile yapısal anomaliler ve apne yaygındı.
Tek bir kraniyal ameliyatın büyüme tamamlanana kadar yeterli olacağı varsayılmaz. Tekrarlayan genişletme gereksinimi, semptomlar ve büyüme bağlamında bireysel değerlendirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Solunum kötüleşmesi, trakeostomi sorunları veya açıklanamayan tekrarlayan hava yolu yakınmaları erken pediatrik KBB değerlendirmesi gerektirir. Trakeal anomaliler gözden kaçırılmamalıdır.
Kornea açıklığı, görme kaybı veya intrakraniyal hipertansiyon şüphesi bekletilmez. İşitme ve gelişim desteği erken başlatılır; yaşamı tehdit eden sorunlar kozmetik planlamanın önüne geçer.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Pfeiffer syndrome ↗
MedlinePlus Genetics; NLM · Kaynak tarihi: 2017-01-01 · Erişim: 2026-10-27
- FGFR Craniosynostosis Syndromes Overview ↗
GeneReviews; University of Washington · Kaynak tarihi: 2020-04-30 · Erişim: 2026-10-27
- Pfeiffer Syndrome ↗
Children’s Hospital of Philadelphia · Kaynak tarihi: 2026-09-21 · Erişim: 2026-10-27
- Syndrome de Pfeiffer ↗
Filière TETECOU; CRANIOST · Erişim: 2026-10-27
Yayın veya klinik güncellemenin kesin tarihi doğrulanmadı.
- Tracheal cartilaginous sleeves in children with syndromic craniosynostosis ↗
Genetics in Medicine · Kaynak tarihi: 2016-05-26 · Erişim: 2026-10-27
- Tracheal Ultrasound for Diagnosis of Tracheal Cartilaginous Sleeve in Patients with Syndromic Craniosynostosis ↗
Otolaryngology–Head and Neck Surgery · Kaynak tarihi: 2024-09-09 · Erişim: 2026-10-27
Çevrimiçi 9 Eylül 2024; 2025 sayısı.
- Tracheal cartilaginous sleeve prevalence in syndromic craniosynostosis: A single institution study ↗
International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology · Kaynak tarihi: 2026-01-24 · Erişim: 2026-10-27
- Thirty-Year Experience Treating Syndromic Craniosynostosis: Long-Term Outcomes following Cranial Expansions ↗
Plastic and Reconstructive Surgery · Kaynak tarihi: 2024-04-09 · Erişim: 2026-10-27
Çevrimiçi 9 Nisan 2024; 2025 sayısı.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
3 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.
01 · TRAKEAL KILIFTA UYANIK ULTRASON DEĞERLENDİRMESİ
Tracheal Ultrasound for Diagnosis of Tracheal Cartilaginous Sleeve in Patients with Syndromic Craniosynostosis
CM Richardson; AS Lam; GE Nicholas ve ark. · Otolaryngology–Head and Neck Surgery · 2025
Çalışma türü: Yaş eşleştirmeli, kör radyolog değerlendirmeli kohort karşılaştırması.
Kapsam: Endoskopiyle bilinen kılıflı 10 sendromik hasta ve 10 kontrol.
ÖZET
Ultrason kıkırdak farklılıklarını saptamada umut vericiydi.
Küçük ve önceden tanısı bilinen gruplar; genel Pfeiffer taramasına doğrudan genellenemez. Çevrim içi 2024, sayı 2025. Özet erişimi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39248218 · DOI: 10.1002/ohn.967
02 · SENDROMİK KRANİYOSİNOSTOZDA TRAKEAL KILIF SIKLIĞI
Tracheal cartilaginous sleeve prevalence in syndromic craniosynostosis: A single institution study
RK Park; K Hu; ZH Fullerton ve ark. · International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology · 2026
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kayıt incelemesi.
Kapsam: Apert, Crouzon veya Pfeiffer tanılı 39 kişi; yalnız 17’sinde hava yolu incelemesi.
ÖZET
Kılıf bir hastada, başka yapısal hava yolu bozuklukları beş hastada saptandı.
Eksik inceleme ve farklı genotip dağılımı önceki serilerle karşılaştırmayı sınırlar. Pfeiffer’e özgü toplum oranı değildir. Özet erişimi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41637834 · DOI: 10.1016/j.ijporl.2026.112745
03 · OTUZ YILLIK KRANİYAL GENİŞLETME DENEYİMİ
Thirty-Year Experience Treating Syndromic Craniosynostosis: Long-Term Outcomes following Cranial Expansions
JA Fearon; K Ditthakasem; L Harrison; M Herbert · Plastic and Reconstructive Surgery · 2025
Çalışma türü: Tek cerrahın retrospektif uzun dönem serisi.
Kapsam: 444 Apert/Crouzon/Pfeiffer hastasından kayıtları tam 348 kişi; son kontrolde ortalama yaş 16,9 yıl.
ÖZET
Pfeiffer grubunda daha fazla genişletme gerekti; bazı bakım özellikleri işlem sayısıyla ilişkiliydi.
Karışık sendromlar ve seçilmiş tam kayıtlar; gözlemsel ilişki nedensellik değildir. İlk çevrim içi 2024, sayı 2025. Özet erişimi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38589995 · DOI: 10.1097/PRS.0000000000011460
Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.