PIHTILAŞMA TESTLERİ: PT, INR VE APTT

SÜREYİ ÖLÇEN TESTLER

Aktive parsiyel tromboplastin zamanı, kısaca aPTT, pıhtılaşma sisteminin PT'den farklı bileşenlerine duyarlı bir süre testidir. Bu nedenle iki test sıklıkla birlikte değerlendirilir. aPTT açıklanamayan kanama veya morarma araştırılırken, bazı pıhtılaşma sorunlarının değerlendirilmesinde ve belirli heparin tedavilerinin izleminde kullanılabilir. Testin uzaması farklı nedenlerle görülebilir. Laboratuvardaki reaksiyon süresinin uzaması, kişinin günlük yaşamda mutlaka kanayacağı anlamına gelmez; klinik öykü ayrı önem taşır. [2]

NEDEN TEK BAŞINA TANI KOYDURMAZ?

PT ve aPTT'nin hangisinin uzadığı, ek incelemelerin seçimini yönlendirebilir. Bununla birlikte bazı kanama bozukluklarında her ikisi de normal kalabilir. Trombosit işlev bozuklukları veya bazı hafif faktör sorunları bu testlerle bütünüyle dışlanmaz. Tersine, bazı faktör eksiklikleri laboratuvar süresini uzattığı halde belirgin kanamayla ilişkili olmayabilir. Dolayısıyla normal sonuç bütün kanama nedenlerini dışlayan bir güvence, uzamış sonuç da otomatik bir hastalık tanısı değildir. [3]

Yorumda antikoagülan ilaçlar, yakın zamanda kan ürünü verilmesi ve pıhtılaşma faktörü tedavileri özellikle önemlidir. Kullanılan ilaç bazı testlerin sonucuna doğrudan etki edebilir veya ölçümün yorumunu güçleştirebilir. Açıklanamayan uzama bulunduğunda hekim klinik soruya göre ek faktör incelemeleri, inhibitör değerlendirmesi veya başka testler seçebilir. Bu, herkese aynı geniş panelin yapılacağı anlamına gelmez. Kanama, pıhtılaşma olayı veya hiçbir belirti bulunmaması, ileri değerlendirmeyi farklı yönlere götürebilir. [3]

ÖRNEK KALİTESİ VE HAZIRLIK

Pıhtılaşma incelemelerinde örnek, uygun miktarda sitrat içeren tüpe alınır. Tüpün belirtilen dolum çizgisine uygun doldurulması gerekir. Eksik veya fazla dolum, kan ile katkı maddesi arasındaki oranı bozabilir; pıhtılı veya kirlenmiş örnekler de güvenilir sonuç vermeyebilir. Laboratuvarın yeniden örnek istemesi bu nedenle bazen hastalıkla değil, ölçüm koşullarıyla ilgilidir. Numune kabul kurallarının uygulanması, yanlış sonuca dayanarak gereksiz karar verilmesini önlemeye yardımcı olur. [4]

Kişi kullandığı ilaçları, takviyeleri ve varsa varfarin izlem planını sağlık ekibine bildirmelidir. Dozun testten önce mi sonra mı alınacağı konusunda yalnız kendisine verilen talimat izlenir. Bazı kişiler uygun eğitimle evde INR cihazı kullanabilir; bu, sonucun sağlık ekibinden bağımsız yorumlanacağı anlamına gelmez. Sonucun hangi yolla ve ne zaman ekibe iletileceği önceden bilinmelidir. Diyette veya ilaçlarda plansız değişiklik yaparak sonucu düzeltmeye çalışmak doğru değildir. [1]

aPTT için tek başına genellikle özel hazırlık gerekmez; aynı anda istenen diğer testler farklı koşullar gerektirebilir. Kan alma sırasında kısa süreli batma, sonrasında hafif morluk görülebilir. Kanamanın durması için verilen bası talimatı uygulanır. Test raporu değerlendirilirken laboratuvarın süre aralığı kullanılmalı ve önceki ölçümlerle karşılaştırmada yöntem farkları dikkate alınmalıdır. Tedavi izlemi için belirlenen hedef, sağlıklı kişiler için verilen referans aralığıyla aynı kavram değildir. [2]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK LABORATUVAR İNCELEMESİ

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

SONUÇ ÖNCESİ KONTROL

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

GÜVENLİK NOTU

Antikoagülan dozu bu yazıdaki bilgilerle değiştirilmemelidir. Olağan dışı belirgin kanama veya yeni ciddi yakınmalar olduğunda yalnız sonraki kontrol testini beklemek yerine sağlık değerlendirmesi alınmalıdır. Sonuç, kişinin belirtileri ve tedavi amacıyla birlikte ele alınır. [1]