PİKA
ÖZET
Pika, besin olmayan ve besleyici değeri bulunmayan maddelerin en az bir ay boyunca tekrarlayıcı biçimde yenmesidir. Davranışın kişinin gelişim düzeyine uygun olmaması ve kültürel olarak benimsenen bir uygulamayla açıklanmaması gerekir. Küçük çocukların nesneleri ağızlarıyla keşfetmesi aynı şekilde değerlendirilmez; iki yaşın altında pika tanısı konmaz. Başka bir bozuklukla birlikteyse ayrıca klinik ilgi gerektiren ağırlık ve süreklilik aranır.
Yenilen maddeler toprak, saç, kâğıt, boya parçaları veya buz gibi farklı örneklerden oluşabilir. Pika için tanıyı tek başına doğrulayan bir laboratuvar testi yoktur; değerlendirme kişinin ve yakınlarının aktardığı yeme öyküsüne dayanır. Besin olmayan maddeleri yiyen kişi normal yiyecekleri de tüketebilir. Bu nedenle tabloyu yalnız yiyecek reddi veya iştahsızlık olarak görmek, öyküde önemli ayrıntıların kaçırılmasına yol açabilir.
Kişi bu davranışı utandığı için gizleyebilir; yargılamayan bir görüşme, yenilen maddelerin açıkça konuşulmasını kolaylaştırır. Komplikasyonlar maddenin özelliklerine göre değişir ve diş hasarı, enfeksiyon, sindirim kanalında tıkanma veya zehirlenmeyi içerebilir. Zehirli bir maddeye maruz kalındığından şüpheleniliyorsa belirtilerin ortaya çıkması beklenmeden sağlık değerlendirmesi istenmelidir. Her kişide aynı tedavinin işe yarayacağı varsayılmaz; nedenler ve riskler ayrı değerlendirilir.
Otizmli çocuklarda pika davranışının hangi ortamlarda ortaya çıktığı ve duyusal veya sosyal etkenlerle sürüp sürmediği araştırılır. Davranış değerlendirmesi, çocuğa uygun müdahalenin seçilmesine yardımcı olur. Aileye tehlikeli maddelere erişimi azaltma ve güvenli gözetim konusunda destek verilir. Uzman davranış desteği gerektiğinde yönlendirme yapılır; diş sağlığı, karın yakınmaları ve dışkılama alışkanlıkları da izlemde gözden geçirilir.
Kırk üç çalışmayı birleştiren meta-analiz, pika davranışı ile anemi arasında ilişki bulmuştur. Ancak bu bulgu, her pika olgusunun demir eksikliğinden kaynaklandığını veya eksikliğin her zaman pika sonucunda geliştiğini göstermez. İlişkinin yönü belirsizdir. Klinik bakımda saptanan eksiklik ve komplikasyonlar değerlendirilirken, yalnız bu gözlemsel ilişkiye dayanarak bütün kişilere aynı takviyeyi vermek doğru bir çıkarım değildir.
- pika
- besin dışı madde yeme
- geofaji
- pagofaji
- demir eksikliği
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Pika, kazara yabancı cisim yutmaktan farklı, tekrarlayıcı bir yeme davranışıdır.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Toprak, boya, saç, kâğıt veya buz tüketimi bildirilebilir; kişi normal gıda tüketmeyi sürdürebilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Nefes alma güçlüğü, nöbet veya şüpheli zehirlenmede acil yardım gerekir; belirti gelişmesini beklemeyin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Maddenin türü, miktarı, kaynağı, süre ve sıklık, davranışın ortamı, eşlik eden alımlar ve zehirlenme belirtileri sorulur.
FİZİK MUAYENE
Muayene normal olabilir; karında tıkanma bulguları, nörolojik değişiklikler ve toksik maruziyet belirtileri özellikle araştırılır.
AYIRICI TANI
Gelişimsel ağıza götürme, kültürel uygulama ve kendine zarar vermek veya hastalık taklidi için cisim yutma ayrılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Demir incelemesi ve maddeye göre kurşun veya çinko ölçümü değerlendirilir. Karın belirtileri varsa görüntüleme gerekebilir; tetkikler maruziyete göre seçilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Saptanan besin eksiklikleri ve komplikasyonlar tedavi edilir. Davranışsal yöntemler yardımcı olabilir; pika için özgül tedavi kanıtı sınırlıdır.
İZLEM VE ÖNERİLER
Davranışın devamı, güvenli çevre ve beslenme izlenir; hekim, ruh sağlığı ekibi ve diyetisyen gerektiğinde birlikte çalışır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Şiddetli karın krampları veya tıkanma şüphesinde gecikmeden değerlendirme gerekir; bağırsak tıkanıklığı cerrahi gerektirebilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Pica ↗
MSD Manual Professional · Kaynak tarihi: 2025-09 · Erişim: 2026-10-28
- Pica ↗
Healthdirect Australia · Kaynak tarihi: 2025-06 · Erişim: 2026-10-28
- Pica ↗
National Eating Disorders Association · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28
- Pica ↗
StatPearls · Kaynak tarihi: 2023-06-26 · Erişim: 2026-10-28
- Pica: A Guide for Professionals ↗
Autism Speaks ATN/AIR-P · Kaynak tarihi: 2014-05; erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28
- A meta-analysis of pica and micronutrient status ↗
American Journal of Human Biology · Kaynak tarihi: 2015; çevrimiçi2014-08-26 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · PİKA VE MİKROBESİN DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN META-ANALİZİ
A meta-analysis of pica and micronutrient status
Miao D, Young SL, Golden CD · American Journal of Human Biology · 2015
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz.
Kapsam: 43 çalışma; pika davranışı olan 6407 kişi ve 10277 kontrol.
ÖZET
Pika ile anemi olasılığı ilişkiliydi: odds oranı 2,35; yüzde 95 güven aralığı 1,94–2,85. Hemoglobin de daha düşüktü.
Nedensel yön belirsiz; topluluklar ve pika tanımları farklıydı. Bu sonuçlar takviye tedavisinin etkinlik deneyi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25156147 · DOI: 10.1002/ajhb.22598
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.