PİLONİDAL HASTALIK

ÖNCEKİ ATAK VE HASTALIK YÜKÜ

Önceki tedaviler ve riskler sorgulanır. [3] Tekrarlayan olguda beslenme, glisemik kontrol ve obezite gibi yara iyileşmesini etkileyen etmenler değerlendirilir. [2]

OLUK VE PERİANAL BÖLGEYİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRME

Orta hat çukurları, akıntılı açıklıklar, lateral uzanımlar, skar, hassasiyet ve fluktuasyon kaydedilir. Akut apse veya çevre selülit tedavi önceliğini değiştirir. Anorektal muayene, anal fistül ve diğer anorektal nedenleri ayırmak için önemlidir. [2]

HER AKINTILI DELİK PİLONİDAL SİNÜS DEĞİLDİR

Hidradenitis suppurativa, furonkül, Crohn hastalığı ve perianal fistül düşünülür. Tekrarlayan veya atipik lezyonda immün baskılanma ve nadiren neoplazi araştırılır; şüpheli görünüm biyopsi gerektirebilir. [2] Koltuk altı/kasıkta tekrarlayan şişlik hidradenitis lehinedir. [3]

KLİNİK TANI VE GÖRÜNTÜLEME

Tanı çoğunlukla öykü ve muayeneyle konur; rutin laboratuvar ve görüntüleme gerekmez. [2] Anüse uzaklık ve hastalığın yayılımı haritalanabilir. Başka anorektal hastalık kuşkusunda seçilmiş görüntüleme kullanılır; ergen yaklaşımı erişkin ilkelerine dayanabilir ancak kanıt kesinliği düşüktür. [3]

BELİRTİSİZ HASTALIK İLE AKUT APSEYİ AYIRMA

Alman rehberinin 2020 güncellemesinde belirtisiz hastalıkta profilaktik cerrahi önerilmez. Akut apsede temel yaklaşım insizyon ve drenajdır; elektif sinüs tedavisi akut inflamasyon yatıştıktan sonra planlanır. Her hastaya aynı operasyon uygun değildir. [4]

Belirgin çevre deri inflamasyonunda antibiyotik eklenebilir. [1] Antibiyotik tek başına kalıcı sinüs tedavisi değildir. [3]

KRONİK VE TEKRARLAYAN HASTALIKTA SEÇENEKLER

Sınırlı primer hastalıkta pit-picking veya sınırlı sinüsektomi düşünülebilir; hızlı iyileşme avantajına karşı uzun dönem nüks belirsizliği anlatılır. Geniş eksizyon ve açık iyileşme daha uzun pansuman/iyileşme yükü getirebilir. Karmaşık veya tekrarlayan hastalıkta Karydakis, Limberg veya cleft-lift gibi orta hat dışı yöntemler değerlendirilir. [4]

Eksizyon sonrası kapatma gerekiyorsa orta hat dışı kapatma tercih edilir; primer orta hat kapatmadan kaçınılır. Endoskopik ve lazer teknikler seçilmiş hastalarda seçenek olabilir; kanıt kesinliği düşüktür, evrensel en iyi yöntem değildir. [3]

KIL KONTROLÜ KONUSUNDA KANITI DOĞRU ANLATMA

Lazer epilasyon, sinüs içine uygulanan lazer cerrahisinden farklıdır. Gençlerde randomize çalışma epilasyonun standart bakıma eklenmesiyle bir yıllık nüksün azaldığını göstermiştir. [6] ESCP ameliyat sonrası kıl giderimini zorunlu saymaz; tek başına primer epilasyon için kesin öneri vermez. Yöntem ve zamanlama bireyselleştirilir. [3]

YARA VE NÜKS İZLEMİ

Kapalı yaranın temiz ve kuru tutulması; açık yarada uygun pansumanla derinden iyileşmenin izlenmesi gerekir. Süren akıntı, yeni açıklık veya tekrar şişlik bildirilmelidir. [1] İşe/okula dönüş kullanılan yöntem ve iyileşmeye bağlıdır; yüzmeye tam yara kapanmadan dönülmez. Kontrol planı taburculukta netleştirilir. [5]

Cerrahi görüşmede yara açılması, enfeksiyon, uzamış iyileşme ve nüks olasılığı; açık bakım ile kapatma seçeneklerinin yükü karşılaştırılır. Drenajdan sonra sinüs için tekrar işlem gerekebilir. [4]

HIZLI DEĞERLENDİRME GEREKEN DURUMLAR

Ağrılı, kanayan veya irinli şişlik enfeksiyon açısından gecikmeden değerlendirilmelidir. [5] Kızarıklığa ateş, bulantı veya genel hastalık hissi eklenmesi enfeksiyonun daha ciddi olabileceğini düşündürür; özellikle hızla kötüleşmede acil başvuru gerekir. [1]