İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

PİTYRİASİS VERSİCOLOR

ÖZET

Pityriasis versicolor, deride zaten bulunabilen mayaların aşırı çoğalmasıyla ilişkili yüzeysel bir tablodur. Göğüs, sırt, üst kol ve boyunda ince pullu, renk değiştirmiş alanlar oluşur. Açık tenlerde pembe veya kahverengi, koyu tenlerde çevreden daha açık görünebilir. Küçük alanlar birleşebilir; hafif kaşıntı olabilir. Hastalık kötü temizlikten kaynaklanmaz ve kişiden kişiye olağan biçimde bulaşmaz. Çoğu kişi başka açıdan sağlıklıdır. İsmi benzese de pityriasis rosea ile aynı değildir; her açık renkli leke de mantar hastalığı sayılmaz. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Deri renginin değişmesi kaygı yaratabilir. Vitiligo ve psoriasis gibi başka hastalıklar benzer görünüm verebildiği için ilk değerlendirme önemlidir. Tedavide deriye uygulanan antifungal şampuan veya kremler sık kullanılır. Yaygın veya yerel tedaviye yanıtsız hastalıkta hekim ağızdan tedavi düşünebilir. Doğru ürün seçimi kadar uygulanma alanı ve kullanım talimatının anlaşılması önemlidir. Tedavi sonrası rengin normale dönmesi aylar alabilir; yalnız lekenin görülmesine dayanarak sürekli yeni ilaç eklenmemelidir. Tekrarlayan olguda hekim aralıklı koruyucu uygulama planlayabilir; herkes için aynı uzun süreli şema gerekli değildir. [1]

Kaynaklar:[1]

TANI VE RİSK BAĞLAMI

Sıcak ve nemli ortamlar maya çoğalmasını kolaylaştırabilir. Döküntü güneşte çevre deri koyulaştığında daha belirgin fark edilebilir. Malassezia, yiyeceklerdeki maya veya ağız kandidiyazisi etkeniyle aynı şey olarak anlatılmamalıdır. Muayene çoğunlukla tanıyı düşündürür. Wood lambası incelemesi veya deri kazıntısı tanıyı destekleyebilir; çok nadiren başka inceleme gerekir. Test kararı görünümün tipik olup olmamasına bağlıdır. Hastaya durumun besindeki mayadan kaynaklandığı söylenerek gereksiz diyet yasakları konmamalıdır; bunun için kanıt bulunmamaktadır. Döküntünün görünümü kadar pullanma ve seyri de kaydedilmelidir. Hastalık genellikle skar bırakmaz. Normal rengin yavaş dönmesi baştan açıklanırsa, etkili bir tedavinin gereksiz yere tekrarlanması önlenebilir. Hastanın önceki ataklarda ne kullandığı ve yanıtın nasıl olduğu da görüşmede sorulmalıdır. [2]

Kaynaklar:[2]

YÖNETİM VE ÖZEL DURUMLAR

Topikal ilaçlar çoğu hastada yeterlidir. Ağızdan antifungaller yan etkiler taşıdığından yaygın veya dirençli durumlarda reçetelenir. Kullanılan diğer ilaçlar, karaciğer hastalığı, gebelik olasılığı ve emzirme bilgisi reçete öncesinde paylaşılmalıdır; bu yazı sistemik ilaçların bu gruplarda güvenli olduğunu iddia etmez. Çocuklarda ürünün yaşa uygunluğu ve kullanım bölgesi ayrıca değerlendirilir. Hastalığın yinelemesi kişisel bir hijyen kusuru değildir; maya normal deride bulunduğundan tamamen ve kalıcı olarak ortadan kaldırılması hedeflenmez. Seçilmiş kişilerde aralıklı yerel bakım yinelemeleri azaltabilir. [2]

Kaynaklar:[2]

AYIRICI DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ YANITI

Kazıntının mikroskopisinde maya ve hiflerin görülmesi tanıya yardımcı olabilir. Kültürün negatif olması tek başına dışlayıcı değildir; organizmanın laboratuvarda üretilmesi zor olabilir. Klinik görünümle testin birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Deride etkin olan bir ilacın ağızdan biçimi aynı sonucu vermeyebilir: oral terbinafin bu hastalık için etkili bir seçenek değildir. Bu ayrım, hastanın tırnak mantarı için kullanılan tableti kendi kendine başlamasını önler. Oral veya topikal tedavi tercihi başka mantar hastalıklarından kopyalanmamalıdır. İlaç adı benzerliğine değil doğru tanıya göre karar verilmelidir. [3]

Kaynaklar:[3]

İZLEM, KIRMIZI BAYRAKLAR VE AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[3]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Pul aktiviteyi, renk iyileşme sürecini anlatabilir. İnce pullanmanın kaybolmasıyla pigmentin düzelmesi aynı anda olmayabilir. Tedavi tamamlandıktan sonra yeni pullu alan oluşup oluşmadığı izlenir. Sıcak ve nemli mevsimde yineleme beklenebilir; gereksinim halinde önleme planı gözden geçirilir. Ağrılı, iltihaplı, hızla kötüleşen veya alışılmadık lezyonlar basit versicolor görünümüne uymaz ve yeniden muayene gerektirir. Sürekli tekrarlayan öz tedavi yerine tanının doğrulanması daha değerlidir. Amaç yalnız görünümü değiştirmek değil gereksiz sistemik ilaç kullanımından da kaçınmaktır. [3]

Bu tablo muayenenin yerine değil izlem görüşmesine yardımcı olmak için hazırlanmıştır. [3]

Kaynaklar:[3]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. NHS — Pityriasis versicolor ↗

    NHS · Erişim: 2026-10-25

  2. BAD — Pityriasis versicolor ↗

    BAD · Erişim: 2026-10-25

  3. DermNet — Pityriasis versicolor ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik kişisel muayene ve tedavi planının yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.