PLASENTA PREVİA VE PLASENTA AKRETA SPEKTRUMU

İKİ FARKLI PLASENTA SORUNU

Previa kanaması çoğunlukla ağrısız olabilir; bu nedenle ağrı olmaması güvence değildir. Bilinen aşağı yerleşimli plasentada yeni kanama, kasılma veya ağrı olduğunda hastaneye hemen haber verilmelidir. Ağır kanama ve fenalaşmada 112 aranmalıdır. Ultrason, gerektiğinde güvenli bir vajinal ultrasonla, plasentanın rahim ağzına ilişkisini gösterir. Bu inceleme, parmakla yapılan vajinal muayeneyle aynı işlem değildir. Hastaya incelemenin amacı ve yöntemi açıklanarak onamı alınmalıdır. [1]

İZLEM VE DOĞUMA HAZIRLIK

Aşağı yerleşim devam ediyorsa ilerleyen haftalarda kontrol ultrasonları yapılır. Değerlendirmede yalnız plasenta kenarının uzaklığı değil, önceki kanamalar, bebeğin duruşu ve annenin hastaneye erişimi de önem taşır. Kanama tekrarlıyorsa hastanede izlem gerekebilir. Kansızlığın fark edilmesi ve düzeltilmesi, olası kan kaybına hazırlığın parçasıdır. Doğum planı güncel ultrasonla yeniden değerlendirilmelidir; bir önceki kontrolün sonucunu doğuma kadar değişmez kabul etmek doğru olmaz. [2]

Plasenta doğum yolunu kapatıyorsa genellikle sezaryen gerekir. Zamanlama, kanamanın olup olmaması ve anne ile bebeğin durumuna göre değişir. Ani kanama, önceden planlanmış tarihten daha erken doğuma yol açabilir. Akreta şüphesinde ultrasona ek olarak seçilmiş durumlarda manyetik rezonans görüntüleme yardımcı olabilir. Doğum sırasında ağır kanama, kan ürünü ihtiyacı veya rahmin alınması olasılığı önceden konuşulmalıdır. Bu olasılıkların anlatılması, her hastada mutlaka gerçekleşecekleri anlamına gelmez. Kan ürünü kabulüne ilişkin kişisel tercihler de doğumdan önce ekiple paylaşılmalıdır; acil anda ilk kez gündeme gelmemesi güvenli planlamayı kolaylaştırır. [2]

UZMAN MERKEZ VE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ BAKIM

Bilinen veya şüpheli akreta, ayrıntılı plan yapabilecek yüksek düzeyli doğum merkezine erken yönlendirme gerektirir. Sevk dosyasında gebelik haftası, ultrason raporları, önceki tüm sezaryen ve rahim ameliyatlarının ayrıntıları bulunmalıdır. Varsa manyetik rezonans raporu ve kan transfüzyonuna ilişkin tercihler de eklenir. Eski ameliyatların sayısı kadar türü ve yeri de değerlendirmeyi destekler. Önceki akreta öyküsünün özellikle belirtilmesi önemlidir. [3]

Tablo: [3]

Doğum sonrası bakım, kan kaybı, geçirilen girişimler ve kişinin toparlanmasına göre sürdürülür. Aileyle görüşmede yalnız bebeğin doğumu değil, anneye yönelik ameliyat seçenekleri ve hastanede bakım gereksinimleri de ele alınmalıdır. [2]

Akreta olasılığı yüksek olduğunda plasentayı rahim duvarından zorla ayırmaya çalışmak ciddi kanamaya yol açabilir ve kaçınılmalıdır. Cerrahi yaklaşım, deneyimli ekip tarafından plasentanın konumu ve yayılımına göre planlanır. Plasentanın yerinde bırakıldığı seçilmiş yönetimlerde doğum sonrası düzenli değerlendirme ve kanama veya enfeksiyonda acil bakım erişimi gerekir. Bu yaklaşım, takip gereksiniminin sona erdiği anlamına gelmez. Rahim koruyucu yöntemler de her hasta için uygun değildir. [4]

RCOG'nin 2026 kılavuzu uzman merkezde karmaşık obstetrik cerrahi, kan ürünleri, yoğun bakım ve yenidoğan desteğinin birlikte hazır olmasını vurgular. Ameliyat öncesi anestezi seçenekleri, sonrasında ağrı kontrolü ve psikolojik destek konuşulmalıdır. Rahim korunduysa sonraki gebeliklerde tekrarlama riski ve kontrasepsiyon ayrıca görüşülür. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Previa konum, akreta yapışma sorunudur. Eski ameliyat raporunu ve yeni görüntülemeyi birlikte değerlendirmek önemlidir. Uzman merkeze sevk, tanının kesinleşmesini bekleyerek geciktirilmemelidir; şüphe de planlama için yeterli gerekçe olabilir. [3]