İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

PNÖMATİK RETİNOPEKSİ

ÖZET

Pnömatik retinopeksi, seçilmiş retina dekolmanlarında göz içine gaz verilmesi ve yırtığın lazer ya da dondurma tedavisiyle kapatılması esasına dayanan işlemdir. Gaz kabarcığı, uygun baş pozisyonunda yırtıklı bölgeyi destekler. Böylece retina yeniden göz duvarına yaklaşırken yırtık çevresindeki tedavinin etkisi gelişir. İşlem çoğunlukla yerel uyuşturmayla yapılır. Hastaya sonraki günlerde koruyacağı özel baş pozisyonu öğretilir. Pozisyon tedavinin ek bir ayrıntısı değil, gazın doğru bölgede etkili olmasını sağlayan önemli parçasıdır.

Bu yöntem her retina dekolmanına uygun değildir. Yırtıkların yeri ve sayısı, retinanın görülebilmesi, gözdeki çekinti ve hastanın gerekli pozisyonu sürdürebilmesi değerlendirilir. Genellikle üst bölgede bulunan sınırlı yırtıklar daha elverişlidir. Görüşü engelleyen yoğun bulanıklık ya da uygun pozisyonu korumayı önleyen durumlar başka cerrahi seçenekleri öne çıkarabilir. İşlemin daha az girişimsel olması, hasta seçiminin basit olduğu anlamına gelmez. Bütün yırtıkların dikkatle araştırılması başarı açısından önemlidir.

Vitrektomiden farklı olarak pnömatik retinopekside gözün içindeki vitreus jeli çıkarılmaz ve çekinti doğrudan ortadan kaldırılmaz. Gaz geçici bir destek oluşturur; kalıcı kapanma yırtık çevresindeki iyileşmeyle sağlanır. Bu nedenle gözün ilk günlerde yeniden değerlendirilmesi gerekir. Kontrollerde retinanın konumu, gaz kabarcığı, basınç ve yeni yırtık olasılığı araştırılır. Gerektiğinde ek lazer uygulanabilir. Başlangıçta gözden kaçan veya sonradan oluşan yırtıklar tedavinin başarısız olmasına yol açabileceğinden izlem yalnız görmenin nasıl hissedildiğine bırakılamaz.

Hastaya işlemin işe yaramaması veya retinanın tekrar ayrılması durumunda başka bir ameliyat gerekebileceği açıklanır. Göz içi basınç artışı, kanama, inflamasyon ve yeni yırtık gibi riskler vardır. İşlem sonrasında eve dönüş için yardım planlanması yararlıdır. Baş pozisyonu ve damlalar konusunda verilen kişisel talimatlar izlenir. Görmenin azalması veya göz çevresinde ağrı ve şişliğin artması halinde ekibe hemen haber verilmelidir.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • retina dekolmanı
  • gaz tamponadı
  • PnR
  • retinopeksi
  • baş pozisyonu
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN İKİ BİLEŞENLİ ONARIM

Pnömatik retinopeksi yalnız gaz enjeksiyonundan ibaret değildir; retinanın yırtığına yönelik kapatma tedavisi de gerekir. İşlem sonrası gaz nedeniyle bulanık görme ve derinlik algısında değişiklik olabilir. Gazın kalış süresi kullanılan maddeye bağlıdır. Hasta kendi görme hissine göre tedavinin tamamlandığına karar vermemelidir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

POZİSYON VE KONTROL UYUMU

Baş pozisyonunu korumayı güçleştiren fiziksel veya bilişsel sorunlar ile evdeki destek koşulları görüşülür. Uygun anatomik yırtık yerleşimi tek başına yeterli değildir. Hastanın kendisine öğretilen pozisyonu sürdürebilmesi, yöntemin uygulanabilirliği açısından cerrahi kararın bir parçasıdır. Alternatifler bu kısıtlarla birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

BÜTÜN YIRTIKLARIN ARAŞTIRILMASI

Genişletilmiş göz bebeğinden çevresel retina muayenesi yapılır; yırtıklar, dekolmanın yaygınlığı ve proliferatif vitreoretinopati değerlendirilir. Ortam bulanıklığının muayeneyi sınırlaması önemlidir. Gaz sonrası değerlendirmede basınç ve dolaşımın yeterliliği kontrol edilir. Hedef yalnız gazın göz içine girmiş olması değil, güvenli ve etkili tamponaddır.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

BİRİNCİL ANATOMİK BAŞARI İLE GÖRSEL SONUÇ

PIVOT çalışmasında seçilmiş hastalarda pnömatik yaklaşım bir yılda daha iyi görme keskinliği sağlarken ilk işlemde anatomik başarı vitrektomide daha yüksekti. Bu iki sonlanım birbirinin yerine geçmez. Ek girişim gereksinimi ve görsel kazanım birlikte görüşülür; sonuçlar bütün dekolman tiplerine genellenmez.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

UYGUN OLMAYAN ANATOMİ

Alt taraftaki yırtıklar ve karmaşık yırtık yapısı pnömatik yönteme uygunluğu azaltabilir. Retina uzmanı skleral çökertme, vitrektomi veya birleşik yaklaşımı değerlendirebilir. Hastanın daha küçük bir işlem istemesi, anatomik olarak elverişsiz bir gözde gaz yönteminin seçilmesi için tek başına yeterli gerekçe değildir.

Kaynaklar:[4]

TEDAVİ

GÖZ İÇİ GAZ GÜVENLİĞİ

Gözde gaz bulunduğu sürece uçuş yapılmaz; yüksek rakıma çıkmak da basınç değişimi nedeniyle tehlikelidir. Anestezi gerekiyorsa gaz varlığı mutlaka bildirilir ve azot protoksit kullanılmaz. Gazın tamamen kaybolduğunun doğrulanması, bu kısıtların kaldırılmasından önce gereklidir.

Kaynaklar:[6]

İZLEM VE ÖNERİLER

ERKEN KONTROL VE VERİLEN İLAÇLAR

İlk günlerde göz basıncı ve retina kontrolü planlanır. Verilen damla ve tabletlerin kullanım sıklığı taburculukta açıklanır. Hafif kızarıklık, sulanma ve batma giderek azalabilir; şiddetli ağrı veya görme kaybının kötüleşmesi olağan iyileşme olarak kabul edilmez. Ek ameliyat gereksinimi mümkün olduğu için kontrol ertelenmez.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

YENİ BELİRTİLERDE YENİDEN DEĞERLENDİRME

Yeni veya artan uçuşmalar, çakmalar, koyu perde ya da aniden bulanıklaşan görme acil değerlendirme gerektirir. Önceden retina onarımı yapılmış olması tekrar dekolman gelişmesini engellemez. Ameliyat sonrası kızarıklık, ağrı veya bulanıklığın artması halinde hastaneye başvurulur; rutin randevu beklenmez.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Pneumatic retinopexy, 3432 ↗

    University Hospital Southampton NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2023-03 · Erişim: 2026-10-31

  2. When and How to Use Pneumatic Retinopexy ↗

    American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2019-06-01 · Erişim: 2026-10-31

  3. Pneumatic Retinopexy: Principles, Patient Selection, and Technique ↗

    University of Utah, John A. Moran Eye Center · Kaynak tarihi: 2026-08-19 · Erişim: 2026-10-31

  4. Pneumatic Retinopexy ↗

    Johns Hopkins Medicine · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  5. The Pneumatic Retinopexy versus Vitrectomy for the Management of Primary Rhegmatogenous Retinal Detachment Outcomes Randomized Trial (PIVOT) ↗

    Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2019-04 · Erişim: 2026-10-31

  6. Gas in eye ↗

    British and Eire Association of Vitreoretinal Surgeons · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  7. Detached retina (retinal detachment) ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · PIVOT: GÖRSEL VE ANATOMİK BAŞARI FARKLILAŞABİLİR

The Pneumatic Retinopexy versus Vitrectomy for the Management of Primary Rhegmatogenous Retinal Detachment Outcomes Randomized Trial (PIVOT)

Roxane J Hillier ve arkadaşları · Ophthalmology · 2019

Çalışma türü: Prospektif randomize kontrollü çalışma.

Kapsam: 176 seçilmiş yırtıklı dekolman hastası; 12 ay izlem.

ÖZET

Pnömatik grupta görme keskinliği 4,9 harf daha iyiydi. İlk anatomik başarı pnömatikte yüzde 80,8, vitrektomide yüzde 93,2 idi.

Yalnız özet okundu. Belirli üst yerleşimli yırtık ölçütlerine uyan hastalar incelendi; ek girişim sonrası başarı ilk işlem başarısından ayrılmalıdır.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.