İçeriğe geç
Madde metnine geç
SAĞLIK BİLGİSİ

POLİSOMNOGRAFİ VE UYKU İNCELEMELERİ

ÖZET

Polisomnografi, uyku boyunca birden fazla vücut işlevini aynı zaman çizgisi üzerinde inceleyen bir testtir. Beyin dalgaları, göz ve bacak hareketleri, kalp hızı, solunum ve kandaki oksijen düzeyine ilişkin kayıtlar bir araya getirilir. Böylece yalnız kişinin ne kadar uyuduğu değil, uyku sırasında neler olduğu da araştırılabilir. Horlama, uykuda nefes kesilmesi veya belirgin gündüz uykululuğu gibi yakınmalar inceleme gerekçesi olabilir. Her uyku yakınması aynı kayıt türünü gerektirmez. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

UYKU SIRASINDA HANGİ BİLGİLER KAYDEDİLİR?

Uyku merkezinde yapılan incelemede başa, yüze, gövdeye ve uzuvlara çıkarılabilir sensörler yerleştirilir. Bunlar uyku öncesinde, sırasında ve sonrasında çeşitli işlevleri kaydeder. Gece boyunca farklı sinyallerin birlikte izlenmesi, örneğin solunum değişikliğiyle hareketin aynı döneme rastlayıp rastlamadığının görülmesini sağlar. Sensörlerin sayısı çok görünse de test çoğunlukla ağrısızdır. Cilde temas eden yapışkanlar hafif tahrişe yol açabilir; bu genellikle sensörlerin çıkarılmasından sonra düzelir. [2]

Kaynaklar:[1][2]

EV TESTİ İLE LABORATUVAR TESTİ AYNI MI?

Evde uyku apnesi testi, uygun seçilmiş erişkinlerde belirli bir tanısal soruya yanıt arayan daha sınırlı bir kayıttır. Tüm uyku bozukluklarını dışlayan genel bir tarama değildir. AASM kılavuzu, önemli eşlik eden hastalığı bulunmayan ve obstrüktif uyku apnesi olasılığı yüksek erişkinlerde uygun ev cihazlarını bir seçenek olarak değerlendirir. Tek bir ev testi negatif, belirsiz veya teknik açıdan yetersizse tanısal değerlendirme polisomnografiyle sürdürülmelidir. [3]

Önemli kalp veya solunum hastalığı, uykuda solunum yetersizliği kuşkusu, bazı nöromüsküler durumlar, kronik opioid kullanımı ya da ağır uykusuzluk gibi etkenler test seçimini değiştirir. Bu gruplarda evdeki sınırlı kayıt yeterli olmayabilir. Anketler riskin fark edilmesine yardımcı olsa da tek başına uyku apnesi tanısı koymaz. Teknik olarak geçerli bir ölçümün yorumlanması bile kapsamlı uyku değerlendirmesi ve uygun izlemle birlikte yapılır. [3]

Kaynaklar:[3]

RANDEVUYA HAZIRLIK

Merkezin kafein, alkol, gündüz uyuklama ve cilt ürünleriyle ilgili talimatları önceden okunmalıdır. Saç jeli, makyaj veya losyon elektrotların çalışmasını etkileyebilir. Uyku ilacı kullanılıyorsa test gecesi alınıp alınmayacağı ekiple görüşülür; ilaçlar kendiliğinden değiştirilmez. Ev cihazı verildiyse sensörlerin nasıl takılacağı anlaşılmadan eve dönülmemesi yararlıdır. Laboratuvarda gece kalkmak gerektiğinde kablolar için personelden yardım istenebilir. Her zamanki kadar iyi uyuyamamak, incelemenin mutlaka kullanılamaz olduğu anlamına gelmez. [1]

Uyku incelemesi yalnız gece kaydından oluşmaz. Bazı klinik sorular için gündüz kısa uyku denemelerinde uykuya geçiş süresi ölçülür. Başka bir test kişinin uyanık kalabilme kapasitesini değerlendirir. Evde günler boyunca taşınan etkinlik izleyicileri ise uyku düzeni hakkında farklı türde bilgi sağlar. Bu yöntemler birbirinin basit alternatifleri değildir; seçilecek yöntem, araştırılan yakınmanın özelliğine bağlıdır. Sonuç görüşmesinde hangi işlevin ölçüldüğünü bilmek raporu anlamayı kolaylaştırır. [2]

İlk laboratuvar incelemesi olumsuz olsa bile klinik kuşku sürüyorsa, uygun durumda ikinci bir polisomnografi düşünülebilir. Bu karar her negatif kaydın tekrarlanacağı anlamına gelmez. Kayıt koşulları ve belirtiler birlikte ele alınır. Dolayısıyla raporda yalnız sonuç etiketi değil, kullanılan yöntemin yeterliliği ve hekimin önerdiği izlem adımı da anlaşılmalıdır. [3]

Kaynaklar:[1][2][3]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK İNCELEME

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[1][2][3]

ÖLÇÜM İLE SORU ARASINDAKİ İLİŞKİ

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

Kaynaklar:[2][3]

GÜVENLİK NOTU

Gündüz aşırı uykululuk kaza riskini artırabilir. Uykulu halde araç kullanmamak önemlidir; inceleme randevusu günlük güvenlik önlemlerinin yerine geçmez. Bulgular kişinin belirtileriyle birlikte sağlık ekibince açıklanmalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. MedlinePlus, Sleep Study. Erişilen web sürümü; kaynak listesi 2024. Erişim: 25.10.2026. https://medlineplus.gov/lab-tests/sleep-study/ ↗

    MedlinePlus · Erişim: 2026-10-25

  2. NHLBI, Sleep Studies. Güncelleme: 24.03.2022. Erişim: 25.10.2026. https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-studies ↗

    NHLBI · Erişim: 2026-10-25

  3. AASM, Diagnostic Testing for Adult Obstructive Sleep Apnea. Klinik uygulama kılavuzu, 2017; erişkin kapsamı. Erişim: 25.10.2026. https://aasm.org/resources/clinicalguidelines/diagnostic-testing-osa.pdf ↗

    AASM · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.