POZİTRON EMİSYON TOMOGRAFİSİ (PET)

PET HANGİ SORUYU YANITLAR?

Pozitron emisyon tomografisi, vücuda verilen radyofarmasötiğin dağılımını ölçerek işlevsel bilgi sağlar. Yalnız organın biçimini değil, seçilen maddenin hangi dokularda ve ne ölçüde biriktiğini değerlendirir. Kullanılan taşıyıcı molekül araştırılan sürece göre seçilir. Bu nedenle bütün PET incelemeleri aynı maddeyle veya aynı soruya yanıt vermek için yapılmaz. Testin adı kadar kullanılan radyofarmasötiğin ve klinik amacın bilinmesi de sonucu anlamada önemlidir. [3]

PET cihazı, pozitron yayan maddenin oluşturduğu olaylardan çıkan eşzamanlı fotonları algılar ve bunlardan görüntü üretir. BT ile birleştirildiğinde işlevsel bilgi anatomik konumla eşleştirilir. PET bölümünde verilen madde ile BT bölümünde gerekebilen kontrast aynı şey değildir. Birleşik inceleme istenmesi, her iki bölümün aynı mekanizmayla çalıştığı anlamına gelmez. Tanısal nükleer tıp görüntülemesi de tedavi amacıyla verilen radyoaktif uygulamalardan ayrılmalıdır. [3]

Kanser değerlendirmesi önemli kullanım alanıdır; fakat PET yalnız kanser testi değildir. Kalp ve beyin işlevlerine ilişkin seçilmiş sorular için de kullanılabilir. Hangi maddenin uygun olduğu nükleer tıp ekibinin klinik değerlendirmesine bağlıdır. Başka bir hastanın PET görüntüsünü veya raporunu kendinizinkiyle karşılaştırmak, farklı moleküller ve farklı amaçlar nedeniyle yanıltıcı olabilir. Sonuç, istem gerekçesi bilinerek uzman tarafından açıklanmalıdır. [3]

HAZIRLIK NEDEN SONUCU ETKİLER?

Özellikle şeker benzeri izleyici kullanılan incelemelerde yeme içme ve kan şekeri hazırlığı önemlidir. Diyabetiniz varsa randevu öncesinde bildirin; insülin veya diğer ilaçlarla ilgili kişisel plan alın. İnternetten bulunan bir açlık süresini kendi tedavinize uyarlamayın. Kalorili içecekler de hazırlığı etkileyebilir. Son hastalıklar, ilaçlar, takviyeler ve kontrast alerjileri bildirilmelidir. Hazırlığın uygun olmaması bazen görüntünün yetersiz kalmasına ve yeniden planlamaya yol açabilir. [2]

PET görüntüsündeki artmış tutulum doğrudan kanser demek değildir. Enfeksiyon, iltihap veya kan şekeriyle ilişkili koşullar değerlendirmeyi etkileyebilir. Görüntüdeki parlak alanın anlamı, dağılımı ve diğer incelemelerle ilişkisi uzman tarafından yorumlanır. Bir rapordaki sayısal ölçümü tek başına hastalığın kesin derecesi gibi görmeyin. Klinik soruya göre takip, başka görüntüleme veya doku değerlendirmesi gerekebilir; PET her belirsizliği tek başına ortadan kaldırmaz. [5]

Radyofarmasötikler kısa süre içinde bozunduğu için randevu zamanına uyum önemlidir. Gecikme yalnız bekleme sırasını değil, hazırlanmış maddenin kullanılabilirliğini etkileyebilir. Emziriyorsanız önceden plan yapın; ara verme ve süt sağma konusunda seçilen maddeye özgü talimat alın. Gebelik olasılığı mutlaka bildirilmelidir. Görüntüleme ekibine hazırlıkta bir aksama olduğunu dürüstçe söylemek, uygun olmayan bir çekim yapılmasından daha güvenlidir. [2]

ÇEKİM VE SONRASINDA

Madde verildikten sonra dokulara dağılması için dinlenme dönemi olabilir; ardından masa cihazın içinden geçerken görüntüler alınır. Hareketsizlik önemlidir. Çekim bölümüyle toplam randevu süresi aynı olmayabilir. Kaygı, klostrofobi veya yatmayı zorlaştıran durumları önceden söyleyin. Ekip çekim sırasında sizi izler ve iletişim kurabilir. Kendinizi kötü hissederseniz o anda haber verin. [1]

Belirgin solunum sıkıntısı veya bayılma acil değerlendirilmelidir. [4]

Çekim sonrası yakınmalarınızı ekibe bildirin. [1]

Çekimden sonra günlük yaşama dönüş, sıvı alımı, çocuklarla ve gebelerle yakın temas konusunda verilen talimatı izleyin. Her radyofarmasötik için tek bir süre geçerli değildir. Emzirme planı ayrıca netleştirilmelidir. Rapor genellikle uzman incelemesinden sonra sizi yönlendiren hekime gönderilir. Beklenen sürede haber gelmezse birimle iletişime geçin. Sonucun neyi değiştirdiğini ve gerekiyorsa bir sonraki değerlendirmeyi görüşmeden yalnız görüntü çıktısıyla yetinmeyin. [1]

PET iyonlaştırıcı radyasyon kullanır; BT eklenmesi de radyasyon maruziyetine katkıda bulunur. Bu nedenle beklenen tanısal yarar ile risk birlikte tartılır. Radyofarmasötiğe alerjik tepki seyrektir; önceki reaksiyonlarınızı bildirin. Gebelik olasılığını randevu öncesinde ekibe söyleyin. [5]

PRATİK KONTROL TABLOSU

Eve dönmeden önce temas kısıtlamalarının ne zaman biteceğini ve emzirme için verilen özel planı yazılı olarak netleştirin. [1]

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.