PRİMER KEMİK KANSERLERİ

GENEL BAKIŞ VE RİSK

Bu bölümün içeriği yazının özetinde sunulmuştur.

BELİRTİLER, AYIRICI TANI VE UYARILAR

Geçmeyen veya gece belirginleşen kemik ağrısı, hassasiyet, şişlik, topallama ve ekleme yakın bölgede hareket kısıtlılığı değerlendirilmelidir. Bazen halsizlik, ateş veya açıklanamayan kilo kaybı eşlik eder. Ağrıların daha sık görülen birçok nedeni vardır; belirtiler tek başına kanser anlamına gelmez. Ancak yeni bir şişlik, alışılmadık ağrı veya hareketi bozan yakınma yalnız egzersize bağlanarak geçiştirilmemelidir. Ailede veya kişide önceki kanser öyküsü hekime anlatılmalıdır. Şişliğin dışarıdan görülmemesi de altta yatan bir sorun bulunmadığını kanıtlamaz. Uzman sevki, tanının kesinleşmesi değil ileri inceleme gereksinimidir. [2]

Ani şiddetli bacak ağrısı, şekil bozukluğu veya üzerine basamama kırık açısından acil değerlendirme gerektirir. Açık yara, kemiğin görünmesi veya dolaşım bozukluğu bulgularında acil yardım istenir. Kırık şüphesi olan bacağa yük verilmemelidir. Tekrarlayan yüklenmeyle oluşan stres kırığı da ağrı yapabilir; kırık olup olmadığını yalnız görünümden ayırt etmek her zaman mümkün değildir. [4]

TANI VE EVRELEME

Kan testleri genel sağlık veya başka nedenler hakkında bilgi verebilir, ancak kemik kanserini tek başına doğrulamaz. Röntgen ve uygun kesitsel görüntüleme kitlenin yerini, büyüklüğünü ve çevre yapılarla ilişkisini ortaya koyar. Biyopsi, sonraki ameliyatı zorlaştırmayacak biçimde, mümkünse tedaviyi yürütecek deneyimli ekip tarafından planlanmalıdır. Doku incelemesi, iyi huylu tümör, farklı primer kanser türleri ve başka olasılıklar arasındaki ayrımın temelidir. [3]

TEDAVİ YAKLAŞIMI

Cerrahi, kemoterapi ve radyoterapinin kullanımı kanserin türüne ve evresine bağlıdır. Osteosarkom ve Ewing sarkomunda kemoterapi önemli olabilirken kondrosarkomların çoğunda aynı yaklaşım kullanılmaz. Cerrahide tümörü çıkarma ve mümkünse uzuv işlevini koruma birlikte hedeflenir. Bazı ameliyatlarda kemiğin yeniden yapılandırılması gerekir. Her kemik kanseri ampütasyon gerektirmez; ancak tümörün yerleşimi ve kritik yapılarla ilişkisi bazı hastalarda bunu gerekli kılabilir. Seçenekler genel sağlık ve kişinin öncelikleriyle birlikte görüşülür. [3]

İZLEM, DESTEK VE ÖZEL GRUPLAR

İzlemde yerel nüks, uzak yayılım ve tedavinin geç etkileri birlikte değerlendirilir. Özellikle çocukluk veya gençlik döneminde tedavi görenlerde büyüyen yaşam boyunca kalp, akciğer, işitme, doğurganlık ve kemik sağlığı gibi alanlar önem kazanabilir. Hangi sorunların izleneceği alınan tedaviye bağlıdır. Her hasta aynı geç etkiyi yaşamaz. Kontrollerin sıklığı ve testler tümör tipine ve evresine göre düzenlenir; yeni yakınmalar ekibe bildirilmelidir. [1]

Kırık veya ameliyat sonrası hareket kısıtlılığı olan kişilerin günlük yaşama dönüşü ayrıca planlanır. Kırık iyileşmesinden sonra sertlik ve güç kaybı için fizyoterapi gerekebilir. Spora ya da yoğun yük bindiren etkinliklere dönüş, yalnız ağrının azalmasına bakılarak kararlaştırılmamalıdır; ilgili ekipten uygun zamanlama öğrenilir. Destek araçlarının kullanımı ve güvenli hareket konusunda verilen önerilere uyulması iyileşmenin önemli bir parçasıdır. [4]

Tedavi sonrası yapay uzuv gereksinimi bulunan kişilerde günlük becerilerin yeniden kazanılması eğitim ve zaman gerektirebilir. Cerrahiyle tümörün çıkarılması ile işlevsel uyum süreci farklı aşamalardır. Rehabilitasyon gereksiniminin önceden görüşülmesi, ameliyat sonrasında neler beklenebileceğinin anlaşılmasına yardımcı olur. [3]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Süren gece ağrısı ve şişliği değerlendirin. [2] Biyopsi yolu ameliyat planını etkiler. [3] Primer kemik kanseri, kemik metastazıyla aynı tanı değildir. [1]