İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

PROSTAT ARTERİ EMBOLİZASYONU

ÖZET

Prostat arteri embolizasyonu, iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar yakınmalarını azaltmak için prostatın kanlanmasını hedefleyen bir girişimdir. Damar içinden ulaşılan prostat atardamarlarına verilen embolizasyon materyali, bezin zamanla küçülmesine yardımcı olur. Prostat dokusu cerrahi olarak çıkarılmaz. İşlem genellikle lokal anesteziyle, röntgen görüntüleme ve kontrast madde kullanılarak gerçekleştirilir. Aynı gün taburculuk mümkün olabilir.

Yöntem, her hastada kapalı prostat ameliyatının yerine geçmez. Avrupa Üroloji Birliği, orta veya ağır yakınmaları olan, daha az invaziv yaklaşım isteyen ve transüretral prostat rezeksiyonuna göre daha sınırlı sonuçları kabul eden kişilerde seçeneğin sunulmasını önerir. Bu öneri zayıf düzeydedir. Hasta seçimi ve izlemde ürolog ile eğitimli girişimsel radyoloji uzmanının birlikte çalışması önemlidir.

Değerlendirme yalnız prostatın büyük olduğunun görülmesinden ibaret değildir. Öykü, muayene, yakınma puanı, idrar incelemesi ve böbrek işlevi değerlendirilir. Prostat hacmi görüntülemeyle ölçülür; işeme sonrasında mesanede kalan idrar da incelenebilir. Böylece yakınmaların iyi huylu prostat büyümesiyle ilişkisi ve beklenen yarar daha gerçekçi biçimde tartışılır. İşlem sonrasında da öznel yakınmalar ve nesnel ölçümler birlikte izlenir.

Beş yıllık randomize bir araştırmada embolizasyon ve transüretral prostat rezeksiyonu karşılaştırılmıştır. Embolizasyon sonrasında yarar görülse de idrar akımındaki artış ve mesanede kalan idrarın azalması cerrahi grupta daha belirgindi. Uzun dönem ziyarete gelen hasta sayısının düşüklüğü, özellikle embolizasyon grubundaki kayıplar, sonuçların yorumunu sınırlar. Bu nedenle yöntemin herkes için eşdeğer veya üstün olduğu söylenemez.

Daha az invaziv olması risksiz olduğu anlamına gelmez. İşlem sonrasında prostatta geçici şişme idrar yapmayı zorlaştırabilir ve sonda gerekebilir. Embolizasyon materyalinin hedef dışındaki damarlara ulaşması mesane, bağırsak veya genital dokularda ciddi hasara yol açabilir. Bu olasılıklar, kişisel yarar ve alternatiflerle birlikte aydınlatılmış onam görüşmesinde ele alınmalıdır.

Düzelme günler veya haftalar içinde başlayıp aylar boyunca ilerleyebilir; herkes aynı yanıtı vermez. Bazı kişilerde başka bir tedavi gerekir. Düzenli ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar, yalnız sağlık ekibinin belirlediği plana göre değiştirilir. Ateş, artan ağrı, idrar yapamama, yoğun kanama veya giriş yerinde büyüyen şişlik olduğunda kontrol tarihi beklenmeden yardım istenmelidir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • prostat arteri embolizasyonu
  • PAE
  • benign prostat hiperplazisi
  • alt üriner sistem belirtileri
  • TURP
  • hedef dışı embolizasyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN BEKLENTİ

Amaç prostat büyümesine bağlı yakınmaları hafifletmektir; düzelme hemen tamamlanmayabilir. İlaçların yeniden başlama planı ve iletişim bilgileri taburculukta öğrenilmelidir. Ağrı kontrolü ve günlük etkinliklere dönüş kişiye göre düzenlenir.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

AYIRICI TANI

PAE VE TURP AYNI DEĞİLDİR

EAU, PAE sonrasında TURP’ye göre daha yüksek yeniden tedavi oranı bildirir. Daha az invaziv yaklaşım tercihi, beklenen daha sınırlı işlevsel düzelmeyle birlikte konuşulur. Her iki seçenek hakkında karar üroloji ve girişimsel radyoloji iş birliğiyle alınır.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

İŞLEM ÖNCESİ DEĞERLENDİRME

SIR 2026, iyi huylu prostat büyümesine bağlanan orta veya ağır alt üriner sistem belirtilerinde uygun hasta seçimini vurgular. İdrar analizi, böbrek işlevi, prostat hacmi ve işeme sonrası rezidü değerlendirmesi yapılır. Ürolojik değerlendirme atlanmaz.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

UZUN DÖNEM KARŞILAŞTIRMA

İsviçre’deki tek merkezli araştırmada 103 hasta randomize edildi. Beş yıllık ziyarete embolizasyon uygulanan 48 kişinin 18’i, TURP uygulanan 51 kişinin 38’i geldi. Ana semptom skoru farkı istatistiksel anlamlı değildi; akım ve rezidü idrar sonuçları TURP lehineydi.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

İŞLEM SONRASI İZLEM

Giriş yerinde kanama ve yaşamsal bulgular erken dönemde izlenir. Sonraki kontroller yalnız yakınma puanına değil, işeme işlevinin nesnel ölçümlerine de dayanmalıdır. Hafif ateş, yorgunluk ve pelvik ağrı postembolizasyon sendromunda görülebilir; kötüleşme ayrıca değerlendirilir.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

GECİKMEDEN BAŞVURU

İdrar yapamama, artan ağrı, ateş, yoğun kanama veya giriş yerinde büyüyen şişlik acil görüşme gerektirir. Yaşamı tehdit eden durumda Türkiye’de 112 aranır. Belirtileri otomatik olarak beklenen iyileşme sürecine bağlamayın.

Kaynaklar:[5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Prostate artery embolisation – image guided ↗

    King’s College Hospital NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-07; sonraki inceleme 2028-07 · Erişim: 2026-10-31

  2. EAU Guidelines on Non-neurogenic Male LUTS: Disease Management ↗

    European Association of Urology · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-31

  3. SIR 2026 Practice Guidance Document for Prostatic Artery Embolization ↗

    Society of Interventional Radiology · Kaynak tarihi: 2026-06-01 · Erişim: 2026-10-31

  4. PAE versus TURP for benign prostatic obstruction: 5-year outcomes of a randomised trial ↗

    European Urology Focus · Kaynak tarihi: 2024-03-25 çevrimiçi; 2024-09 · Erişim: 2026-10-31

  5. Prostate Artery Embolisation ↗

    Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-09-28; sonraki inceleme 2029-12-28 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.

01 · PAE İLE TURP’NİN BEŞ YILLIK RANDOMİZE KARŞILAŞTIRMASI

Prostatic Artery Embolisation Versus Transurethral Resection of the Prostate for Benign Prostatic Obstruction: 5-year Outcomes of a Randomised, Open-label, Noninferiority Trial

Gautier Müllhaupt ve arkadaşları · European Urology Focus · 2024

Çalışma türü: Açık etiketli, tek merkezli randomize araştırmanın uzun dönem izlemi.

Kapsam: Tedaviye dirençli alt üriner sistem belirtileri ve iyi huylu prostat tıkanıklığı olan hastalar.

ÖZET

Embolizasyonla iyileşme görülse de nesnel işeme sonuçları TURP lehineydi.

Az sayıda uzun dönem katılımcı ve gruplar arasında farklı takip kaybı.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.