PROSTATİT

HASTALIK NASIL GELİŞİR?

Akut bakteriyel prostatit aniden başlayan enfeksiyondur. Kronik bakteriyel biçim uzun süren veya tekrarlayan yakınmalarla ortaya çıkabilir. Kronik prostatit/kronik pelvik ağrı sendromunda ise mekanizma daha karmaşıktır; kesin neden her zaman belirlenemez. Önceki idrar yolu enfeksiyonları, cerrahi veya travmayla ilişkili sinir etkilenmesi öyküsü yol gösterici olabilir. [1]

BELİRTİLER VE ACİL UYARILAR

İdrar yaparken yanma, akımı başlatmakta güçlük, sık işeme, penis veya testis çevresinde ağrı ve boşalma sırasında ağrı görülebilir. Ateş akut enfeksiyonu düşündürür. İdrar yapamama acil değerlendirme; bilinç değişikliği, belirgin solunum güçlüğü veya ağır genel durum bozukluğu 112/acil başvurusu gerektirir. Bu belirtilerde evde antibiyotiğin etkisini beklemek güvenli değildir. [2]

Antibiyotik başlandıktan sonra yaklaşık 48 saatte düzelme olmaması ya da herhangi bir zamanda kötüleşme yeniden değerlendirme gerektirir. Ağrının azalması ile tüm belirtilerin kaybolması aynı zamanda gerçekleşmeyebilir. Bununla birlikte devam eden yüksek ateş, artan ağrı veya yeni boşaltma sorunu yalnız “iyileşme süreci” diye yorumlanmamalıdır. [2]

TANI: ENFEKSİYON İLE AĞRI SENDROMUNU AYIRMAK

Orta akım idrar kültürü bakteriyel tabloda tedaviyi yönlendirir. Sistemik hastalıkta kan kültürü ve kan sayımı da değerlendirilir. Rektal muayenede hassasiyet bulunabilir; akut bakteriyel prostatitte prostat masajı yapılmaz, çünkü enfeksiyonun dolaşıma yayılması riski vardır. Aktif prostatitte PSA yükselebilir; PSA bu hastalığı doğrulayan bir test değildir. [3]

İnatçı ateş veya beklenmeyen seyirde prostat apsesi açısından görüntüleme gerekebilir. Kronik yakınmalarda üretrit, çıkış tıkanıklığı ve başka pelvik ağrı nedenleri düşünülür. Seçilmiş kronik bakteriyel olgularda lokalizasyon kültürleri kullanılabilir. Tek başına semen kültürü bütün klinik değerlendirmeyi yerine geçmez. [3]

BENZER TABLOLARI AYIRMAK

Bu tablo kültür, öykü ve muayenenin yerine geçmez. Benzer ağrı bölgeleri farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilir. [1]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

Uzayan yakınmalar üroloji değerlendirmesini gerektirebilir. Hastaya hangi belirtilerde aynı gün başvuracağı, ilaçlara nasıl devam edeceği ve kontrolün amacı açıkça anlatılır. Kronik tabloda danışmanlık ve fizyoterapi gibi yaklaşımlar yalnız ilaç başarısızlığının “son çaresi” olarak görülmemelidir. Kişinin ağrı, işeme ve cinsel yaşamla ilgili hedefleri ayrı ayrı konuşulmalıdır. Prostatı bulunan herkesin yakınmaları mahremiyet gözetilerek değerlendirilir. [2]

Kronik bakteriyel enfeksiyon kuşkusunda önceki kültür sonuçları ve kullanılan antibiyotikler önemlidir. Tedavinin mikroorganizmaya uygunluğu, ilacın prostat dokusuna ulaşabilmesi ve yerel direnç durumu birlikte değerlendirilir. Aynı yakınmanın her tekrarı otomatik olarak aynı antibiyotiğin yeniden başlanması anlamına gelmez. [3]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.