PROTEİNÜRİ VE ALBÜMİNÜRİ

ÖYKÜ VE TEST BAĞLAMI

Örneğin ateşli hastalık veya yoğun egzersiz sırasında alınıp alınmadığı, diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı ve glomerüler hastalık öyküsü sorgulanır. Albümin artışının geçici mi kalıcı mı olduğu önceki sonuçlarla değerlendirilir. [1]

Kan basıncı, ödem ve sistemik hastalık işaretleri değerlendirilir. Albüminüriyle hematürinin birlikteliği, özellikle böbrek işlevi kötüleşiyorsa, glomerüler hastalık açısından önemlidir ve uzman değerlendirmesi gerektirir. [4]

FARKLI PROTEİN KAYNAKLARI VE ÖRNEKLEME

ACR albümini, PCR toplam proteini ölçer; aynı sayı veya birimmiş gibi yorumlanmaz. Özellikle düşük PCR düzeylerinde ACR’ye dönüşüm kararsızdır. Sonuçlar uyumsuzsa yalnız yaklaşık dönüşüm formülüne dayanmak yerine ölçüm yöntemini ve klinik nedeni yeniden değerlendirmek gerekir. [5]

Sabah örneği ortostatik proteinüri olasılığını değerlendirmeye yardımcıdır. Kalıcı yüksek albüminüri diyabet/hipertansiyon dışında glomerüler veya çoklu sistem hastalığını da düşündürür. [4]

DOĞRULAMA VE NİCELENDİRME

İlk tercih düşük düzeyleri daha iyi saptayan idrar ACR’dir. ACR 3–70 mg/mmol arasında ise sabah örneğiyle doğrulanır; başlangıç≥70 ise doğrulama için tekrar beklenmez. Tesadüfi dipstik protein pozitifliğinde ACR ve eGFR ölçülür. [2]

Spot ACR idrar yoğunluğundaki değişimi kreatininle düzeltir. İlk sabah örneği tercih edilir; mümkün değilse rastgele örnek kullanılabilir. Rutin ölçüm için 24 saatlik toplama şart değildir. [3]

SONUCA DEĞİL NEDENE MÜDAHALE

Tedavi altta yatan nedene yönelir; kan basıncı ve glisemi hedefleri, RAS blokajı veya uygun SGLT2 inhibitörü gibi seçenekler klinik durumla seçilir. ACE inhibitörü ve ARB birlikte kullanılmaz. [1]

ACR ve eGFR seyri birlikte takip edilir; yükselen albümin atılımı ilerlemeyi, düşüş veya stabilizasyon tedavi yanıtını destekleyebilir. Sayısal değişim idrar konsantrasyonu ve örnekleme koşullarıyla birlikte yorumlanır. [3]

SEVK ÖNCELİĞİ

NICE’a göre erişkinde ACR≥70 mg/mmol, uygun tedavi edilmiş bilinen diyabetik neden istisnası dışında; ACR>30 mg/mmol ile hematüri birlikteliği ise uzman sevk nedenidir. [2]

Akut böbrek hasarı, akciğer ödemi, ağır hipertansiyon, enfeksiyon veya DVT/PE bulguları varsa rutin kontrol beklenmez; acil değerlendirme gerekir. Nefrotik düzeyde proteinüri bu belirtiler olmadan da hızlı nefroloji değerlendirmesi gerektirir. [6]