PSORİASİS ALAN VE ŞİDDET İNDEKSİ (PASI)
ÖZET
Psoriasis Alan ve Şiddet İndeksi, kısaca PASI, plakların görünür şiddetiyle tutulan alanı bir araya getiren klinik ölçümdür. Kızarıklık, kalınlık ve pullanma dört vücut bölgesinde değerlendirilir. Sonuç sıfır ile yetmiş iki arasındadır; yüksek değer daha fazla deri tutulumunu gösterir. Ölçüm bir kan testi değildir ve tek başına bütün hastalık yükünü açıklamaz.
PASI uygulaması eğitim gerektirir. Alanın veya bulguların farklı yorumlanması toplamı değiştirebilir. Eğitim videosunu inceleyen bir araştırmada deneyimsiz hekimlerin puanlaması iyileşmiştir; hastaların bazı alan tahminlerinde ise sınırlılık sürmüştür. Bu nedenle çevrimiçi bir hesaplayıcıya sayı girmek, doğru muayene yapılmış olduğunu garanti etmez. Puanın nasıl elde edildiği sonuç kadar önemlidir.
Mutlak PASI o andaki puandır; PASI yetmiş beş veya PASI doksan ise başlangıca göre yüzde azalmayı anlatır. Dolayısıyla PASI doksan, doksan puanlık bir sonuç değildir. Başlangıç bilgisi bulunmadığında göreli değişim yorumlanamaz. Gerçek yaşam kayıtları mutlak düşük skorların göreli yanıtla güçlü ilişkisini desteklese de iki yaklaşım her değerlendirmede aynı kişileri sınıflandırmaz.
İki bin yirmi beş güncellemesini yayımlayan Alman S3 kılavuzu, indüksiyon sonunda PASI yetmiş beş yanıtını asgari hedef olarak tanımlar. PASI doksan veya mutlak PASI ikinin altı daha ileri hedefler arasındadır. Hedef hastayla birlikte belirlenir; tedavinin etki başlangıcı ve kişinin gereksinimleri dikkate alınır. Bir skoru görmek, ilacı kendiliğinden değiştirme gerekçesi değildir.
Toplam düşük olsa bile genital bölge, el ve ayaklar, saçlı deri veya tırnaklar günlük yaşamı belirgin etkileyebilir. Kılavuz bu tutulumlarda kişiye ve bölgeye özgü hedeflerin ayrıca izlenmesini önerir. Deri bulgularının azlığı, işlev kaybının veya yaşam kalitesi yükünün mutlaka az olduğu anlamına gelmez. PASI klinik görüşmenin yerine değil yanına konur.
NICE, PASI ile birlikte genel hekim değerlendirmesini, hastanın görüşünü ve özel bölgeleri kaydetmeyi önerir. Koyu deri tiplerinde kızarıklık olduğundan hafif değerlendirilebilir. Çocuk ve gençlerde ölçümün doğrulanma sınırları gözetilmelidir. Ateş ve belirgin genel bozulmayla seyreden yaygın püstüler veya eritrodermik tablo, puan tamamlanmasını bekleyen rutin bir kontrol değildir.
- PASI
- psoriasis
- klinik ölçüm
- tedavi yanıtı
- mutlak skor
GENEL OKUYUCU
SKORUN NEYİ ANLATTIĞINI SORMA
PASI daha çok derideki bulguları özetler. Yaşam kalitesi, görünür alanların etkisi veya el ve ayak işlevi gibi konular ayrıca anlatılmalıdır. Tedavi hedefi yalnız tek toplamla sınırlanmadan kişiyle birlikte belirlenir; aynı puanı alan iki kişinin öncelikleri farklı olabilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
BAŞLANGIÇ DEĞERİNİ KORUMA
Göreli yanıtın hesaplanabilmesi için başlangıç ölçümü gereklidir. Tedaviler arasında geçişte başlangıç yükü düşük olabilir; bu durum aynı mutlak iyileşmenin yüzde değişimini etkiler. Başlangıç kaydı bulunmadığında mutlak skorun kullanılması bu güçlüğü azaltabilir, ancak önceki göreli yanıtı geriye dönük kesin olarak üretmez.
AYIRICI TANI
ÖLÇÜM STANDARDİZASYONU
Armstrong araştırması aynı görsellerin eğitim öncesi ve sonrası puanlanmasını karşılaştırdı. Hekimlerin bileşen puanları referans değerlendiricilere yaklaşırken hastalarda orta ve ağır hastalığın alanı için eşdeğerlik sağlanmadı. Bu sonuç, öğrenmenin yararını destekler; fotoğraftan özdeğerlendirmenin yüz yüze klinik ölçümle her durumda aynı olduğunu göstermez.
TANISAL YAKLAŞIM
BİLEŞENLERİ AYRI DEĞERLENDİRME
Dört anatomik bölgenin tutulum alanı ile kızarıklık, kalınlık ve pullanma bulguları birlikte değerlendirilir. Toplamın aynı kalması her bileşenin değişmediği anlamına gelmez. EMA’nın yöntem açıklaması, PASI’nın tek başına yeterli olmadığını ve genel klinik değerlendirmeyle birlikte kullanılmasını vurgular. Burada bütün hesaplama formu yeniden üretilmemiştir.
İZLEM VE ÖNERİLER
MUTLAK VE GÖRELİ HEDEFİ KARIŞTIRMAMA
BADBIR verisinde mutlak PASI iki veya daha düşük ile PASI doksan sınıflaması büyük ölçüde örtüşmüştür, ancak tam eşdeğer değildir. Yüzde azalma ve güncel skor ayrı kaydedilmelidir. Farklı başlangıç düzeyleri olan hastaları karşılaştırırken kullanılan sonlanımın adı ve tanımı açıkça belirtilmelidir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL TABLODA SKOR BEKLEMEME
Yaygın püstüler psoriasis veya eritrodermi aynı gün uzman değerlendirmesi gerektirir. PASI’yı tamamlamak bu yönlendirmeyi geciktirmemelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Guideline on clinical investigation of medicinal products indicated for the treatment of psoriasis ↗
European Medicines Agency · Kaynak tarihi: 2004; EMEA/CHMP/EWP/2454/02 · Erişim: 2026-10-31
- S3 Guideline for the treatment of psoriasis vulgaris, adapted from EuroGuiDerm – part 1 ↗
Nast ve arkadaşları; Alman dermatoloji kılavuz grubu · Kaynak tarihi: 2025 öneri güncellemesi; 2026-01-14 yayın · Erişim: 2026-10-31
- Psoriasis: assessment and management ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2012; güncel çevrimiçi öneriler · Erişim: 2026-10-31
- Standardizing training for psoriasis measures: effectiveness of an online training video on PASI assessment by physician and patient raters ↗
Armstrong ve arkadaşları; JAMA Dermatology · Kaynak tarihi: 2013 · Erişim: 2026-10-31
- Psoriasis treat to target: defining outcomes in psoriasis using BADBIR ↗
Mahil ve arkadaşları; British Journal of Dermatology · Kaynak tarihi: 2019 çevrimiçi;2020 sayı · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · BADBIR KAYITLARINDA MUTLAK VE GÖRELİ PASI HEDEFLERİ
Psoriasis treat to target: defining outcomes in psoriasis using data from a real-world, population-based cohort study (BADBIR)
Mahil SK ve arkadaşları · British Journal of Dermatology · 2020
Çalışma türü: Çok merkezli gerçek yaşam kayıt analizi.
Kapsam: 12.051 benzersiz kişinin 13.422 kaydı; yanıt karşılaştırması 10.894 kişide 23.501 PASI ölçümü.
ÖZET
Mutlak PASI ≤2 ile PASI 90 sınıflaması ölçümlerin %90’ında örtüştü.
Gözlemsel kayıt, iki sonlanımın her bireyde aynı olduğunu veya belirli bir tedavinin üstünlüğünü kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31286471 · DOI: 10.1111/bjd.18333
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.