İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

PULMONER GRAFT-VERSUS-HOST HASTALIĞI

ÖZET

Pulmoner graft-versus-host hastalığının kronik bronşiolit obliterans fenotipi, allojenik kök hücre naklinden sonra küçük hava yollarının daralmasıyla ilişkilidir. Akciğer işlevi belirgin yakınmalar ortaya çıkmadan önce azalabilir. Bu nedenle kendini iyi hissetmek, solunum fonksiyonlarının normal olduğu anlamına gelmez. Nakil öncesi ve sonraki ölçümlerin karşılaştırılması, hastanın fark etmediği değişikliklerin belirlenmesine yardımcı olur.

BOS tanısı, başka nedenlerle açıklanamayan obstrüktif fonksiyon kaybı üzerinde kurulmalıdır. Enfeksiyon, astım, KOAH ve başka akciğer hastalıkları değerlendirilir. Organize pnömoni için geçmişte kullanılan BOOP terimi BOS ile karıştırılmamalıdır; bu iki durum aynı tanı değildir. Ani hipoksemi, kronik küçük hava yolu hastalığının olağan seyri kabul edilmeden özellikle enfeksiyon yönünden araştırılır.

Erişkinlere yönelik Avrupa kılavuzu, tedavi kararlarının çoğunda kanıt kesinliğinin düşük olduğunu vurgular. İnhale tedaviler ve seçilmiş ek ilaçlar, mevcut immünsupresyonla birlikte uzman ekipçe değerlendirilir. Azitromisin kararı ikincil malignite riski göz önüne alınarak verilir. Ruksolitinib veya belumosudil bütün hastalar için zorunlu ve kesin etkili seçenekler olarak sunulmaz; yarar, toksisite ve hastanın klinik durumu birlikte ele alınır.

Ruksolitinibi inceleyen çok merkezli faz iki araştırmada yeni tanılı hastalar için solunum işlevinde artış, yerleşik hastalık için ise stabil kalma ayrı başarı ölçütleriydi. Bu nedenle iki gruptaki yüksek ya da düşük yüzdeler aynı sonucu temsil etmez. Kontrol grubu bulunmayan araştırma, bazı hastalarda yanıt olabileceğini düşündürürken enfeksiyon izleminin önemini de göstermiştir.

Belumosudil verileri okunurken yayımlanmış düzeltme dikkate alınmalıdır. İlk analize yanlışlıkla alınmayan altı kişi eklendiğinde toplam katılımcı sayısı altmış beşe, akciğere özgü genel yanıt oranı yüzde otuz yediye çıkmıştır. Daha ağır başlangıç akciğer tutulumu olanlarda yanıt daha sınırlıydı. Birleştirilmiş araştırma analizi, karşılaştırmalı üstünlük ya da ileri evrede kesin yarar kanıtı olarak yorumlanamaz.

Kaynaklar:[3][2][1][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • pulmoner GVHD
  • BOS
  • allojenik nakil
  • FEV1
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Allojenik kök hücre naklinden sonra gelişen bronşiolit obliterans sendromunda küçük hava yolları daralır. Bu madde kronik pulmoner GVHD’nin BOS fenotipine odaklanır.

Kaynaklar:[3]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Akciğer işlevi, kişi belirgin bir sorun fark etmeden bozulabilir. Yakınma olmaması düzenli solunum testi izlemini gereksiz kılmaz.

Kaynaklar:[3]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Ani oksijen düşüklüğü veya hızla ağırlaşan solunum sorunu acilen değerlendirilmelidir. Bu görünüm yalnız BOS’a bağlanmamalı; enfeksiyon gibi ek nedenler araştırılmalıdır.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Nakil zamanı, diğer organlardaki GVHD, nakil öncesi akciğer işlevi ve geçirilmiş solunum yolu enfeksiyonları sorgulanır. Enfeksiyon koruyucu ilaçlar hekimle görüşülmeden değiştirilmemelidir.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Solunum değerlendirmesi, önceki ve güncel fonksiyon testleriyle birlikte yorumlanır. Obstrüksiyonun başka bir hastalıkla açıklanıp açıklanmadığı araştırılır; klinik değerlendirme tek bir belirtiye indirgenmez.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Astım, KOAH, enfeksiyon, organize pnömoni, fibrozis ve trakeobronkomalazi ayırıcı tanıdadır. Organize pnömoni için kullanılan eski BOOP adı, BOS ile aynı hastalık anlamına gelmez.

Enfeksiyon da hava akımı kısıtlanmasına yol açabilir; tedavi öncesinde gerektiğinde bronkoskopik inceleme ile araştırılır.

Kaynaklar:[2][3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanıda açıklanamayan obstrüktif fonksiyon kaybı ve seri FEV1 değişimi önemlidir. Yaşa göre normal alt sınır dikkate alınmalı; tek bir sabit oran bütün hastalara uygulanmamalıdır.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

ERS/EBMT2024, konvansiyonel immünsupresyona flutikazon, azitromisin ve/veya montelukast eklenmesini çok düşük kesinlikli kanıtla koşullu önerir. Azitromisin, ikincil malignite riski yüksek kişilerde dikkatle değerlendirilir. Ruksolitinib ve belumosudil kararlarında belirsizlik ve enfeksiyon riski gözetilir.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

Yeni ruksolitinib çalışmasında düzelme ile stabilizasyon farklı sonlanımlar olarak tanımlanmıştır. İzlemde başlangıç düzeyi, hastalık süresi ve yan etkiler birlikte değerlendirilir; stabil kalmak tam iyileşme değildir.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Tedavi hematoloji ve göğüs hastalıkları ekiplerince planlanır. Kılavuzun kapsamı erişkin allojenik nakil sonrası BOS’tur; sonuçlar çocuklara veya akciğer nakli sonrası BOS’a doğrudan aktarılmamalıdır.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. ERS/EBMT clinical practice guidelines on treatment of pulmonary chronic graft-versus-host disease in adults ↗

    ERS / EBMT · Kaynak tarihi: 2024-02-08 · Erişim: 2026-10-28

  2. How I treat bronchiolitis obliterans syndrome after hematopoietic stem cell transplantation ↗

    Blood · Kaynak tarihi: 2016-11-16 · Erişim: 2026-10-28

  3. Post-Transplant FAQ: Post-Transplant Lung Issues ↗

    Fred Hutch Cancer Center · Erişim: 2026-10-28

  4. A phase 2 multicenter trial of ruxolitinib to treat bronchiolitis obliterans syndrome after allogeneic HCT ↗

    Blood Advances · Kaynak tarihi: 2024-10-09 · Erişim: 2026-10-28

  5. Clinical response to belumosudil in bronchiolitis obliterans syndrome: a combined analysis from 2 prospective trials ↗

    Blood Advances · Kaynak tarihi: 2022-12-27 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · BOS TEDAVİSİNDE RUKSOLİTİNİB FAZ İKİ ARAŞTIRMASI

A phase 2 multicenter trial of ruxolitinib to treat bronchiolitis obliterans syndrome after allogeneic HCT

Zachariah DeFilipp ve ark. · Blood Advances · 2025

Çalışma türü: Çok merkezli tek kollu faz 2

Kapsam: Kırk dokuz erişkin: 36 yeni ve 13 yerleşik BOS.

ÖZET

Üç ayda yeni grupta düzelme %27,8, yerleşik grupta stabilizasyon %92,3; genel en iyi yanıt %34,7 idi.

Sonlanımlar farklıdır; kontrol yoktur. Dokuz ağır enfeksiyon olayı bildirildi.

02 · BELUMOSUDİL İLE AKCİĞER YANITI: DÜZELTİLMİŞ ANALİZ

Clinical response to belumosudil in bronchiolitis obliterans syndrome: a combined analysis from 2 prospective trials

Zachariah DeFilipp, Haesook T Kim, Zhongming Yang ve ark. · Blood Advances · 2022

Çalışma türü: İki prospektif araştırmanın birleştirilmiş analizi

Kapsam: 2023 düzeltmesiyle 65 BOS hastası.

ÖZET

Düzeltilmiş akciğer yanıtı %37; başlangıç NIH akciğer skorları 1, 2, 3 için sırasıyla %53, %26, %0 idi.

Posthoc alt grup; karşılaştırmalı etkinlik kanıtı değildir. İlk 59 kişilik sonuç yerine erratum kullanıldı.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.