RADİKAL PROSTATEKTOMİ
ÖZET
Radikal prostatektomi, prostatın ve seminal veziküllerin kanser tedavisi amacıyla çıkarılmasıdır. Seçilmiş hastalarda pelvis lenf düğümleri de değerlendirilir. Ameliyat açık, laparoskopik veya robot yardımlı yöntemle yapılabilir. Robot kullanılan ameliyatta araçları cerrah yönetir; robot bağımsız karar vermez.
Cerrahi, her prostat kanseri tanısının zorunlu sonucu değildir. Karar; hastalığın evresi, hücresel derecesi, PSA bilgisi, genel sağlık, beklenen yan etkiler ve kişinin öncelikleri birlikte değerlendirilerek verilir. Radyoterapi ve uygun hastada izlem seçenekleri de konuşulur. Bir yöntemin adı veya teknolojisi tek başına kişi için en iyi seçeneği belirlemez.
Ameliyatla kanser kontrolü hedeflenirken idrar tutma ve cinsel işlev de önemlidir. Sinir koruma, ilgili tarafta prostat dışına yayılım riski düşük olduğunda değerlendirilir. Yaş ve ameliyat öncesi işlev sonuçları etkiler. Sinirlerin korunması istense bile onkolojik güvenlikten vazgeçilmez ve herkes için aynı işlevsel sonuç garanti edilemez.
İyileşmenin ilk döneminde mesaneyi boşaltan bir kateter bulunur. Bakımın nasıl yapılacağı ve ne zaman çıkarılacağı ekip tarafından açıklanır. Çıkarılan dokunun patoloji sonucu ile ameliyat sonrası PSA, sonraki görüşmenin önemli parçalarıdır. Eve dönmüş olmak bütün değerlendirmelerin tamamlandığı anlamına gelmez; gerekirse ek tedavi ayrıca konuşulur.
ProtecT araştırmasında lokalize hastalık için izlem, cerrahi ve radyoterapi karşılaştırılmıştır. On beş yılda prostat kanserine bağlı ölüm oranları düşük olup gruplar arasında anlamlı fark gösterilmemiş, metastaz ise izlem grubunda daha sık görülmüştür. Bu bulgular tedavileri her bakımdan eşdeğer yapmaz; yarar ve zararların ayrı değerlendirilmesini gerektirir.
Ameliyat sırasında cerrahi sınırın hızlı patolojik değerlendirilmesi de araştırılmaktadır. NeuroSAFE PROOF çalışmasında bu yaklaşım, önceden erektil işlevi iyi olan seçilmiş hastalarda bir yıllık erektil işlev puanlarını iyileştirmiştir. Sonuç, herkesin normal sertleşmeye döneceği veya uzun dönem kanser güvenliğinin tek başına kanıtlandığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
- prostat kanseri
- radikal prostatektomi
- sinir koruma
- PSA izlemi
- kontinans
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN: ÜREME VE CİNSEL İŞLEV
Ameliyat sonrasında orgazm sırasında meni çıkışı olmaz; doğal yolla çocuk sahibi olma etkilenir.
Çocuk sahibi olma isteği varsa ameliyattan önce sperm saklama görüşülmelidir. Cinsel işlev desteğinin seçenekleri de tedavi öncesi konuşulabilir.
KATETER VE TROMBOZ UYARILARI
Kateter torbasına idrar gelmemesi, kateter çıkarılınca idrar yapamama, ateş veya şiddetli alt karın ağrısında hemen ekiple iletişim kurun. Tek bacakta belirgin şişlik-hassaslık, nefes darlığı veya kanlı öksürük acil değerlendirme gerektirir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
AMELİYAT ÖNCESİ HAZIRLIK
İlaçlar, takviyeler, alerjiler ve önceki anestezi sorunları ekibe bildirilir. Açlık ve ilaç değişiklikleri kişinin yazılı planına göre yapılır; bir kurumun herkese aynı takvimi verdiği varsayılmaz.
TANISAL YAKLAŞIM
CERRAHİYE ADAYLIĞI TARTMAK
Düşük riskli hastalıkta beklenen yaşam süresi on yıldan uzunsa EAU aktif izlemi önerir. Cerrahi adaylığı yalnız takvim yaşıyla değil yaşam beklentisi, eşlik eden hastalıklar ve tümör riskiyle değerlendirilir.
Tercih görüşmesinde kişinin en çok önem verdiği işlevsel sonuçlar ve olası yan etkiler açıkça kaydedilir. Önceki tedaviler ve hastalığın yeni tanı mı nüks mü olduğu da seçenekleri etkiler.
TEDAVİ
MESANE İLE ÜRETRANIN YENİDEN BİRLEŞTİRİLMESİ
Prostat çıkarıldıktan sonra mesane ile üretra yeniden birleştirilir. Kateter, yeni bağlantı iyileşirken idrarın boşalmasını sağlar. Bu bağlantıdan idrar kaçağı kateter süresini uzatabilir; erken çıkarma isteği kişisel teknik talimat yerine cerrahi ekiple görüşülür.
İZLEM VE ÖNERİLER
PSA VE BELİRTİLERİN BİRLİKTE İZLEMİ
Radikal prostatektomiden sonra PSA’nın saptanamaz düzeye inmesi beklenir. EAU genel olarak ilk üç yıl altı ayda bir, sonrasında yıllık ölçümü belirtir; aralığı destekleyen kanıt sınırlıdır. Yükselen PSA veya belirti yokken rutin görüntüleme önerilmez; görüntüleme sonucu tedaviyi değiştirecekse kullanılır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- EAU–EANM–ESTRO–ESUR–ISUP–SIOG Guidelines on Prostate Cancer: treatment ↗
European Association of Urology ve ortak dernekler · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-11-01
- About Your Prostate Surgery ↗
Memorial Sloan Kettering Cancer Center · Kaynak tarihi: 30 Mart 2026 · Erişim: 2026-11-01
- Robotic-assisted radical prostatectomy — O24/103 ↗
British Association of Urological Surgeons · Kaynak tarihi: Mart 2024 · Erişim: 2026-11-01
- Fifteen-Year Outcomes after Monitoring, Surgery, or Radiotherapy for Prostate Cancer ↗
Hamdy ve arkadaşları; New England Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 11 Mart 2023 çevrimiçi; 27 Nisan 2023 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01
- Effect of NeuroSAFE-guided RARP versus standard RARP on erectile function and urinary continence in patients with localised prostate cancer (NeuroSAFE PROOF) ↗
Dinneen ve arkadaşları; The Lancet Oncology · Kaynak tarihi: 24 Mart 2025 çevrimiçi; Nisan 2025 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01
- Prostate Cancer Treatment (PDQ): Patient Version ↗
National Cancer Institute · Kaynak tarihi: 20 Aralık 2024 · Erişim: 2026-11-01
- EAU Guidelines on Prostate Cancer: follow-up ↗
European Association of Urology ve ortak dernekler · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · PROTECT: ÜÇ TEDAVİ YAKLAŞIMININ UZUN DÖNEM DENGESİ
Fifteen-Year Outcomes after Monitoring, Surgery, or Radiotherapy for Prostate Cancer
Hamdy FC ve arkadaşları · New England Journal of Medicine · 2023
Çalışma türü: Randomize çalışmanın medyan 15 yıllık izlemi.
Kapsam: Başlangıçta 50–69 yaşında lokalize kanserli 1643 erkek.
ÖZET
Kanser ölümü izlem, cerrahi ve radyoterapide sırasıyla %3,1, %2,2 ve %2,9; metastaz %9,4, %4,7 ve %5,0 idi.
Ölüm farkı anlamlı değildi; başka sonuçların eşdeğerliği gösterilmedi. Eski tanı/izlem döneminin çalışmasıdır. NIHR kamu araştırma finansmanı bildirildi; bireysel ilişki formları bu özette ayrıntılı değerlendirilmedi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36912538 · DOI: 10.1056/NEJMoa2214122
02 · NEUROSAFE İLE İŞLEV KORUYUCU CERRAHİ
Effect of NeuroSAFE-guided RARP versus standard RARP on erectile function and urinary continence in patients with localised prostate cancer (NeuroSAFE PROOF): a multicentre, patient-blinded, randomised, controlled phase 3 trial
Dinneen E ve arkadaşları · The Lancet Oncology · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli, hasta kör, randomize faz 3 çalışma.
Kapsam: 407 katılımcının 381’i ameliyat edildi; birincil sonuç 344 kişide mevcuttu. Önceden yardımsız erektil işlevi iyi kişiler seçildi.
ÖZET
On ikinci ay IIEF-5 puanı NeuroSAFE ile 12,7, standart cerrahide 9,7; düzeltilmiş fark 3,18 (%95 güven aralığı 1,62–4,75) idi.
Kısa takip uzun dönem onkolojik eşdeğerliği kanıtlamaz. NIHR/vakıf desteklerine ek Applied Medical desteği; bir yazarda Intuitive Surgical ücretli eğitmenliği bildirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40147459 · DOI: 10.1016/S1470-2045(25)00091-9
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.