RADYASYON PNÖMONİTİ

Radyasyon pnömoniti, göğüs bölgesine uygulanan radyoterapiden sonra ortaya çıkabilen inflamatuvar akciğer hasarıdır. Akciğerin epitel ve damar hücrelerindeki hasar, süren inflamasyon ve bozulmuş onarım süreçleriyle birlikte ilerleyebilir. Bazı hastalarda daha geç fibrotik değişiklikler gelişir. Radyoterapiye eklenen sistemik tedaviler bu süreci değiştirebildiği için her yeni akciğer bulgusu yalnız ışınlamaya bağlanmamalıdır.

Kuru öksürük, nefes darlığı, hafif ateş ve oksijen düşüklüğü tipik yakınmalardır; belirtiler sıklıkla radyoterapiden sonraki bir ile altı ay içinde ortaya çıkar. Değerlendirmede ışınlamanın alanı ve zamanı, eşlik eden kanser tedavileri ve önceki solunum hastalıkları sorgulanır. Görüntüleme, önceki incelemeler ve doz dağılımıyla karşılaştırılır; hızlı kötüleşen hastada ayaktan izlem yerine acil değerlendirme gerekir.

Tanı özgül tek bir teste dayanmaz. Enfeksiyon, pulmoner emboli, kalp hastalığı ve ilaç hasarı gibi alternatif nedenler değerlendirilmelidir. Semptomatik olgularda kortikosteroid tedavisi hastalık ağırlığına göre planlanır. İmmünoterapi alan hastalarda radyasyon hasarıyla immün ilişkili pnömonitin ayrımı güç olabilir ve multidisipliner yaklaşım gerekir. Steroid azaltımı sırasında yakınmaların yeniden başlaması, tedavi ve tanının yeniden değerlendirilmesini gerektirir.

Antifibrotik ilaçlara ilişkin araştırmalar umut verici olmakla birlikte rutin tedaviyle eş tutulmamalıdır. Nintedanibi steroid tedavisine ekleyen küçük randomize çalışmada bir yıllık alevlenmesiz kalma tahmini daha yüksek bulunmuştur. Ancak çalışma yavaş katılım nedeniyle erken kapanmış, yalnız otuz kişi son analize girmiştir. Küçük örneklem ve eksik katılım, etkinlik ve güvenlik sonuçlarının genellenmesini sınırlar.

Pirfenidonu değerlendiren başka bir faz iki çalışmada, derece iki veya üç radyasyon hasarı bulunan yüz otuz dört hasta incelenmiştir. Steroide eklenen pirfenidonla yirmi dördüncü haftada karbonmonoksit difüzyon kapasitesindeki değişim daha iyi bulunmuştur. Açık etiketli tasarım ve seçilmiş hastalık ağırlığı dikkate alınmalıdır. Bu sonuç, yaşam süresinin uzadığını veya daha ağır hastalarda aynı yararın kanıtlandığını göstermez.