RAŞİTİZM

D vitamini desteği, kullanılan ürünün damla konsantrasyonu, kalsiyum alımı, güneşten korunma koşulları, malabsorpsiyon/karaciğer-böbrek hastalığı ve aile öyküsü sorgulanır. [1]

Boy-kilo eğrisi, motor gelişim, fontanel, kostokondral kabarıklık, el bileği/ayak bileği genişliği ve yük taşıyan kemiklerin biçimi incelenir. Tetani, stridor ve nöbet hipokalsemi açısından acildir. [1]

Besinsel eksiklik yanında renal fosfat kaybı düşünülmelidir. Yaşa göre düşük fosfat, büyüme geriliği ve D vitamini/kalsiyum eksikliği olmadan raşitizm, XLH gibi kalıtsal hastalığı düşündürür; aile öyküsü olmayışı dışlamaz. [4]

TANI VE TEST SEÇİMİ

Tanı klinik, biyokimya ve radyografiyle desteklenir. Kalsiyum, fosfat, ALP, PTH, 25-OH-D, magnezyum, böbrek işlevi ve gerektiğinde idrar kalsiyum/fosfatı ölçülür. El bileği grafisinde metafiz genişlemesi, düzensizlik ve çanaklaşma aranır; tek başına düşük 25-OH-D raşitizm değildir. [1]

Besinsel raşitizm uzman gözetiminde oral D vitamini ve kalsiyumla tedavi edilir. Küresel uzlaşı günlük 90 gün için ≤12 ayda 2000 IU, >12 ay–12 yaşta 3000–6000 IU, >12 yaşta 6000 IU; ayrıca besin/takviyeyle en az 500 mg/gün elementer kalsiyum önerir. Semptomatik hipokalsemi önce hastanede düzeltilir. Bunlar korunma değil tedavi dozlarıdır; prematüre protokolü ayrıdır. [3]

Bebekte yaklaşık bir ayda, daha büyük çocukta üç ayda biyokimyasal yanıt kontrol edilir; ağır hipokalsemi daha erken izlem gerektirir. Yanıtsızlıkta uyum, konsantrasyon hatası ve alternatif nedenler araştırılır. [1] Büyüme/deformite, beslenme ve gerektiğinde grafi izlemi sürdürülür. [2]

ACİL BELİRTİLER VE SEVK

Nöbet, tetani veya stridorla hipokalsemi hastanede tedavi ve kalp izlemi gerektirir. Klinik raşitizm veya böbrek/kalıtsal neden kuşkusu çocuk endokrinoloji/nefroloji değerlendirmesine alınır. [2]