REAKTİF ARTRİT
ÖZET
Reaktif artrit, çoğunlukla bağırsak veya genitoüriner enfeksiyondan sonraki haftalarda başlayan inflamatuvar eklem hastalığıdır. Diz ve ayaklar sık etkilenir; göz, deri ve tendon yakınmaları eşlik edebilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Genitoüriner ve enterik enfeksiyon sonrası reaktif artrit; septik artritten ayrılır.
HASTA İÇİN
Enfeksiyon çok hafif geçirilmiş olabilir. Çoğu kişide aylar içinde düzelme görülse de tekrarlayan veya kalıcı hastalık gelişebilir. Eklem ağrısının antibiyotikle hemen geçmesi beklenmez; varsa aktif enfeksiyon ayrıca tedavi edilir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Son haftalarda ishal, dizüri, genital akıntı, yeni cinsel temas; eklem dağılımı, topuk ağrısı, inflamatuvar bel ağrısı ve göz belirtileri sorgulanır. Cinsel öykü mahremiyet ve yargılamayan iletişimle alınır. [2]
FİZİK MUAYENE
Asimetrik alt ekstremite oligoartriti, entezit/daktilit, mukozal ülserler, avuç-taban lezyonları ve genital değişiklikler aranır. Konjonktivit ile ağrılı, fotofobik üveit aynı kabul edilmez. [2]
AYIRICI TANI
Akut sıcak eklemde septik ve kristal artrit öncelikle dışlanır. Psoriatik artrit, aksiyel spondiloartrit, inflamatuvar bağırsak hastalığı artriti ve romatoid artrit benzer görünebilir; aspirasyon tanısal ayrım sağlar. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TETKİK
Tek doğrulayıcı test yoktur. Eklem bulgusu ile önceki enfeksiyonun zamansal ilişkisi değerlendirilir. CRP/ESR özgül değildir; HLA-B27 pozitifliği tanı koydurmaz, negatifliği dışlamaz. Gerektiğinde görüntüleme ve sinovyal sıvı incelemesi yapılır. [3]
ETKEN ARAŞTIRMASI
Klamidya/gonore için uygun anatomik bölgeden NAAT ve risk temelli diğer CYBE testleri planlanır; enterik öyküde dışkı incelemesi düşünülebilir. Etken testinin negatifliği geçirilmiş enfeksiyonu dışlamaz. [2]
TEDAVİ
Uygun NSAİİ, yükün geçici azaltılması ve fizik tedavi temel yaklaşımlardır. Enfeksiyon dışlandıktan sonra lokal steroid; kalıcı dirençli hastalıkta romatoloji tarafından DMARD değerlendirilir. [3] Aktif CYBE ve partnerler ilgili enfeksiyon protokolüne göre yönetilir. [2]
ANTİBİYOTİK SINIRI
Başlangıç enfeksiyonu tedavi edildikten sonra yalnız reaktif artriti yönetmek amacıyla dört hafta veya daha uzun antibiyotik rutin önerilmez. Seçilmiş kronik klamidya çalışmaları genel hastaya doğrudan uygulanmaz. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
Şiş eklem sayısı, işlev, göz bulguları ve kalıcılık değerlendirilir. Dinlenme ile kademeli hareket dengelenir; uzayan veya tekrarlayan yakınmalarda romatoloji kontrolü gerekir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL SEVK
Ateşle sıcak-şiş tek eklem aynı gün enfeksiyon değerlendirmesi gerektirir. Göz ağrısı, fotofobi veya görme bulanıklığında acil göz muayenesi gerekir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KLİNİK AYRIM VE KARAR
Bulgular klinik bağlamda birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Reactive arthritis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 erişim · Erişim: 2026-10-26
- British Association for Sexual Health and HIV national guideline on the management of sexually acquired reactive arthritis 2021 ↗
Carlin E; Marzo-Ortega H; Flew S · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Reactive Arthritis: Diagnosis, Treatment, and Steps to Take ↗
NIAMS · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Spondyloarthritis in over 16s: diagnosis and management; recommendation 1.4.17 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2017; 2025 güncellemesi · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Antiinflamatuvar tedavi, seçilmiş kronik klamidyal olguda antibiyotik ve yeni hedefli tedavi soruları ayrılmıştır. Kronik PCR-pozitif alt gruba ait sonuçlar tüm reaktif artritlere aktarılmaz.
01 · KRONİK REAKTİF ARTRİTTE SULFASALAZİN
Comparison of sulfasalazine and placebo in the treatment of reactive arthritis (Reiter's syndrome). A Department of Veterans Affairs Cooperative Study.
Clegg DO; Reda DJ; Weisman MH ve ark. · Arthritis and rheumatism · 1996
Çalışma türü: Çift kör randomize plasebo kontrollü çalışma
Kapsam: NSAİİ tedavisine yanıt vermeyen 134 hasta; 36 hafta.
ÖZET
Uzunlamasına analiz sulfasalazin lehineydi. Tedavi sonunda yanıt %62,3’e karşı %47,7 bulundu; başlıca yan etkiler gastrointestinaldi.
Eski bir çalışma ve seçilmiş kronik dirençli hastalar; akut kendiliğinden düzelen hastalığa genellenemez. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 8961907 · DOI: 10.1002/art.1780391211
02 · KRONİK KLAMİDYA İLİŞKİLİ ARTRİTTE KOMBİNE ANTİBİYOTİK
Combination antibiotics as a treatment for chronic Chlamydia-induced reactive arthritis: a double-blind, placebo-controlled, prospective trial.
Carter JD; Espinoza LR; Inman RD ve ark. · Arthritis and rheumatism · 2010
Çalışma türü: Çift kör randomize plasebo kontrollü çalışma
Kapsam: PCR ile C. trachomatis veya C. pneumoniae pozitif 42 hasta.
ÖZET
Altı aylık kombine tedavide birincil yanıt 17/27 (%63), plaseboda 3/15 (%20) idi; PCR negatifleşmesi aktif tedavide daha fazlaydı.
Küçük, özel olarak seçilmiş kronik grup; rutin uzun antibiyotik önerisi oluşturmaz ve enterik artriti temsil etmez. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 20155838 · DOI: 10.1002/art.27394
03 · DİRENÇLİ REAKTİF ARTRİTTE İKİ HEDEFLİ YAKLAŞIM
Short-Term Effectiveness of Sulfasalazine and Tofacitinib in NSAID-Refractory Reactive Arthritis: An Observational Study.
Mruthyunjaya P; Maikap D; Ahmed S ve ark. · International journal of rheumatic diseases · 2025
Çalışma türü: Kısa süreli gözlemsel karşılaştırma
Kapsam: 50 hasta; 46 hasta 12 haftayı tamamladı.
ÖZET
On ikinci haftada sulfasalazin ve tofasitinib gruplarının hastalık aktivitesi benzerdi; tofasitinib grubunda erken düşüş daha hızlıydı.
Randomize olmayan kısa izlem; eşdeğerlik, uzun dönem güvenlik veya rutin JAK inhibitörü kullanımı kanıtlanmış değildir. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40692219 · DOI: 10.1111/1756-185x.70370
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.