İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

RENAL ANJİYOMİYOLİPOM

ÖZET

Renal anjiyomiyolipom damar, düz kas ve yağ dokusu içeren bir böbrek tümörüdür. Klasik tip çoğunlukla benigndir; yağdan fakir ve epiteloid varyantlar ayrı değerlendirilir. Yönetim kanama riski, belirtiler ve sendromik bağlama göre belirlenir.

Kaynaklar:[1][3]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

TANIM VE TEMEL AYRIM

Klasik renal anjiyomiyolipom (AML), damar, düz kas ve yağ bileşenleri içeren çoğunlukla iyi huylu bir böbrek tümörüdür. Görüntülemede belirgin yağ klasik biçimi destekler; her tümörde bulunmaz. Yağdan fakir lezyonların görüntüsü başka böbrek tümörleriyle karışabilir. Epiteloid AML ise malign davranış gösterebilen ayrı bir patolojik varyanttır; bu nedenle bütün AML raporları aynı güvenceyle yorumlanmaz. En önemli komplikasyon kanamadır. Bu madde sporadik erişkin olguları, tüberoz skleroz kompleksi (TSC) ile ilişkili olgulardan ayırarak ele alır.

Kaynaklar:[1]

HASTA VE YAKINLARI İÇİN ACİL UYARILAR

Ani şiddetli karın/böğür ağrısı ve kötüleşmede acil yardım isteyin. Embolizasyon sonrası idrar yapamama, pıhtı, artan ağrı veya nefes darlığında hemen başvurun. Takip veya tedaviyi kendiniz değiştirmeyin.

Kaynaklar:[9][3][8]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ANAMNEZ: SPORADİK Mİ, SENDROMİK Mİ?

Ağrı, hematüri, kanama/girişim, büyüme, gebelik planı ve acil hizmet erişimi sorgulanır. Gebelik kanıtı çoğunlukla olgulardır; ortak risk oranı verilemez. TSC bulgularında sendromik değerlendirme yapılır; her izole AML otomatik genetik test gerektirmez.

Kaynaklar:[2][5]

FİZİK MUAYENE

MUAYENE VE KLİNİK DEĞERLENDİRME

Dolaşım, nabız, kan basıncı ve böbrek sağlığı değerlendirilir; muayene patolojik alt tipi belirlemez. İşlem öncesi ilaçlar ve kan-idrar incelemeleri gözden geçirilir. TSC’de ağrı, kanama, böbrek işlevi ve proteinüri izlenir. Çocuklarda görüntüleme ve olası anestezi gereksinimi ayrıca planlanır.

Kaynaklar:[8][5]

AYIRICI TANI

Yağdan fakir AML renal hücreli karsinomu taklit edebilir; görünür yağ olmaması tek başına kanser değildir. Epiteloid AML malign potansiyel taşır. Kanama görüntüyü değiştirebilir. “AML lehine” raporunun kesinliği açıklanır; biyopsi gereksinimi yönetimi değiştirecek tanısal belirsizliğe göre belirlenir.

Kaynaklar:[1][2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE RİSK SINIFLAMASI

Sporadik lezyon BT/MR ile karakterize edilir; belirsizlikte biyopsi düşünülebilir. TSC’de her yağdan fakir lezyona biyopsi yapılmaz. Kanama riski belirtiler, büyüme, damarlanma ve hasta koşullarıyla değerlendirilir; 4 cm zorunlu girişim sınırı değildir.

Kaynaklar:[2][5][9]

TEDAVİ

SPORADİK AML YÖNETİMİ

Düşük riskli belirtisiz olgularda izlem; süren ağrı, kanama veya yüksek riskte girişim değerlendirilir. Hayatı tehdit eden kanamada stabilizasyon ve kanama kontrolü önceliklidir; selektif embolizasyon önemli seçenektir. Elektif embolizasyon ve böbrek koruyucu cerrahi bireysel karşılaştırılır. Embolizasyon tekrar gerektirebilir; cerrahi doku kaybı ve perioperatif risk taşır. Çoğu karşılaştırma retrospektiftir; evrensel üstünlük söylenemez.

Kaynaklar:[4][3][9]

TSC İLE İLİŞKİLİ OLGULARDA İLAÇ TEDAVİSİ

Everolimus gibi mTOR yolunu hedefleyen ilaçların kanıtı özellikle TSC veya sporadik lenfanjiyoleiyomiyomatozis ile ilişkili AML içindir. EXIST-2 çalışmasında tümör hacmi yanıtı plasebodan daha sık görülmüştür; bu, izole sporadik AML bulunan herkesin ilaç kullanması gerektiğini göstermez. Ağız mukozası sorunları ve diğer advers etkiler tedavi seçiminin parçasıdır. İlaç, düzenli uzman izlemi ve gerekli laboratuvar değerlendirmeleriyle ele alınır; bu maddede kişisel doz önerilmez. Hacim küçülmesi ile tüm klinik komplikasyonların kesin önlenmesi aynı sonlanım değildir.

Kaynaklar:[6]

İZLEM VE ÖNERİLER

İZLEM VE TEDAVİ SONRASI DEĞERLENDİRME

İzlem kişiselleştirilir; stabilitede birlikte seyrekleştirilebilir. Embolizasyon sonrası erken sınırlı küçülme başarısızlık değildir. 2026 meta-analizinde böbrek işlevi korunmuştur; izlem karşılaştırıcısı olmadan üstünlük kanıtlanmaz. Tekrar kanama, büyüme veya yakınma yeniden değerlendirilir.

Kaynaklar:[2][7][3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KIRMIZI BAYRAKLAR

Ani şiddetli böğür/karın ağrısı ve kötüleşmede kanama için acil değerlendirme gerekir. Embolizasyon sonrası artan ağrı, nefes darlığı, giriş yerinde kanama/şişme veya idrar yapamama acildir. Ateş ve ağrı postembolizasyon sendromu olabilir; kötüleşme yalnız bu tanıya bağlanmaz.

Kaynaklar:[3][8]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Renal angiomyolipomas: Typical and atypical features on computed tomography and magnetic resonance imaging ↗

    World Journal of Radiology · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  2. Canadian Urological Association best practice report: Diagnosis and management of sporadic angiomyolipomas ↗

    Canadian Urological Association · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  3. Evidence-based protocol-led management of renal angiomyolipoma: A review of literature ↗

    Turkish Journal of Urology · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26

  4. EAU Guidelines on Renal Cell Carcinoma — Epidemiology, aetiology and pathology ↗

    European Association of Urology · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26

  5. Clinical practice recommendations for kidney involvement in tuberous sclerosis complex ↗

    ERKNet/ERA · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  6. Everolimus for angiomyolipoma associated with tuberous sclerosis complex or sporadic lymphangioleiomyomatosis (EXIST-2) ↗

    Lancet · Kaynak tarihi: 2013 · Erişim: 2026-10-26

  7. Impact on renal function, tumor volume, and complications of transarterial embolization for renal angiomyolipomas: An Evidence-Based systematic review and meta-analysis ↗

    Journal of Vascular and Interventional Radiology · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26

  8. Angiomyolipoma (AML) Embolisation ↗

    University College London Hospitals NHS Foundation Trust · Erişim: 2026-10-26

  9. Management of Sporadic Renal Angiomyolipomas: A Systematic Review of Available Evidence to Guide Recommendations from the European Association of Urology Renal Cell Carcinoma Guidelines Panel ↗

    European Urology Oncology · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Bu madde için doğrudan ilgili 2 yayın seçildi; yirmi yayın hedeflenmedi. Tasarım, örneklem ve erişim sınırları her özette belirtilmiştir. Bu seçki sistematik derleme değildir; klinik onay anlamına gelmez.

01 · TSC VEYA SPORADİK LENFANJİYOLEİYOMİYOMATOZİS İLİŞKİLİ AML İÇİN EVEROLİMUS: EXIST-2

Everolimus for angiomyolipoma associated with tuberous sclerosis complex or sporadic lymphangioleiomyomatosis (EXIST-2): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled trial

John J Bissler et al. · Lancet · 2013

Çalışma türü: Çok merkezli çift kör plasebo kontrollü faz 3 randomize çalışma

Kapsam: TSC veya sporadik LAM tanısı ve en az 3 cm AML bulunan 118 erişkin.

ÖZET

Önceden tanımlanan en az yüzde 50 hacim azalması yanıtı everolimus grubunda yüzde 42, plaseboda yüzde 0 idi. Stomatit sık advers etkiler arasındaydı.

Sonlanım hacim yanıtıdır; akut kanama tedavisi çalışması değildir. İzole sporadik AML popülasyonuna genellenmez. Üretici finansmanı bildirilmiştir.

02 · AML EMBOLİZASYONUNUN BÖBREK İŞLEVİ, TÜMÖR HACMİ VE KOMPLİKASYONLARA ETKİSİ

Impact on renal function, tumor volume, and complications of transarterial embolization for renal angiomyolipomas: An Evidence-Based systematic review and meta-analysis

Adriana Fudaba Orra et al. · Journal of Vascular and Interventional Radiology · 2026

Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz

Kapsam: 79 çalışmada 1798 hasta; veri tabanı araması Ocak 2024 tarihine kadar.

ÖZET

Embolizasyon sonrası tümör küçülmesi ve yüksek işlem başarısı bildirildi. Hacim azalmasının ölçümü görüntülemenin zamanından belirgin etkileniyordu.

Çalışmalar arası heterojenlik yüksektir ve izlem karşılaştırıcısı yoktur. Yayının 2026 olması taramanın 2026 literatürünü kapsadığı anlamına gelmez.

Bu içerik eğitim amaçlı ve hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı, ilaç başlama veya kesme ve tedavi kararı için kullanılamaz. Acil belirtilerde yerel acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.