RENAL KORTİKAL NEKROZ
ÖZET
Renal kortikal nekroz, ağır iskemi ve mikrovasküler hasarla kortikal dokunun yamalı veya yaygın kaybıdır; akut renal destek ve etiyolojik değerlendirme gerektirir.
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: BÖBREĞİN DIŞ TABAKASINDA AĞIR HASAR
Renal kortikal nekroz, böbreğin dış tabakasındaki dokunun ciddi kanlanma bozukluğu nedeniyle ölmesidir. Çoğu kez iki böbreği etkiler; hasar yamalı veya yaygın olabilir. Doğum komplikasyonları ve ağır enfeksiyon sırasında görülebilir; yenidoğanlarda da oluşabilir. Bu, basit bir idrar yolu enfeksiyonu veya böbrek taşı değildir.
GENEL OKUYUCU: İDRARIN ANİDEN KESİLMESİNİ BEKLEMEYİN
Özellikle ağır hastalık, kanama veya doğum sonrasında idrarın aniden çok azalması ya da kesilmesi, kanlı idrar ve yan ağrısı acil değerlendirme gerektirir. Ateş eşlik edebilir. Hastanedeyseniz hemen ekibe bildirin; evdeyseniz rutin kontrolü beklemeyin.
GENEL OKUYUCU: TOPARLANMA HERKESTE AYNI DEĞİLDİR
Yamalı hasarda kalan böbrek dokusu sayesinde kısmi toparlanma olabilir. Yaygın hasar kalıcı diyaliz veya nakil gereksinimiyle sonuçlanabilir. Erken dönemde diyaliz başlanması tek başına hiçbir iyileşme olmayacağı anlamına gelmez; bazen toparlanma yavaştır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: OBSTETRİK VE OBSTETRİK OLMAYAN NEDENLER
Doğum sonrası kanama, plasental sorunlar, preeklampsi/HELLP, sepsis ve hemolitik üremik sendrom öyküsü sorgulanır. Gebelik dışındaki hastalarda da ağır şok, yanık, pankreatit, toksin veya yılan ısırığı gibi bölgesel bağlamlar önemlidir. Eski bölgesel serilerdeki neden yüzdeleri güncel tüm hastalara aktarılmaz.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: AĞIR HASTALIK VE SIVI DENGESİNİ BİRLİKTE İZLEMEK
Hemodinamik bozulma ve hipovolemi, sepsis, idrar miktarı ve sıvı yükü değerlendirilir. Önceki kreatininle karşılaştırma ve nefrotoksik ilaçların gözden geçirilmesi gerekir. Artan idrar miktarı tek başına renal işlevin tamamen düzeldiği anlamına gelmez; klinik durum ve seri biyokimya birlikte yorumlanır.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: KORTİKAL NEKROZ İLE İNFARKT AYRIMI
Ağır ve uzamış oligüri/anüri klinik kuşkuyu artırır. US bulguları özgül olmayabilir. Kontrastlı görüntülemede medüller kontrastlanmanın korunup korteksin kontrastlanmaması ters rim işaretini oluşturur. Damar dağılımlı renal infarktla aynı desen değildir; görüntüleme renal perfüzyonun dağılımını açıklamalıdır.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: SİSTEMİK NEDENİN LABORATUVAR İZLERİ
Kan sayımı, elektrolitler, kreatinin, karaciğer testleri ve idrar incelemesi değerlendirilir. Anemi-trombositopeni hemoliz veya koagülopatiyi düşündürebilir. DİK kuşkusunda fibrinojen, fibrin yıkım ürünleri ve pıhtılaşma süreleri incelenir.
PROFESYONEL: BİYOPSİ VE KONTRASTSIZ MRG
Kontrastsız fonksiyonel MRG, seçilmiş postpartum olgularda kortikal dağılımın gösterilmesi ve prognoz değerlendirmesinde kullanılmıştır. Bu küçük seri her merkez için doğrulanmış bir test eşiği oluşturmaz. Biyopsi ağır hastada riskli olabilir ve örnekleme yanlılığı taşır; tanısal katkı ile güvenlik birlikte tartılır.
PROFESYONEL: GEÇ BİYOPSİDE PERİFERİK KAN NORMALLEŞEBİLİR
12 postpartum olguluk seride biyopsiler doğumdan 18 gün ile dört ay sonra yapılmış; hemoglobin, trombosit ve LDH düzelmiş olmasına rağmen renal hasar sürmüştür. Kortikal nekroz ve damar lezyonları sonraki işlevle ilişkiliydi. Bu gözlem, geç normalleşmiş kan testlerinin başlangıçtaki mikroanjiyopatiyi dışlamadığını gösterir.
TEDAVİ
PROFESYONEL: BÖBREK DESTEĞİ VE SEBEBE YÖNELİK TEDAVİ
Öncelik altta yatan hastalığın tedavisi ve renal işlevin desteklenmesidir. Gerekli hastada diyaliz uygulanır; bütün hastalara aynı hastalık-özgül ilaç verilemez.
PROFESYONEL: DİYALİZ EŞİĞİ TEK KREATİNİN DEĞİLDİR
Tıbbi tedaviye yanıt vermeyen hiperkalemi, asidoz, üremik komplikasyon, sıvı yükü veya akciğer ödeminde renal replasman için hemen değerlendirme gerekir. Karar tek kreatinin değerinden değil bütün klinik durumdan verilir. AKI’yi düzeltmek amacıyla rutin loop diüretiği veya düşük doz dopamin kullanılmaz.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: POSTPARTUM GÖRÜNTÜLEME SERİSİNİN PROGNOZU
17 hastalık MRG serisinde son takipte yedi kişi renal replasmana bağımlıydı; hepsinde yaygın görüntüleme fenotipi vardı. Diğer hastalarda farklı düzeylerde toparlanma görüldü. Küçük, retrospektif postpartum seri; yenidoğan, sepsis veya başka etiyolojilerin bireysel prognozunu hesaplamaz.
PROFESYONEL: GEÇ İŞLEV KAYBI DA MÜMKÜNDÜR
İlk toparlanma sonrasında yıllar içinde yeniden işlev kaybı bildirilmiştir. Kan basıncı ve renal işlev izlemi sürdürülmeli; kronik diyaliz veya nakil gereksinimi hastalığın seyriyle yeniden değerlendirilmelidir. Nekrotik dokunun tamamen yenileneceği sözü verilmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: ACİL ÇOK DİSİPLİNLİ YAKLAŞIM
Renal replasman endikasyonunda nefroloji/pediatrik nefroloji ve yoğun bakım ekibiyle hemen görüşülür. Hastaya veya bakım verenine gerekçe ve beklenen destek açıklanır; hayati desteğin başlaması geciktirilmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Renal Cortical Necrosis ↗
Merck Manual Professional · Kaynak tarihi: 2026-02 · Erişim: 2026-10-26
Tam gözden geçirme Şubat 2025; sayfada son güncelleme Şubat 2026.
- Changing picture of renal cortical necrosis in acute kidney injury in developing country ↗
World Journal of Nephrology · Kaynak tarihi: 2015-11-06 · Erişim: 2026-10-26
- Imaging of renal emergencies: Review of infectious, hemorrhagic, vascular, and traumatic etiologies ↗
British Journal of Radiology · Kaynak tarihi: 2022-09 · Erişim: 2026-10-26
Cilt tarihi Eylül 2022; çevrimiçi yayın 5 Temmuz 2022.
- Pregnancy-Associated Renal Cortical Necrosis and Nonenhanced Functional Magnetic Resonance Imaging: A Case Series ↗
Kidney Medicine · Kaynak tarihi: 2023-05 · Erişim: 2026-10-26
Cilt tarihi Mayıs 2023; çevrimiçi yayın 8 Mart 2023.
- Postpartum Renal Cortical Necrosis: A Case Series ↗
Kidney Medicine · Kaynak tarihi: 2024-10 · Erişim: 2026-10-26
- Acute kidney injury: prevention, detection and management ↗
NICE NG148 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 2 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · GEBELİK İLİŞKİLİ KORTİKAL NEKROZDA KONTRASTSIZ FONKSİYONEL MRG
Pregnancy-Associated Renal Cortical Necrosis and Nonenhanced Functional Magnetic Resonance Imaging: A Case Series
Rui Wang, Xiang Liu, Wei Li ve ark. · Kidney Med · 2023
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif olgu serisi.
Kapsam: Postpartum evre 3 AKI’li 17 hasta.
ÖZET
Yaygın MRG fenotipi son takipte replasman gereksinimiyle ilişkiliydi.
Küçük seçilmiş seri; yenidoğanlara genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37122390 · DOI: 10.1016/j.xkme.2023.100623
02 · POSTPARTUM KORTİKAL NEKROZDA PATOLOJİ VE RENAL SONUÇ
Postpartum Renal Cortical Necrosis: A Case Series
Lei Jiang, Suxia Wang, Ying Tan, Tao Su · Kidney Med · 2024
Çalışma türü: Retrospektif biyopsi olgu serisi.
Kapsam: Tek merkezde 12 postpartum hasta.
ÖZET
Daha yaygın nekroz ve vasküler hasar kötü renal sonuçla ilişkiliydi.
Küçük seri; önceki aynı-merkez MRG serisiyle olgu örtüşmesi mümkün, bağımsız doğrulama sayılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39314861 · DOI: 10.1016/j.xkme.2024.100892
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.