RENAL VEN TROMBOZU
ÖZET
Renal ven trombozu, böbreğin toplardamar çıkışında oluşan pıhtıdır. Ağrı, hematüri veya idrar azalmasıyla ortaya çıkabilir; pıhtının akciğere ilerlemesi ciddi bir komplikasyondur.
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: NE OLUR?
Böbrekten çıkan toplardamarda pıhtı oluşması, kanın böbrekten uzaklaşmasını güçleştirir. İdrar taşıyla aynı durum değildir. Yan veya bel ağrısı, idrarda kan ve idrar miktarında azalma görülebilir; bunlar tek başına tanı koydurmaz. Nefrotik sendrom, pıhtılaşma eğilimi ve bazı tümörler riskle ilişkilidir. Hekim damar görüntülemesi ve idrar incelemesiyle durumu değerlendirir. Tedavinin amacı yeni pıhtıları ve pıhtının başka yere ilerlemesini önlemektir. Her hastaya aynı ilaç veya işlem gerekmez.
GENEL OKUYUCU: BEKLEMEMEK GEREKEN BELİRTİLER
Yeni nefes alma güçlüğü pıhtının akciğere gitmesiyle ilişkili olabilir; acil yardım alın. Belirgin idrar azalması veya yeni kanlı idrar da geciktirilmeden değerlendirilmelidir. Daha önce renal ven trombozu geçiren kişi yeni belirtileri izlem randevusuna kadar bekletmemelidir. Evde kendi kendine kan sulandırıcı başlamak tanı veya güvenli tedavi yerine geçmez.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: ÖYKÜ VE OLASILIK
Başlangıcın ani mi sinsi mi olduğu, ağrının tarafı, hematüri, idrar çıkışı ve önceki tromboz öyküsü belirlenir. Nefrotik hastalık, malignite, abdominal travma, nakil, östrojen kullanımı, gebelik ve bilinen trombofili bağlamı sorgulanır. Yenidoğanda ağır sıvı kaybı ve hipotansiyon önemlidir. Sessiz kronik olgular rastlantısal saptanabilir; yakınma yokluğu trombozu dışlamaz.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: FİZİK MUAYENE
Yan hassasiyeti, ödem ve volüm kaybı bulguları aranır. Yenidoğanda abdominal kitle, makroskopik hematüri ve oligoanüri görülebilir. Nakil sonrası greft bölgesi hassasiyetiyle ani idrar kesilmesi özellikle önemlidir. Muayene özgül değildir; klinik şüphe görüntülemeyle değerlendirilir.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: AYIRICI TANI
Renal kolik, piyelonefrit, papiller nekroz ve renal arter tromboembolisi benzer ağrı ve hematüri oluşturabilir. Polikistik böbrekte kist komplikasyonları da düşünülür. Tümörün ven içine uzanması, sıradan pıhtıyla aynı değildir; radyolojik ayrım tedavi yönünü değiştirir. Sadece ağrının niteliğine bakarak vasküler neden elenmez.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: TANISAL GÖRÜNTÜLEME VE SINIRLAR
Doppler ultrasonografi yenidoğan ve bebeklerde yatak başında kullanılabilir; operatöre ve görüntüleme koşullarına bağımlıdır. Erişkinde BT venografi pıhtıyı, karşı böbreği ve vena kava uzanımını gösterir. Radyasyon ve kontrast riski seçimde hesaba katılır. MR venografi alternatif olabilir; kontrast türü ve böbrek işlevi ayrıca değerlendirilir. İnvaziv venografi artık rutin ilk basamak değildir. Tek taraflı hastalıkta toplam böbrek işlevinin korunması tanıyı dışlamaz.
PROFESYONEL: LABORATUVARIN ROLÜ
Renal ven trombozunu tek başına doğrulayan özgül laboratuvar testi yoktur. İncelemeler altta yatan nefrotik süreç veya pıhtılaşma bozukluğunu açıklamaya yönelir. Kreatinin değişimi ve proteinürinin kötüleşmesi, klinik ve görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendirilir; normal sonuç damar tıkanıklığını tek başına dışlamaz.
TEDAVİ
PROFESYONEL: ERİŞKİN TEDAVİ ÇERÇEVESİ
Tümör dışı pıhtıda antikoagülasyon temel yaklaşımdır. İlaç ve süre; böbrek işlevi, kanama riski, kalıcı tetikleyiciler ve eşlik eden hastalıklarla kişiselleştirilir. Nefrotik sendrom veya aktif kanserin sürmesi süre kararını etkiler. Tümör trombüsü onkolojik/cerrahi değerlendirme gerektirir; antikoagülasyon tek başına tümör tedavisi değildir. Erişkin renal ven trombozuna özgü güçlü randomize karşılaştırmalar sınırlıdır. DOAK verileri kısıtlıdır; nefrotik hipoalbüminemi ilaç maruziyetini, böbrek yetersizliği ise eliminasyonu etkileyebilir. Bu nedenle başka trombozlarda kullanılan şema otomatik aktarılmaz.
PROFESYONEL: ENDOVASKÜLER GİRİŞİM KANITI
Kırk erişkinin geriye dönük karşılaştırmasında erken dönemde girişim eklenen grupta böbrek işlevinde daha iyi düzelme gözlenmiştir. Subakut dönemde pıhtı temizlenmesi artarken böbrek işlevi açısından belirgin fark gösterilmemiştir. Bu, tüm hastalara girişim yapılması gerektiğini kanıtlamaz: tedavi seçimi randomize değildir. Organı tehdit eden akut tıkanmada nefroloji ve girişim ekibi, olası yararı kanama ve işlem riskleriyle tartmalıdır.
PROFESYONEL: YENİDOĞAN TEDAVİSİ AYRI ELE ALINIR
ASH/ISTH kılavuzu yenidoğan renal ven trombozunda antikoagülasyonu koşullu olarak önerir. Yaşamı tehdit etmeyen olguda tromboliz eklenmemesi önerilir; yaşamı tehdit eden bilateral hastalıkta tromboliz ardından antikoagülasyon düşünülebilir. Kanıt kesinliği çok düşüktür. Gestasyon yaşı, intraventriküler kanama, trombositopeni ve eşlik eden hastalıklar kanama riskini değiştirir. Bu öneriler erişkin çalışmalarıyla veya çocukların diğer venöz trombozlarıyla otomatik olarak birleştirilmez. Trombolizle ilgili gözlemsel karşılaştırmalarda en ağır hastaların girişime seçilmesi sonuçları çarpıtabilir. Kılavuzun güçlü biçimde trombolizden kaçınma önerisi, yüksek kesinlikte yarar kanıtı bulunduğu anlamına gelmez; olası kanama zararı özellikle ağırlıklandırılmıştır.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: UZUN DÖNEM TAKİP
Yenidoğan döneminde tromboz geçirenlerde yalnız akut pıhtının düzelmesiyle takip sonlandırılmaz. Ontario kohortunda ilerleyen yıllarda hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı daha sık görülmüştür. Kan basıncı, böbrek işlevi ve idrar protein değerlendirmesi uzun dönem nefroloji izleminin odağındadır; sıklık bireyselleştirilir. Çalışma idari kayıtlara dayandığı için tanı kodları, artık karıştırıcılık ve tedavi ayrıntılarının sınırlılığı yorumda önemlidir. Bu veriler belirli bir antikoagülanın uzun dönem üstünlüğünü kanıtlamaz. Takipte akut olayın üzerinden yıllar geçmesi, böbrek ve kan basıncı değerlendirmesinin gereksiz olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Çalışmada son dönem böbrek hastalığı görülmemesi her hastada gelecekte riskin sıfır olduğunu göstermez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: ACİL SEVK
Yenidoğanda bilateral tutulumla kötüleşen böbrek işlevi yaşamı veya organı tehdit edebilir ve uzman merkez yönetimi gerektirir. İnferior vena kavaya uzanan tek taraflı tromboz ise otomatik olarak aynı risk kategorisi değildir. Kanama riski değerlendirmesi tedavinin ayrılmaz parçasıdır; ağır olguda nefroloji, hematoloji ve yenidoğan ekiplerinin birlikte kararı gerekir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Renal vein thrombosis ↗
MedlinePlus / A.D.A.M. · Kaynak tarihi: 2025-04-01 · Erişim: 2026-10-26
- Renal Vein Thrombosis ↗
StatPearls Publishing · Kaynak tarihi: 2023-06-12 · Erişim: 2026-10-26
- Renal Vein Thrombosis: A Narrative Review ↗
Diagnostics · Kaynak tarihi: 2026-06-11 · Erişim: 2026-10-26
- ASH/ISTH 2024 updated guidelines for treatment of venous thromboembolism in pediatric patients ↗
American Society of Hematology / ISTH · Kaynak tarihi: 2025-05-27 · Erişim: 2026-10-26
- Comparative outcomes of anticoagulation alone versus anticoagulation plus endovascular intervention in adults with isolated renal vein thrombosis ↗
Journal of Vascular Surgery: Venous and Lymphatic Disorders · Kaynak tarihi: 2023-07 · Erişim: 2026-10-26
- Incidence, Risk Factors, and Outcomes of Neonatal Renal Vein Thrombosis in Ontario: Population-Based Cohort Study ↗
Kidney360 · Kaynak tarihi: 2020-05-27 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 2 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · ERİŞKİN İZOLE RENAL VEN TROMBOZUNDA ANTİKOAGÜLASYON İLE ENDOVASKÜLER TEDAVİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Comparative outcomes of anticoagulation alone versus anticoagulation plus endovascular intervention in adults with isolated renal vein thrombosis
Linfeng Zhang, Chong Li, Zhaohui Hua ve ark. · J Vasc Surg Venous Lymphat Disord · 2023
Çalışma türü: Geriye dönük tek merkezli karşılaştırmalı kohort.
Kapsam: 18–72 yaş arası kırk erişkin.
ÖZET
Akut evrede girişim eklenen hastalarda işlevsel düzelme daha fazlaydı; subakut evrede aynı üstünlük gösterilmedi.
Küçük ve randomize olmayan gruplar; seçilme yanlılığı nedeniyle nedensel üstünlük kesin değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37062360 · DOI: 10.1016/j.jvsv.2023.03.019
02 · ONTARİO YENİDOĞAN RENAL VEN TROMBOZU KOHORTUNDA UZUN DÖNEM SONUÇLAR
Incidence, Risk Factors, and Outcomes of Neonatal Renal Vein Thrombosis in Ontario: Population-Based Cohort Study
Allison C Ouellette, Elizabeth K Darling, Branavan Sivapathasundaram ve ark. · Kidney360 · 2020
Çalışma türü: Nüfusa dayalı geriye dönük idari veri kohortu.
Kapsam: Ontario’da 1992–2016 arasında doğan, ilk 28 günde tanı alan 85 yenidoğan.
ÖZET
Uzun takipte hipertansiyon ve böbrek hastalığıyla ilişki bulundu; uzun dönem izlem gereğini destekler.
İdari tanı kodları ve karıştırıcı etkenler; tedavileri randomize karşılaştırmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35372933 · DOI: 10.34067/KID.0000912019
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.