İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

RETİNAL LAZER FOTOKOAGÜLASYON

ÖZET

Retinal lazer fotokoagülasyon, gözün ışığa duyarlı tabakasında belirli alanlara kontrollü lazer uygulamasıdır. Diyabete bağlı ilerlemiş retina hastalığı, bazı damar tıkanıklıkları, makula ödemi ve retina yırtıkları gibi farklı durumlarda kullanılabilir. Uygulanan bölge ve amaç hastalığa göre değişir. Örneğin yırtık çevresindeki tedavi ile diyabette geniş retina alanlarına yapılan panretinal fotokoagülasyon aynı klinik sorun için yapılmaz. Amaç çoğu durumda kaybolmuş görmeyi geri getirmekten çok daha fazla görme kaybını önlemektir.

Proliferatif diyabetik retinopatide yeni ve kırılgan damarlar gelişir. Panretinal lazer bu anormal damarların gerilemesine yardımcı olur. Tedavi poliklinik koşullarında uygulanabilir; göz uyuşturulur ve lazerin yönlendirilmesi için özel bir mercek kullanılabilir. Hasta parlak ışıklar görebilir ve batma hissedebilir. Bazı kişilerde tek seans yeterli olmaz. Enjeksiyon tedavisi de bakım planının bir parçası olabilir; lazer yapıldı diye başka bir tedaviye hiçbir zaman ihtiyaç duyulmayacağı söylenemez.

İşlemden önce retina değerlendirilir, göz bebeği damlayla genişletilir ve beklenen yarar ile riskler konuşulur. Lazer sırasında gözün ve başın uygun konumda tutulması istenir. Rahatsızlık belirginse hasta bunu ekibe söylemelidir. Tedaviden hemen sonra ışığın ve damlaların etkisiyle görme bulanıklaşabilir. Görme etkilenmişken araç kullanılmamalıdır. Tedavi planı hastanın hastalığına ve yanıtına göre düzenlenir; ilk uygulamanın ardından yeniden değerlendirme veya ek lazer gerekebilir.

Lazerin önemli sınırlamaları vardır. Özellikle geniş alan tedavisinden sonra çevresel görme, gece görmesi veya renk ve kontrast ayırımı azalabilir. Makula ödemi artabilir; nadiren merkez görme olumsuz etkilenebilir. Buna karşılık tedavisiz yeni damar hastalığı da ciddi görme kaybına yol açabilir. Bu nedenle karar yalnız işlemin kısa sürmesine bakılarak verilmez. Hastanın mevcut görmesi, beklenen koruma ve olası yan etkiler birlikte değerlendirilir. Lazer tamamen risksiz bir işlem değildir.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • retina lazeri
  • panretinal fotokoagülasyon
  • PRP
  • makula ödemi
  • retinal yırtık
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN AMAÇ VE SINIRLAR

Retinal lazer gözlük numarasını düzeltmek amacıyla yapılan kornea lazerinden farklıdır. Retinadaki hedefe göre uygulamanın kapsamı değişir. Yırtık, damar hastalığı ve makula ödeminin birbirinin yerine kullanılmayan tanılar olduğu açıklanmalıdır. Başarılı tedavi bile görmeyi mutlaka artırmaz; ek işlem gereksinimi sürebilir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

RANDEVUYA ERİŞİM VE KARAR

Proliferatif diyabetik retinopatide seçenekler görüşülürken hastanın kontrollere erişimi dikkate alınır. NICE NG242, yüksek riskli özellikler veya randevuya gelme güçlüğü varsa panretinal lazerin aynı gün başlatılmasını önerir. Bu öneri, lazerin her hastada aynı aciliyetle yapılacağı anlamına gelmez.

Kaynaklar:[5]

FİZİK MUAYENE

İŞLEM ÖNCESİ HAZIRLIK

Göz bebeğinin genişlemesi ve uyuşturucu damla uygulaması işlem hazırlığının parçalarıdır. Göze yerleştirilen temas merceği lazerin odaklanmasına yardımcı olur. Hasta ışık parlamalarına karşı hazırlıklı olmalıdır; belirgin ağrıyı sessizce tolere etmesi beklenmez. Ekibe haber vermek konforun yeniden değerlendirilmesini sağlar.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

MAKULA ÖDEMİ İLE PROLİFERATİF HASTALIK

Diyabetik makula ödeminde merkez tutulumunun ve görme düzeyinin ayrılması gerekir. Merkez dışı klinik olarak anlamlı ödemde makula lazerinin yeri vardır; merkez tutulumlu ve görmesi azalmış gözlerde anti-VEGF tedavisi gündeme gelir. Proliferatif hastalık için planlanan geniş alan lazeriyle bu yaklaşım karıştırılmaz.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

ARAŞTIRMAYI HASTA SEÇİMİNE UYGULAMA

Protocol S, proliferatif diyabetik retinopatide ranibizumab ile panretinal lazeri karşılaştırdı. Beş yılda görme keskinliği sonuçları benzerdi; ancak izlem kaybı yüksekti. Her iki grupta makula ödemi için ranibizumab kullanılabilmesi, araştırmanın yalnız lazer ile yalnız enjeksiyon karşılaştırması olmadığını gösterir.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

YAN ETKİ GÖRÜŞMESİ

Panretinal tedavi sonrasında gece ve çevresel görmede azalma olabilir. Görmenin bütün yönlerini yalnız merkezi görme keskinliğiyle değerlendirmek yeterli değildir. Hastaya araç kullanımı ve günlük işlerde değişiklik fark ederse bunu bildirmesi söylenir; ülkeye özgü sürücülük değerlendirmesi ayrıca yapılır.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

LAZER SONRASI DEVAM EDEN BAKIM

Diyabete bağlı retina hastalığı lazerden sonra yeniden etkinleşebilir; bu nedenle düzenli göz kontrolleri önemlidir. Kan şekeri ve kan basıncı yönetimi sürdürülür. Tedavi tamamlandıktan sonra kontrolleri bırakmak uygun değildir. Kontrol aralığı ve tekrar lazer gereksinimi göz ekibiyle belirlenir.

Kaynaklar:[7]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ŞİDDETLİ AĞRIDA BAŞVURU

Lazer sonrasında şiddetli göz ağrısı gelişirse göz ekibiyle acilen iletişim kurulmalıdır; mesai dışında acil değerlendirme gerekir. Hastaya işlemden önce ulaşacağı birim açıklanır. Olağan kısa süreli rahatsızlık bilgisi, belirgin ağrıyı bekleyerek geçirme gerekçesi haline getirilmez.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Retinal Photocoagulation (Laser Treatment), OMI82351 ↗

    Oxford University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2024-01 · Erişim: 2026-10-31

  2. Laser Treatment for Diabetic Retinopathy ↗

    National Eye Institute · Kaynak tarihi: 2024-12-06 · Erişim: 2026-10-31

  3. Laser Treatment (Laser Photocoagulation) for Diabetic Retinopathy, PIU770/5 ↗

    Aneurin Bevan University Health Board · Kaynak tarihi: 2026-04 · Erişim: 2026-10-31

  4. Panretinal Photocoagulation Laser (PRP), HEY734 ↗

    Hull University Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-09-30 · Erişim: 2026-10-31

  5. Diabetic retinopathy: management and monitoring, NG242 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2024-08-13 · Erişim: 2026-10-31

  6. Five-Year Outcomes of Panretinal Photocoagulation vs Intravitreous Ranibizumab for Proliferative Diabetic Retinopathy ↗

    JAMA Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2018-10-01 · Erişim: 2026-10-31

  7. Laser treatment for diabetic retinopathy, Document 85 ↗

    Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2022-04-22 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · PROTOCOL S: BEŞ YILLIK LAZER VE RANİBİZUMAB KARŞILAŞTIRMASI

Five-Year Outcomes of Panretinal Photocoagulation vs Intravitreous Ranibizumab for Proliferative Diabetic Retinopathy: A Randomized Clinical Trial

Jeffrey G Gross ve arkadaşları · JAMA Ophthalmology · 2018

Çalışma türü: Çok merkezli randomize klinik çalışma.

Kapsam: 305 erişkin, 394 göz; beş yıl izlem.

ÖZET

Beş yıllık görme keskinliği sonuçları benzerdi. Ranibizumab grubunda görmeyi etkileyen makula ödemi daha azdı.

Yaşayan katılımcıların yüzde 66’sı beş yıllık ziyareti tamamladı. Her iki kolda ödem için ranibizumab mümkündü. 2019 ek tablo düzeltmesi kontrol edildi.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.