İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

RETROFARİNGEAL APSE

ÖZET

Retrofaringeal apse, boğazın arkasındaki derin dokularda irin birikimidir. Küçük çocuklarda daha sık görülse de erişkinleri de etkiler. Ağrılı yutma, salya, boyun sertliği veya gürültülü solunum uyarıcıdır; hava yolu tıkanabileceğinden belirtilerde gecikmeden sağlık yardımı alınmalıdır.

Çocuklarda ilk değerlendirme hastalığın ağırlığını belirlemelidir. CHOP yolunda ağır olmayan olgular hastanede medikal izlenebilir; her çocuk için rutin BT veya acil KBB görüşü önerilmez. Buna karşılık hava yolu tehdidi, sepsis veya başka komplikasyon kuşkusunda yoğun bakım, hemen KBB değerlendirmesi ve kontrastlı boyun BT’si planlanır. Sedasyonun güvenliği ve gerektiğinde hava yolu ekibi ayrıca değerlendirilir.

Pediatrik antibiyotik yaklaşımında grup A streptokoklar, S. aureus ve ağız anaeropları dikkate alınır. Drenaj gereksinimi çocuk KBB ekibiyle değerlendirilir. MRSA kapsamı bütün olgulara otomatik eklenmez; hava yolu etkilenmesi, drene edilecek yaygın apse veya yakın zamanda doğrulanmış MRSA öyküsü gibi koşullar önemlidir. Drenaj kültürü MRSA göstermiyorsa başlanan vankomisinin kesilmesi değerlendirilir. Bağışıklık baskılanması, atipik veya uzamış seyir ve ilk tedaviye yanıtsızlıkta enfeksiyon hastalıkları görüşü gerekir. Tedavi süresi hastalığın ağırlığına ve tedaviye verilen yanıta göre belirlenir.

Görüntülemede retrofaringeal sıvı görülmesi her zaman drene edilecek bakteriyel apse anlamına gelmez. Flegmon, lenfatik veya brankiyal anomaliler ve Kawasaki gibi inflamatuvar tablolar ayırıcı tanıdadır. Çin araştırmasının seçilmiş çocuk grubu yalnız doğrulanmış apseleri değil, bu bölgedeki farklı anormallikleri içeriyordu; sonuçlar tüm apse hastalarına doğrudan genellenmemelidir.

Kanada çocuk kohortunda bütün hastalar damar içi antibiyotik almış, yalnız bir bölümü ameliyat edilmiştir. Bir yaş altındaki bebeklerde komplikasyon ve cerrahi gereksinimi daha yüksekti. Bu gözlemsel sonuç, ameliyatsız yaklaşımın her çocuk için güvenli olduğu anlamına gelmez; yaş, hava yolu ve klinik yanıt birlikte değerlendirilmelidir. Çalışma retrofaringeal ve parafaringeal enfeksiyonları birlikte içerir.

Kaynaklar:[1][2][3][5][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • retrofaringeal apse
  • hava yolu
  • kaynak kontrolü
  • derin boyun enfeksiyonu
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Retrofaringeal apse, boğazın arkasındaki derin dokularda irin birikmesidir. Küçük çocuklarda daha sık görülür, fakat erişkinlerde de olabilir. Hava yolunu daraltabileceğinden sıradan boğaz ağrısı gibi evde bekletilmemelidir.

Retrofaringeal alanda her şişlik apse değildir; ödem, flegmon ve doğumsal lezyonlar benzer görüntü verebilir.

Kaynaklar:[1][5]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ateş, şiddetli boğaz ağrısı, ağrılı/yetersiz yutma, boyun sertliği ve ses değişikliği görülebilir. Çocuk salyasını yutamayabilir veya başını alışılmadık pozisyonda tutabilir.

Önceden antibiyotik alınması belirtileri silikleştirebilir; kısmi düzelme ciddi derin enfeksiyonu dışlamaz.

Kaynaklar:[1][2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Nefes almakta zorlanma, gürültülü solunum veya salyayı yutamama varsa hemen acile başvurun; solunum sıkıntısında 112 çağırın. Şiddetli yutma güçlüğünü bekletmeyin.

Hava yolu tehlikesi veya sepsis şüphesi olan çocuk yoğun bakım ve acil uzman değerlendirmesi gerektirebilir.

Kaynaklar:[1][2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Çocukta yakın üst solunum yolu/kulak enfeksiyonu; erişkinde balık kılçığı gibi yaralanma, diş işlemi, endoskopi veya entübasyon öyküsü sorgulanır.

Kullanılan antibiyotikler, önceki MRSA öyküsü, bağışıklık baskılanması ve alışılmadık/uzamış seyir tedavi planını değiştirir.

Kaynaklar:[1][3]

FİZİK MUAYENE

Önce hava yolu, solunum eforu, sekresyonları yönetebilme, dolaşım ve bilinç değerlendirilir. Ağır çocukta sedasyon/görüntüleme planı acil ve yoğun bakım ekipleriyle koordine edilir.

Boyun hareketi, şişlik ve yutma yakınmaları değerlendirilir. Bebekler daha ağır başvurabileceğinden yaşa uygun eşiklerle değerlendirme yapılır.

Kaynaklar:[2][4]

AYIRICI TANI

Flegmon/selülit, doğumsal kist veya lenfatik malformasyon ve Kawasaki hastalığına bağlı ödem düşünülür. Süren ateşle birlikte drenajda yalnız seröz sıvı görülmesi alternatif tanıyı yeniden gündeme getirir.

Parafaringeal enfeksiyon aynı şey değildir; iki alan birlikte tutulabilir. Anatomik yayılım tedavi ve komplikasyon değerlendirmesini etkiler.

Kaynaklar:[5][4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Çocukta görüntüleme klinik şiddete göre seçilir. CHOP akışında ağır olmayan olguda BT rutin değildir; hava yolu/sepsis komplikasyon şüphesinde acil kontrastlı boyun BT ve KBB değerlendirmesi önerilir.

Hemogram/CRP ve ağır hastada kan kültürü alınabilir. Görüntüleme veya sedasyon hava yolu güvenliğiyle birlikte planlanmalıdır.

BT’de sıvı veya ödem görülmesi tek başına drenaj yapılabilir apse demek değildir; klinik, kontrastlanma ve altta yatan neden birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[2][5]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Hastanede damar içi antibiyotik ve gereğinde drenaj uygulanır. Seçim streptokok, S. aureus ve ağız anaeroplarını dikkate alır; pediatrik UCSF yaklaşımında ampisilin-sulbaktam temel seçeneklerdendir.

MRSA kapsamı hava yolu riski, yaygın apse ve yakın MRSA öyküsüne göre değerlendirilir; her hastaya otomatik vankomisin verilmez. Kültürle daraltma ve uygun hastada oral geçiş planlanır.

Drenaj gereksinimi KBB ile değerlendirilir. Stabil çocukların bir kısmı medikal tedaviyle düzelebilir; küçük gözlemsel seriler tek başına evrensel boyut veya yaş eşiği oluşturmaz.

Kaynaklar:[3][4]

İZLEM VE ÖNERİLER

Taburculuk sonrası antibiyotik reçetelendiği gibi tamamlanır. Yeniden ağrı, ateş veya yutma güçlüğünde gecikmeden değerlendirme gerekir; belirtilerin dönmesi nüksü düşündürebilir.

İmmün baskılanma, atipik/kronik seyir veya ilk tedaviye yanıtsızlıkta enfeksiyon hastalıkları görüşü alınır; odak kontrolü yeniden değerlendirilir.

Kaynaklar:[1][3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Hava yolu daralması, sepsis veya hızla kötüleşme durumunda acil KBB, yoğun bakım ve hava yolu ekibini devreye sokun.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Retropharyngeal Abscess ↗

    Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2026-02-11 · Erişim: 2026-10-27

  2. Deep Neck Space Infection Clinical Pathway – Emergency Department and Inpatient ↗

    Children’s Hospital of Philadelphia · Erişim: 2026-10-27

    Son revizyon Mart 2026; kesin gün belirtilmemiştir.

  3. Peritonsillar/Retropharyngeal Abscess ↗

    UCSF Infectious Diseases Management Program · Erişim: 2026-10-27

  4. Retropharyngeal and parapharyngeal infections in children: A retrospective analysis ↗

    Pediatrics and Neonatology · Kaynak tarihi: 2024-07-06 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi 6 Temmuz 2024; basılı Mart 2025.

  5. Clinical characteristics and etiological profile of retropharyngeal space abnormalities in children: a nine-year retrospective analysis ↗

    Frontiers in Pediatrics · Kaynak tarihi: 2026-01-19 · Erişim: 2026-10-27

    Cilt yılı 2025; yayın tarihi 19 Ocak 2026.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · ÇOCUKLARDA RETROFARİNGEAL VE PARAFARİNGEAL ENFEKSİYONLAR

Retropharyngeal and parapharyngeal infections in children: A retrospective analysis

Savithiri Ratnapalan, Jeffrey Thevaranjan, Niranjala Perera ve ark. · Pediatr Neonatol · 2025

Çalışma türü: Retrospektif hastane kohortu.

Kapsam: 2008–2018; 200 çocuk, 176 retrofaringeal, 18 parafaringeal, 6 birleşik tutulum.

ÖZET

Tümü parenteral antibiyotik aldı; 84/200 cerrahi geçirdi. Bir yaş altındaki çocuklarda komplikasyon ve cerrahi gereksinimi daha yüksekti.

Özgün özet erişimi; apse ve flegmon içeren karma enfeksiyon grubu. Cerrahi/medikal seçim randomize değildi.

02 · RETROFARİNGEAL ALAN ANORMALLİKLERİNDE YAŞ VE ETİYOLOJİ

Clinical characteristics and etiological profile of retropharyngeal space abnormalities in children: a nine-year retrospective analysis

Lili Hao, Youhua Wei, Jiahui Lin, Juan Li, Zhongfang Xia · Front Pediatr · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif görüntüleme kohortu.

Kapsam: 2015–Mart 2024; 77 çocuk, yalnız kanıtlı apse değil tüm alan anormallikleri.

ÖZET

60 enfeksiyöz, 12 doğumsal, 3 immün/inflamatuvar ve 2 travma/yabancı cisim nedeni bildirildi.

Seçilmiş karma kohort; çok değişkenli düzeltme yok. Doğumsal nedenlerde yaş farkı istatistiksel anlamlı değildi; tüm olgular apse sayılmaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.