SAFRA KESESİ KANSERİ

GENEL BAKIŞ VE RİSK

Bu bölümün içeriği yazının özetinde sunulmuştur.

BELİRTİLER VE GECİKTİRİLMEMESİ GEREKEN DURUMLAR

Sarılık, koyu idrar, açık renk dışkı, kaşıntı, iştahsızlık, kilo kaybı veya sağ üst karın ağrısı görülebilir. Ateş, bulantı, kusma ve karında şişlik eşlik edebilir. Bu belirtiler taş ve kolesistit gibi daha sık nedenlerle örtüşür. Yeni sarılık veya devam eden kusma için gecikmeden tıbbi değerlendirme istenmelidir. Önceden bilinen bir sindirim hastalığı varsa bile yeni ya da kötüleşen belirtiler ayrıca bildirilmelidir. [2]

Belirtilerin başlangıcı, tekrarı, yemekle ilişkisi ve eşlik eden kilo değişimi görüşmede anlatılır. Karında kitle veya geçmeyen şişlik de değerlendirme nedenidir. Hekim muayene ve kan testlerinden sonra ileri incelemeye karar verebilir. Kanser şüphesiyle sevk edilmesi kesin tanı konduğu anlamına gelmez. Buna karşılık yakınmaların bir süre azalması, nedeni açıklanmamış bulguların takibini bırakmak için yeterli değildir. [2]

TANI VE EVRELEME

Karaciğer testleri, tomografi ve diğer görüntülemeler safra kesesi ile çevre organları değerlendirir. Evreleme tümörün kese duvarı ve çevre dokularla ilişkisini, lenf düğümlerini ve uzak yayılımı araştırır. Cerrahiyle çıkarılabilir olup olmadığının anlaşılması tedavi planında önemlidir. Bazen tanı ve evreleme aynı değerlendirme sürecinde yürür. Kan testindeki anormallik tek başına hastalığın kaynağını veya evresini belirlemez; sonuçlar görüntüleme ve patolojiyle birlikte yorumlanır. [1]

Ameliyat planlanan bazı hastalarda karın içinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Bu inceleme, dışarıdan çekilen görüntülerin açıklayamadığı yayılımı araştırmaya yardımcı olabilir. İşlemin amacı ve sonuca göre planın nasıl değişebileceği önceden konuşulur. [3]

TEDAVİ YAKLAŞIMI

Erken ve uygun hastalıkta cerrahi temel seçenek olabilir; kapsam yalnız safra kesesinin çıkarılmasından daha geniş olabilir. İleri veya yayılmış hastalıkta kemoterapi, immünoterapi ve seçilmiş diğer yöntemler gündeme gelebilir. Karar evre, genel sağlık, önceki tedaviler ve hasta tercihleriyle ilişkilidir. Her safra kesesi kanserinde aynı ameliyatın veya aynı ilaç şemasının uygulanacağı varsayılmamalıdır. [3]

Bazı girişimler kanseri tamamen çıkarmak yerine safra tıkanıklığı veya diğer belirtileri azaltmak için yapılır. Hastanın planlanan işlemin amacını bilmesi önemlidir. Tedavi öncesinde beklenen yarar, olası sorunlar ve evde gerekecek yardım açıklanmalıdır. Ek hastalıklar, beslenme durumu ve günlük işlev tedavinin tolere edilmesini etkileyebileceğinden görüşmede yer alır. [3]

İZLEM VE DESTEK

Metastatik safra yolu grubu kanserlerinde moleküler profil, uygun hedeflerin araştırılmasına katkı sağlar; safra kesesi tümörleri de bu değerlendirmeye dahil olabilir. Ancak testte bir özellik bulunması, her ilacın herkes için uygun olduğu anlamına gelmez. Safra tıkanıklığı varsa drenaj yöntemi uzman ekipçe planlanır. Uzun dönem kontroller, hastalığın gidişinin yanında tedavi sonrası gereksinimleri ve yaşam kalitesini de ele almalıdır. [4]

Safra kesesi kanserinde erken belirtilerin belirsiz olması, patoloji raporunun önemini artırır. Başka nedenle çıkarılan kesede kanser bulunursa sonuç önceki ameliyat ve mevcut görüntülemelerle birlikte değerlendirilir. Hastalığın duvar içinde ne kadar ilerlediği ve çevreyle ilişkisi, sonraki kararların temel parçalarıdır. Bu nedenle ameliyatın bittiği bilgisinden hareketle onkolojik değerlendirmenin de tamamlandığı varsayılmamalıdır. [1]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Taş varlığını kanser tanısı sayma. [1] Sarılığı geciktirme. [2] Patoloji sonucunu ve ameliyatın hedefini öğren. [3] Kontrol planının kim tarafından yürütüleceğini netleştir; devam eden sorunları görüşmeye taşı. [4]