SANTRAL VENÖZ ERİŞİM

Santral venöz erişim, kalbe yönelen büyük toplardamarlardan birine ulaşan kateter aracılığıyla tedavi verilmesini sağlar. İlaç, sıvı, kan ürünü veya damar içi beslenme desteği için kullanılabilir; bazı durumlarda kan örneği alınmasına da yardımcı olur. Amaç, gerekli tedavi için güvenilir bir damar yolu sağlamaktır.

Her hastanın aynı katetere gereksinimi yoktur. Tedavinin beklenen süresi, verilecek sıvının damar üzerindeki etkisi, damar anatomisi, önceki girişimler ve kişinin tercihleri cihaz seçimini etkiler. Gereksiz sayıda lümen kullanmamak ve gelecekteki damar erişimini korumak önemlidir. Kısa ve uzun süreli seçenekler birbirinin otomatik karşılığı değildir.

Kateter yerleştirme ve bakım işlemleri eğitimli, yeterliliği gösterilmiş sağlık çalışanlarınca yürütülmelidir. Giriş yeri seçilirken enfeksiyon olasılığı kadar kanama, akciğer sönmesi, damar hasarı ve tromboz gibi sorunlar da değerlendirilir. Özellikle ileri böbrek hastalığında ileride gerekli olabilecek damarların korunması seçim üzerinde belirleyici olabilir.

Bakımın güvenliği yalnız yerleştirme anına bağlı değildir. Katetere her erişimde aseptik yaklaşım, uygun pansuman ve düzenli değerlendirme gerekir. Giriş bölgesi en az günlük olarak enfeksiyon veya iltihap bulguları yönünden incelenir. Tedavi için artık gerekli olmayan kateterin gecikmeden çıkarılması, gereksiz risk süresini azaltmaya yönelik temel bir ilkedir.

Evde kateterle izlenen kişiye cihazına uygun bakım eğitimi ve başvuracağı ekibin bilgisi verilmelidir. Bölgenin temiz ve kuru kalması önemlidir. Ateş, giriş yerinde kızarıklık veya akıntı, kol ya da göğüs ağrısı ve nefes darlığı sağlık ekibine bildirilmelidir. Acil belirti varsa rutin kontrol zamanı beklenmez.

Bir giriş yerinin enfeksiyon açısından avantajlı olması bütün hastalarda en iyi seçenek olduğu anlamına gelmez. Büyük bir yoğun bakım çalışmasında subklavyen yerleşimde enfeksiyon ve semptomatik tromboz bileşik sonucu daha düşükken pnömotoraks daha sık bulundu. Bu nedenle seçim, tek bir risk oranına değil kişisel yarar-zarar dengesine dayanır.