İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ŞAŞILIK CERRAHİSİ

ÖZET

Şaşılık cerrahisi, gözlerin hizalanmasını değiştirmek için gözün dışındaki kasların etkisini azaltan veya artıran bir ameliyattır. Kasın bağlandığı yer değiştirilebilir ya da kas kısaltılabilir. Göz küresi ameliyat sırasında göz çukurundan çıkarılmaz. Cerrah kaslara göz yüzeyini örten konjonktiva üzerinden ulaşır. İşlem çocuklarda ve erişkinlerde uygulanabilir. Anestezi seçimi yaşa, genel sağlık durumuna ve hasta ile cerrahın planına göre belirlenir; çocuklarda çoğunlukla genel anestezi kullanılır.

Erişkinlerde ameliyatın amacı yalnız görünümü değiştirmek olmayabilir; rahatsız edici çift görmeyi azaltmak da hedeflenebilir. Bazı hastalarda bir göz, bazılarında iki göz üzerinde çalışılması gerekir. Hangi kasların ne ölçüde düzenleneceği şaşılığın türüne ve ölçülen büyüklüğüne bağlıdır. Gözler başlangıçta daha düzgün görünse bile sonuç zaman içinde değişebilir. Şaşılık yıllar sonra yeniden ortaya çıkabilir. Bu nedenle ilk günkü görünüm kalıcı sonuç veya bir daha ameliyat gerekmeyeceği garantisi olarak yorumlanmamalıdır.

Ameliyat öncesinde şaşılığın nedeni, gözlerin hareketi, kayma açısı ve birlikte çalışma durumu değerlendirilir. Bazı durumlarda gözlük veya uygun egzersizler yeterli olabilir; cerrahi her hastanın ilk seçeneği değildir. Muayene, işlem gerekip gerekmediğini ve hedefini belirlemeye yardımcı olur. Ameliyatla tam düzelme sağlanmayabilir; eksik ya da fazla düzeltme nedeniyle yeniden girişim gerekebilir. Çift görme geçici olabileceği gibi devam da edebilir. Nadiren enfeksiyon veya kanama görmeyi olumsuz etkileyebilir.

Seçilmiş kişilerde ayarlanabilir dikiş kullanılır. Bu yöntem, ameliyattan kısa süre sonra gözlerin konumu ölçülerek kas bağlantısında ince ayar yapılmasına olanak verir. Ayarlama çoğu zaman hasta uyanıkken ve göz damlayla uyuşturulduktan sonra yapılır; hastanın işbirliği önemlidir. Ayarlanabilir yöntem herkes için gerekli veya uygun değildir. Standart dikişlerle de cerrahi yapılabilir. Ameliyat sonrasında kızarıklık, batma ve göz hareketiyle rahatsızlık görülebilir; yakınmaların süresi uygulanan işleme göre değişir.

Kaynaklar:[1][2][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • şaşılık cerrahisi
  • strabismus surgery
  • göz kası cerrahisi
  • ayarlanabilir sütür
  • diplopi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN GÖZLÜK VE İYİLEŞME

Ameliyattan önce görmeyi düzeltmek için kullanılan gözlükler sonrasında da gerekebilir. Günlük etkinliklere dönüş, anestezi ve iyileşme durumuna göre planlanır. Çift görme varken araç kullanılmaz; kontakt lenslere dönüş için ekibin uygunluk görüşü beklenir.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

BAŞLANGIÇ ZAMANI VE EŞLİK EDEN HASTALIKLAR

Şaşılığın çocukluktan beri mi bulunduğu, yoksa erişkinlikte yeni mi başladığı belirlenir. Yeni çift görme; sinir felci, tiroid göz hastalığı, miyasteni, travma veya başka hastalıklarla ilişkili olabilir. Nedene yönelik değerlendirme, doğrudan ameliyat planlamasından önce gelir.

Kaynaklar:[5]

FİZİK MUAYENE

KAYMA AÇISI VE İKİ GÖZ İŞLEVİ

Kayma açısı ölçülür; ilgili kasların hareketi ve gözlerin birlikte çalışma yeteneği değerlendirilir. Ameliyat öncesinde ölçümler yeniden yapılabilir. Genel sağlık değerlendirmesi ve anestezi görüşmesi de planın parçasıdır; hasta işlemin amacını ve kapsamını anlamalıdır.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

CERRAHİ DIŞINDAKİ SEÇENEKLER

Prizma gözlük, uygun hastada göz egzersizi, botulinum toksini ve cerrahi farklı seçeneklerdir. Hangi yaklaşımın uygun olduğu kaymanın nedenine göre değişir. Her çift görme aynı kas ameliyatıyla düzeltilmez; altta yatan neden için ek inceleme veya başka uzmanlık değerlendirmesi gerekebilir.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

BAŞARININ DEĞERLENDİRİLME ZAMANI

Ameliyat sonrası hizalanma erken dönemde değişken olabilir. Daha uzun dönem sonuç çoğunlukla sonraki aylarda değerlendirilir; tiroid göz hastalığında daha uzun izlem gerekebilir. Devam eden rahatsız edici çift görme ekibe bildirilir. Bazı hastalarda prizma veya yeniden cerrahi düşünülebilir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

AYARLAMA ZAMANININ SEÇİMİ

Küçük randomize araştırmada ayarlanabilir dikişin erken veya ertesi gün ayarlanması arasında üç aylık başarı ve ağrı açısından anlamlı fark gösterilmedi. Bu, yöntemlerin kesin eşdeğerliği veya her hastada aynı zamanlamanın uygunluğu değildir. Zamanlama cerrahi plan ve hastanın durumuyla birlikte belirlenir.

Kaynaklar:[6]

İZLEM VE ÖNERİLER

DAMLA VE GÜVENLİ GÜNLÜK BAKIM

Verilen damlalar reçete planına göre kullanılır. İlk dönemde gözün kızarık ve hassas olması mümkündür; kontrol randevuları aksatılmaz. İşe, spora ve yüzmeye dönüş için kişisel öneriler izlenir. Genel anestezi sonrasında eve dönüş için refakat ve ulaşım önceden düzenlenir.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME GEREKTİREN BELİRTİLER

Şiddetli ağrı, yoğun irinli akıntı veya belirgin görme azalması gelişirse derhal göz aciline ya da acil servise başvurulur. Bunlar beklenen hafif kızarıklıkla aynı kabul edilmemelidir. Ameliyat ekibine ulaşmak mümkün değilse yardım almak için rutin kontrol tarihi beklenmez.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Strabismus Surgery ↗

    American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus · Kaynak tarihi: İçerik: 2022-01; sayfa kaydı: 2024-11 · Erişim: 2026-10-31

  2. Adult Squint Surgery, LN002642 ↗

    Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-12-18 · Erişim: 2026-10-31

  3. Adult squint surgery, document 9749 ↗

    Cambridge University Hospitals · Kaynak tarihi: 2022-12-08 · Erişim: 2026-10-31

  4. Surgery: Squint ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Erişim: 2026-10-31 · Erişim: 2026-10-31

  5. Adult Strabismus (Adult Eye Misalignment) ↗

    American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus · Kaynak tarihi: Erişim: 2026-10-31 · Erişim: 2026-10-31

  6. Early and delayed suture adjustments after adjustable suture strabismus surgery: a randomized controlled trial ↗

    Medical Hypothesis Discovery and Innovation in Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2023-02-03; sayı yılı 2022 · Erişim: 2026-10-31

  7. Adult squint surgery ↗

    Royal Berkshire NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-08 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · AYARLANABİLİR DİKİŞTE ERKEN VE GECİKMİŞ AYARLAMA

Early and delayed suture adjustments after adjustable suture strabismus surgery: a randomized controlled trial

Ahmed Adel Abdelmonem ve arkadaşları · Medical Hypothesis Discovery and Innovation in Ophthalmology · 2022

Çalışma türü: Açık etiketli ileriye dönük randomize çalışma.

Kapsam: 50 erişkin randomize edildi; 45 kişi üç aylık izlemi tamamladı.

ÖZET

Erken 2–4 saat ile 24 saat ayarlama arasında başarı ve ayarlama ağrısında anlamlı fark bulunmadı.

Yalnız özet okundu. Küçük örneklem ve kısa izlem kesin eşdeğerlik kanıtı değildir. Elektronik yayım 2023, dergi sayı yılı 2022.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.