SEÇİLİM YANLILIĞI

Seçilim yanlılığı, araştırmaya hangi kişilerin girdiği veya hangi verilerin analizde kaldığıyla ilişkili olarak sonuçların çarpılmasını kapsar. Olgu-kontrol araştırmasında uygun olmayan kontrol seçimi ve kohortta sonuçla bağlantılı izlem kaybı buna yol açabilir. Hernán ve arkadaşlarının yapısal yaklaşımı, bu sorunların çoğunu maruziyetle ve sonuçla bağlantılı nedenlerin ortak sonucuna göre seçim yapılması üzerinden açıklar.

Ortak sonuca göre seçimin neden sorun yaratabileceğini anlamak her zaman kolay değildir. Cole ve arkadaşları, başlangıçta ilişkisiz iki özelliğin aynı üçüncü durumu etkilediği kurmaca örnekler kullanmıştır. Yalnız bu üçüncü duruma sahip kişiler incelendiğinde, iki özellik arasında yapay bir ilişki görülebilir. Nedensel diyagramda iki okun birleştiği bu değişken, ilgili yol üzerinde collider olarak adlandırılır.

Hastaneye başvuru hem maruziyetten hem hastalıktan etkileniyorsa yalnız başvuranları incelemek yanıltıcı olabilir. Westreich, bu yapının yalnız hastane çalışmalarıyla sınırlı olmadığını, eksik olmayan kayıtlarla analizi sınırlamakla da benzerlik taşıdığını göstermiştir. Bununla birlikte her örnekleme veya her eksik kayıt otomatik olarak aynı yanlılığı oluşturmaz. Seçilimin maruziyet ve sonuçla nasıl bağlantılandığı, yalnız kayıp sayısından daha açıklayıcıdır.

Bir örneklemin toplumdan farklı olması yalnız hastalık sıklığı tahminlerini ilgilendirmez. Munafò ve arkadaşlarının simülasyonları, araştırmaya katılım veya izlemde kalmayla ilişkili seçimin, gözlenen özellikler ve genetik değişkenler arasındaki ilişkileri de bozabildiğini göstermiştir. Bu nedenle büyük örneklem veya genetik veri bulunması tek başına güvence değildir. Katılımı etkileyen özelliklerin bilinmesi, olası çarpılmayı değerlendirmek için önem taşır.

Farklı analizlerin benzer sonuç vermesi de her zaman seçilim sorununu dışlamaz. Dib ve arkadaşları, perinatal araştırmalara yönelik simülasyonlarda üç analiz yaklaşımının aynı seçim süreçlerinden benzer yönde etkilenebildiğini göstermiştir. Buradaki bulgu gerçek gebeliklerde belirli bir tedavinin etkisi değildir; bilgisayarda kurulan senaryoların yöntemsel sonucudur. Okur, araştırmanın kimi dışarıda bıraktığını ve kullanılan düzeltmenin bu seçim nedenlerini kapsayıp kapsamadığını sorgulamalıdır.