DİVERTİKÜLOZİSLE İLİŞKİLİ SEGMENTAL KOLİT
ÖZET
Divertikülozisle ilişkili segmental kolit, divertikül içeren kolon segmentindeki mukozal inflamasyonla tanımlanan bir durumdur. En sık sigmoid ve inen kolon etkilenir; tipik örüntüde rektum ve proksimal kolon korunur. Kesecikler arasındaki mukozanın tutulumu, tek bir divertiküle odaklanan akut inflamasyondan farklıdır. Bununla birlikte klinik ve radyolojik örtüşme vardır; yalnız duvar kalınlaşması veya divertikül varlığı kesin tanı olarak değerlendirilmemelidir.
Tanıyı doğrulamak için histolojik değerlendirme önemlidir. Seçilmiş beş erişkinin incelendiği bir olgu serisinde, kolonoskopide bu hastalığı düşündüren görünüm bulunmasına rağmen sonraki incelemeler farklı tanılar ortaya koymuştur. Bu bulgu gerçek hastalık sıklığını ölçmez, fakat görünümün tek başına özgül olmadığını gösterir. Normal görünen rektumdan örnek almak ve gerektiğinde enfeksiyon araştırmak yanlış sınıflandırmayı azaltmaya yardımcı olabilir.
Seyir çoğu kişide hafif olabilir; bazı olgular ilaçsız düzelebilir veya kısa süreli antiinflamatuvar tedaviye yanıt verebilir. Ancak tedavi kanıtları büyük ölçüde küçük serilere dayanır. Bu nedenle herkese aynı antibiyotik, steroid veya biyolojik ilaç şemasını uygulamak uygun değildir. Tekrarlayan belirtiler yeniden değerlendirilir; fekal kalprotektin gibi inflamasyon belirteçleri de diğer inflamatuvar bağırsak hastalıklarından kesin ayrım sağlamaz.
Klinik ağırlık bütün hastalarda aynı değildir. Japonya’daki küçük bir seride hafif olguların bir kısmı antiinflamatuvar tedavi gerektirmeden düzelirken, bazı hastalarda ülseratif kolit benzeri bulgular ilerlemiştir. Bir hastada perforasyon nedeniyle acil ameliyat gerekmiştir. Bu gözlemler herkese yüksek risk yüklemek için yeterli değildir; fakat tedavi yanıtının ve yeni belirtilerin izlenmesinin önemini gösterir. İzlem aralıkları kişiye göre belirlenir.
Bir sevk merkezinin daha büyük geriye dönük çalışması, görüntüleme bulgularının divertikülit ve Crohn hastalığıyla önemli ölçüde örtüştüğünü göstermiştir. Bazı hastaların tanısı takipte değiştirilmiş ve bir bölümü cerrahiye ihtiyaç duymuştur. Sevk edilen hastaların seçilmiş olması ve takip kayıpları, bu sonuçların toplumdaki tüm olgulara uygulanmasını sınırlar. Hastalık adı, klinik öykü, endoskopi ve biyopsiden bağımsız bir tomografi etiketi olarak kullanılmamalıdır.
- Segmental kolit
- Divertikülozis
- Rektal korunma
- Biyopsi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: DİVERTİKÜL İLTİHABIYLA AYNI DEĞİLDİR
Divertikülozisle ilişkili segmental kolit, bağırsaktaki küçük keseciklerin bulunduğu bölgede, kesecikler arasındaki iç yüzeyin iltihabıdır. Genellikle kalın bağırsağın sol bölümünü etkiler. Tek bir keseciğin akut iltihabı olan divertikülitten farklıdır; karın ağrısı, ishal veya makattan kanama görülebilir.
GENEL OKUYUCU: GÖRÜNÜM BENZERLİĞİ TANI DEĞİLDİR
Kolonoskopide benzer görüntü veren başka hastalıklar bulunabilir. Doku örnekleri ve gerektiğinde dışkı incelemesi tanıyı değiştirebilir. Bu nedenle raporda kesecik ve iltihap görülmesi, yakınmaların mutlaka bu hastalıktan kaynaklandığı anlamına gelmez; değerlendirme tamamlanmalıdır.
GENEL OKUYUCU: YOĞUN KANAMAYI BEKLETMEYİN
Durmayan veya çok miktarda kanama, özellikle büyük pıhtılarla birlikteyse acil yardım gerektirir. Kanlı ishal ya da siyah veya koyu kırmızı dışkı için de gecikmeden tıbbi değerlendirme alın. Önceden kolit tanısı bulunması yeni kanamayı önemsiz yapmaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: İLAÇ VE İNFLAMASYON ÖYKÜSÜNÜ AYIRIN
Yakınmaların süresi, kanama ve ishal örüntüsü, önceki divertikülit, inflamatuvar bağırsak hastalığı ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Özellikle kanser immünoterapileri benzer segmental görünüm oluşturabilir. İlaç ilişkili kolit, klasik hastalıktan farklı yönetim gerektirebilir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: KANAMANIN KAYNAĞINI DEĞERLENDİRİN
Rektal kanamada klinik değerlendirme, uygun hastada parmakla rektal muayene ve dışkı incelemesini içerebilir. Kanama miktarı ve sürmesi aciliyet açısından önemlidir. Sadece bilinen divertikülozise dayanarak kanamanın nedeni kesinleştirilmemeli; gereken ileri incelemeye yönlendirme yapılmalıdır.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: ENDOSKOPİK BENZERLİĞİ ÇÖZÜN
İlaç ilişkili, enfeksiyöz ve eozinofilik kolit ile Crohn hastalığı ve diğer inflamatuvar bağırsak hastalıkları ayırıcı tanıdadır. Rektum görsel olarak normal olsa bile biyopsi değerlendirmesi önemlidir. Yalnız interdivertiküler kızarıklık tanı için yeterli değildir.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: GÖRÜNTÜLEMEYİ DOĞRULAMA YERİNE KULLANMAYIN
BT bulguları divertikülit ve kolonik Crohn hastalığıyla örtüşebilir. Sigmoid segmentte inflamasyon tanıyı düşündürür; fakat görüntüleme tek başına kesinleştirmez. Sinüs veya fistül görülmesi de tek hastalığa özgü değildir; endoskopi ve histolojiyle birlikte yorumlanır.
PROFESYONEL: KALPROTEKTİNİN SINIRINI BİLİN
Fekal kalprotektin inflamatuvar tabloyu sağlıklı kişilerden veya irritabl bağırsak sendromundan ayırmada yardımcı olabilir; ancak diğer inflamatuvar bağırsak hastalıklarından güvenilir biçimde ayırmaz. Sonucu tek başına hastalığa özgü test gibi kullanmayın.
TEDAVİ
PROFESYONEL: SEMPTOM VE AĞIRLIĞA GÖRE YAKLAŞIN
Hafif, uygun seçilmiş hastada izlem veya oral 5-aminosalisilat düşünülebilir. Antibiyotik bütün hastalarda zorunlu değildir. Dirençli ya da tekrarlayan hastalıkta steroid veya seçilmiş cerrahi yaklaşım gündeme gelebilir; biyolojik tedavi verileri sınırlıdır. Karar gastroenteroloji değerlendirmesiyle verilmelidir.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: ÜLSERATİF KOLİT BENZERİ AĞIR PATERNİ İZLEYİN
Hafif olgular düzelebilse de ülseratif kolit benzeri paternlerde tekrarlama veya ilerleme görülebilir. Tedavi yanıtı ve endoskopik izlem bireyselleştirilir; optimal kontrol aralığı belirlenmemiştir. Küçük seride perforasyona ilerleyen hasta bulunması, bütün olguların zararsız sayılmaması gerektiğini gösterir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: KANAMADA BAKIM DÜZEYİNİ YÜKSELTİN
Devam eden yoğun rektal kanamada acil değerlendirme gerekir. Büyük pıhtılar veya durmayan kanama olağan poliklinik kontrolüne bırakılmamalıdır. Kanlı ishal ve koyu renkli kanamada da gecikmeden değerlendirme sağlanarak farklı kanama nedenleri araştırılır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Segmental colitis associated with diverticulosis (SCAD): imaging features, diagnostic pitfalls, and multidisciplinary correlation ↗
Abdominal Radiology · Kaynak tarihi: 2026-06-30 · Erişim: 2026-10-27
30 Haziran 2026 çevrimiçi.
- Segmental Colitis Associated with Diverticulosis (SCAD) ↗
Current Gastroenterology Reports · Kaynak tarihi: 2023-05-02 · Erişim: 2026-10-27
2 Mayıs 2023 çevrimiçi; Haziran 2023 sayısı.
- Clinical and Radiographic Characteristics in Segmental Colitis Associated With Diverticulosis, Diverticulitis, and Crohn’s Disease ↗
Gastro Hep Advances · Kaynak tarihi: 2024-06-15 · Erişim: 2026-10-27
15 Haziran 2024 çevrimiçi; 2024 koleksiyonu, üçüncü cilt, yedinci sayı.
- Endoscopic and clinicopathological features of segmental colitis associated with diverticulosis ↗
DEN Open · Kaynak tarihi: 2024-04-02 · Erişim: 2026-10-27
2 Nisan 2024 çevrimiçi; Nisan 2024 sayısı.
- Endoscopic appearance is not sufficient for a diagnosis of segmental colitis associated with diverticulosis ↗
Annals of Gastroenterology · Kaynak tarihi: 2024-03-06 · Erişim: 2026-10-27
6 Mart 2024 çevrimiçi; Mayıs–Haziran 2024 sayısı.
- Bleeding from the bottom (rectal bleeding) ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2023-04-12 · Erişim: 2026-10-27
12 Nisan 2023 incelemesi; belirtilen Nisan 2026 yeniden inceleme tarihi geçmiş.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 3 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · KLİNİK VE RADYOLOJİK ÖRTÜŞME
Clinical and Radiographic Characteristics in Segmental Colitis Associated With Diverticulosis, Diverticulitis, and Crohn’s Disease
Siri A. Urquhart, Matthew W. Ewy, Kristina T. Flicek ve ark. · Gastro Hep Adv · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort ve kör görüntüleme incelemesi.
Kapsam: 75 erişkin; karşılaştırmalı görüntüleme alt grupları ayrıca oluşturuldu.
ÖZET
Kör incelenen 48 SCAD görüntüsünün 21’inde SCAD düşünüldü.
Sevk yanlılığı; %25,3 takip kaybı. Görüntüleme tanı yerine geçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39286621 · DOI: 10.1016/j.gastha.2024.06.002
02 · ENDOSKOPİK PATERN VE KLİNİK SEYİR
Endoscopic and clinicopathological features of segmental colitis associated with diverticulosis
Kazuhiko Obata, Kan Uchiyama, Ryuzo Murai · DEN Open · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif seri.
Kapsam: 35–67 yaşında 13 hasta.
ÖZET
Yedi tip B olgusunda 5-ASA/sülfasalazin kullanıldı; dördünde remisyon, üçünde nüks-remisyon bildirildi.
Kontrollü etkinlik karşılaştırması yok; herkese tedavi sonrası endoskopi yapılmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38572374 · DOI: 10.1002/deo2.356
03 · ENDOSKOPİK TAKLİTÇİLERİN GÖSTERİLMESİ
Endoscopic appearance is not sufficient for a diagnosis of segmental colitis associated with diverticulosis
Antonio Tursi, Rosanna Nenna · Ann Gastroenterol · 2024
Çalışma türü: Seçilmiş olgu serisi.
Kapsam: Başlangıçta endoskopik olarak SCAD düşünülen beş erişkin.
ÖZET
Biyopsi/laboratuvar sonrası beşinde farklı kolit tanısı kondu.
Seçilmiş örneklem yanlış tanı oranını veya prevalansı göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38779642 · DOI: 10.20524/aog.2024.0875
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.