SEREBRAL VENÖZ TROMBOZ

BELİRTİLER VE ACİL BAŞVURU

Baş ağrısı, bulanık görme, nöbet, kol veya bacakta hareket kaybı, bayılma ve bilinç değişikliği görülebilir. Belirtiler pıhtının yerine göre farklılaşır. Her hastada klasik yüz-kol-konuşma bulguları bulunmayabilir. Yeni nöbet, güçsüzlük, bilinç bozukluğu veya hızla ağırlaşan baş ağrısında 112 aranır. Daha önce migren tanısı bulunması, farklı özellikteki yeni ağrının değerlendirilmesini gereksiz yapmaz. [1]

NEDENLER VE RİSKLER

Gebelik ve özellikle doğum sonrası dönem, östrojen içeren korunma yöntemleri, pıhtılaşma eğilimini artıran hastalıklar, bazı enfeksiyonlar ve kanser risk değerlendirmesinde önemlidir. Birden fazla etken birlikte bulunabilir. Risk faktörünün bulunmaması tanıyı tamamen dışlamaz; buna karşılık bu etkenlerden birinin varlığı her baş ağrısının tromboz olduğu anlamına gelmez. Klinik kuşku, belirtilerle birlikte değerlendirilir. [2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Tanıda beyin dokusunun ve toplardamarların birlikte görüntülenmesi gerekir. MR ve MR venografi veya BT ve BT venografi kullanılabilir. Yalnız standart beyin BT'sinin normal olması venöz trombozu kesin olarak dışlamaz. Migren, beyin kanaması, enfeksiyon ve başka kafa içi basınç artışı nedenleri ayırıcı tanıda bulunur. Görme siniri şişliği veya çift görme basınç artışına eşlik edebilir. [2]

Hastanede solunum-dolaşım dengesi, nöbetler ve bilinç düzeyi değerlendirilir. Pıhtılaşma incelemeleri hastanın öyküsüne göre planlanır; akut tromboz, gebelik ve kullanılan antikoagülanlar bazı test sonuçlarını etkileyebilir. Bu yüzden geniş bir test listesinin aynı gün yapılması her zaman doğru yanıtı vermez. Hematoloji ve nöroloji ekipleri testin zamanını ve sonucunun tedaviye etkisini birlikte değerlendirebilir. [3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavi hastanede başlar ve çoğu hastada heparin grubundan antikoagülasyon içerir. Venöz tromboza bağlı beyin içinde kan görülmesi, antikoagülasyona otomatik engel değildir. Ancak genişleyen kanama, acil cerrahi gereksinimi veya başka önemli riskler varsa karar uzman ekipçe bireyselleştirilir. Bu özellik, hastalığın atardamar kaynaklı inme ya da başka beyin kanamalarıyla aynı şema üzerinden yönetilmemesi gerektiğini gösterir. [3]

Nöbet varsa tedavi edilir; nöbet geçirmeyen herkese koruyucu nöbet ilacı başlanması önerilmez. Sistemik damar içi pıhtı eritici tedavi rutin yaklaşım değildir. Basınç artışı, şiddetli klinik kötüleşme veya seçilmiş dirençli durumlarda cerrahi ve girişimsel seçenekler uzman merkezde değerlendirilir. İlk tedavi ile sonraki ağızdan antikoagülan dönemi birbirinden ayrılır; ilaç süresi bütün hastalarda aynı değildir. [3]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

İyileşme yalnız kol-bacak gücüyle değerlendirilmez. Baş ağrısı, yorgunluk, dikkat sorunları veya duygudurum değişiklikleri, kişi bağımsız yürüyebilse bile işe ve günlük yaşama dönüşü etkileyebilir. Kontrollerde bu yakınmalar doğrudan sorulmalıdır. Tekrar damar görüntülemesi yararlı olmakla birlikte, damar açıklığının derecesi tedavi süresinin tek belirleyicisi değildir. Pıhtının nedeni ve tekrar riski de hesaba katılır. [2]

Gebelik veya gebelik planı varsa antikoagülan seçimi ayrıca ele alınır. Önceden kullanılan doğum kontrol yöntemi yeniden değerlendirilmeden başlanmamalıdır. Hareket veya konuşma güçlüğü kalan kişiler rehabilitasyondan yararlanabilir. Hastanın ilaçlarını düzenli kullanabilmesi, yeni yakınmaları bildirmesi ve kontrole ulaşabilmesi için yazılı bir bakım planı hazırlanması yararlıdır. Yakınların desteği, kişinin günlük bağımsızlığını korumaya yönelik olmalıdır. [1]

Evde izlemde yeni nörolojik belirti veya nöbet gelişmesi “iyileşmenin olağan parçası” sayılmaz. Antikoagülan kullanan kişi bir girişim planlandığında bunu sağlık ekibine söylemelidir; ilaç kendi kendine bırakılmamalıdır. İlaç seçimi, kontrol ve rehabilitasyonun tek ekip tarafından koordine edilmesi, farklı başvurularda çelişen önerilerin açıklığa kavuşturulmasına yardım eder. [1]

Tablo tanı ve izlemde sık yapılan genellemeleri önler. [2]