SERUM VE İDRAR OSMOLALİTESİ

Osmolalite, bir sıvıda çözünmüş parçacıkların yoğunluğunu tanımlayan ölçümdür. Serum ve idrar osmolalitesi, vücuttaki su dengesi ile böbreklerin bu dengeye verdiği yanıt hakkında bilgi sağlayabilir. Sodyum, glukoz ve üre gibi maddeler ölçümün yorumunda önem taşır. Kandaki su azalırsa veya çözünmüş madde miktarı artarsa osmolalite yükselebilir. Testler sıvı dengesizliği, aşırı idrar yapma veya bazı zehirlenme kuşkularında istenebilir. Serum için kan, idrar için uygun bir idrar örneği alınır. Anormal değer, tek başına kesin ve özgül bir hastalık adı değildir; su kaybı, su fazlalığı ve farklı organ hastalıkları gibi durumlarda değişiklik görülebilir.

Kan ile idrarın birlikte değerlendirilmesi, aynı sayının iki kez ölçülmesi anlamına gelmez. Birinde dolaşımdaki sıvının, diğerinde atılan idrarın yoğunluğu incelenir. Hiponatremi araştırmasında kurum rehberleri serum ve idrar örneklerinin mümkün olduğunca birbirine yakın zamanda alınmasını önerir. Sodyum, glukoz, serum osmolalitesi ve idrar sodyumu birlikte değerlendirmeye katılır. Böylece yalnız düşük sodyum sonucuna bakmak yerine sıvı bozukluğunun niteliği araştırılır. İdrarın çok seyrelmiş olması ile yoğun kalması, olası nedenleri farklı yönlere taşır. Ancak bu ayrım kişinin sıvı durumundan ve diğer laboratuvar bulgularından bağımsız bir tanı olarak kullanılmaz.

Ölçülen değerle bazı kan maddelerinden hesaplanan değer arasındaki fark, osmolal açıklık olarak adlandırılır. Bu farkın yorumunda kullanılan hesaplama yöntemi ve etanol etkisi önemlidir. Sağlıklı gönüllülerde yapılan küçük bir araştırmada, herhangi bir alkol verilmeden önce de bazı kişilerin açıklığı çalışmanın anormal kabul ettiği düzeyin üzerindeydi. Etanol sonrasında kullanılan düzeltme katsayısına göre sonuçlar değişti. Bu gözlem yüksek açıklığın tek başına belirli bir zehirlenmeyi kanıtlamadığını gösterir. Çalışma az sayıda sağlıklı gönüllü içerdiğinden ağır hasta veya toksik alkol almış kişiler için doğrudan bir tedavi kuralı oluşturmaz.