SERVİKAL RADİKÜLOPATİ

GENEL BAKIŞ VE MEKANİZMA

Servikal radikülopati, boyundan çıkan bir sinir kökünün irritasyonu veya basısıyla gelişen kol yakınmalarıdır. Boyundan omuza, kola veya ele uzanan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve bazen güçsüzlük görülebilir. Yaşa bağlı disk ve eklem değişiklikleri veya disk fıtığı neden olabilir. Ağrının ve duyu değişikliğinin dağılımı etkilenen köke göre değişir. Bununla birlikte her kol ağrısı boyun kökünden kaynaklanmaz; muayene gerekir. [1]

Hekim kas gücünü, refleksleri ve duyuyu karşılaştırır. Görüntüleme, klinik soruya göre grafi, MR veya başka yöntemlerle yapılabilir. Sinir iletim incelemeleri bazı hastalarda boyun kökü sorunu ile periferik sinir sıkışmasını ayırmaya yardım eder. Test sonucunun yakınmalarla uyumlu olması önemlidir. Omuz hastalığı ve el bileği çevresindeki sinir sorunları benzer yakınmalar oluşturabilir; sadece ağrının yerinden kesin tanı konulmaz. [1]

Çoğu hasta ameliyatsız yaklaşımla düzelebilir. Uygun ilaçlar, fizyoterapi ve seçilmiş durumlarda enjeksiyon görüşülür. Devam eden ciddi belirtiler veya klinik gereklilik halinde cerrahi değerlendirilebilir. Amaç sinir basısını azaltmaktır. Tedavinin yarar ve riskleri kişiye göre tartışılır; internette görülen boyun çekme veya zorlayıcı manevralar evde denenmemelidir. [1]

TANI VE DOĞAL SEYİR

NHS inform, tanının çoğu zaman öykü ve fizik muayeneyle konulduğunu, her hastada başlangıçta röntgen veya MR gerekmediğini belirtir. Düzelmeyen veya yaşamı ciddi etkileyen yakınmalarda görüntüleme düşünülebilir. Bir testin hemen istenmemesi yakınmanın yok sayılması anlamına gelmez; kararın hangi klinik soruya dayandığı sorulabilir. Takipte düzelmenin yönü ve yeni bulgular önemlidir. [2]

Belirtiler genellikle zaman içinde hafifler, fakat iyileşme kişiden kişiye değişir ve dalgalanabilir. Uyku, stres ve duygusal durum ağrı deneyimini etkileyebilir. Günlük faaliyetleri uygun biçimde sürdürmek ve egzersizi kişiselleştirmek önemlidir. Kişinin tamamen ağrısız olana kadar bütün hareketi bırakması gerekmez; buna karşılık yeni güç kaybını egzersizle aşmaya çalışmak uygun değildir. [2]

Yeni veya belirgin kötüleşen denge sorunu, yürüme güçlüğü, ellerde beceriksizlik, mesane bağırsak değişikliği ya da birden fazla uzuvda yakınma hızlı değerlendirme gerektirir. Boyun ağrısıyla ağır baş ağrısı veya genel hastalık hissi de bildirilmelidir. Kanser veya romatizmal hastalık öyküsü değerlendirme bağlamını değiştirir. Bu belirtiler olağan radikülopati kabul edilmemelidir. [2]

MİYELOPATİDEN AYRIM

Radikülopati sinir köküyle, miyelopati ise omuriliğin etkilenmesiyle ilgilidir. Yaşa bağlı boyun değişiklikleri yaygındır; küçük bir grupta omurilik üzerinde bası oluşabilir. Elin ince hareketlerinde bozulma, düğme iliklemekte zorlanma, para gibi küçük cisimleri tutamama, yürüyüşte dengesizlik ve kol veya bacakta güçsüzlük bu açıdan uyarıcıdır. Boyun ağrısının şiddeti tek başına tehlikenin ölçüsü değildir. [3]

Mesane kontrolündeki değişiklikler ve bağırsak kaçırma da miyelopati belirtileri arasında olabilir. Yavaş gelişen değişikliklerde öncelikli tıbbi görüşme, hızlı kötüleşmede acil değerlendirme gerekir. Bunları yalnız yaşlanmaya, yorgunluğa veya eldeki başka bir soruna bağlamak değerlendirmeyi geciktirebilir. Hastanın günlük işlevinden somut örnekler vermesi değişimin anlaşılmasını kolaylaştırır. [3]

TAKİP VE REHABİLİTASYON

Uygun fizyoterapi ve egzersiz birçok radikülopati olgusunda konservatif tedavinin parçasıdır. Program tolere edilebilir düzeyde olmalı, kişinin belirtileri ve işlevine göre ilerlemelidir. Egzersiz sırasında belirgin kötüleşme veya yeni nörolojik bulgu olursa program gözden geçirilir. İnternetten seçilen zorlayıcı germe hareketleri kişisel değerlendirme yerine geçmez. İzlemde yalnız ağrı değil, kavrama, ince el becerisi, uyku ve günlük iş kapasitesi de konuşulmalıdır. [3]

İnce el becerisi kaybının ne zaman başladığı ve hangi işlerde fark edildiği not edilebilir. İki elde veya bacaklarda eşlik eden yakınmalar ayrıca bildirilir. Rehabilitasyonda ilerleme değerlendirilirken yeni işlev kaybı gözden kaçırılmamalıdır. Hızlı kötüleşme halinde egzersiz randevusu beklenmez. [3]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.