SERVİKAL SERKLAJ
ÖZET
Servikal serklaj, rahim ağzının erken açılmasını önlemeye yardımcı olmak için çevresine cerrahi dikiş yerleştirilmesidir. RCOG, işlemin daha sık vajinal yoldan yapıldığını, bazı seçilmiş durumlarda karından uygulanabildiğini açıklar. Amaç geç gebelik kaybı veya erken doğum olasılığını azaltmaktır; başarılı yerleştirme gebeliğin mutlaka zamanında sonlanacağını garanti etmez.
Kısa serviks saptanması herkese serklaj uygulanacağı anlamına gelmez. SMFM, önceki spontan erken doğum öyküsü olmayan tekil gebeliklerde, ultrasonografik serviks uzunluğu 10–25 mm iken servikal açılma yoksa serklaj önermemektedir. Bu sınırın öykü ve muayene koşullarıyla birlikte okunması önemlidir. Bir ölçüm tek başına önceki gebelik sonuçlarının veya mevcut klinik bulguların yerini tutmaz.
Transabdominal serklaj farklı bir karar grubudur. SMFM, önceki öykü veya ultrasonografi endikasyonlu vajinal serklaja rağmen 28 haftadan önce spontan tekil doğum yapanlara bu seçeneğin sunulmasını önerir. Karın yoluyla uygulama daha fazla cerrahi yük ve yerinde kalan dikişle sezaryen gereksinimi taşır. Bu nedenle yalnız daha yüksekten dikiş koymanın herkes için daha iyi olduğu varsayımıyla seçilmez.
Çoğul gebeliklerde tekil gebelik verileri otomatik olarak uygulanmaz. SMFM, ikiz gebelikte servikal kısalma için progesteron, pesser veya serklajın araştırma dışında rutin kullanılmasını önermemektedir. Bu ayrım, aynı serviks ölçümünün farklı gebeliklerde aynı tedaviye yol açmayacağını gösterir. Önleyici tedavi seçilirken gebeliğin tekil veya çoğul olması açıkça kaydedilmeli ve önerinin hangi gruba ait olduğu belirtilmelidir.
Araştırma bulguları da seçilen hasta grubuyla birlikte yorumlanmalıdır. MAVRIC çalışması, önceki vajinal serklajı başarısız olmuş hastalarda karından uygulama ile vajinal yöntemleri karşılaştırmıştır. Sonuçları ilk kez serklaj düşünülen bütün gebelere taşımak doğru değildir. Hangi işlemin yararlı olabileceğini tartışırken önceki başarısızlığın niteliği, uygulanacak cerrahinin yükü ve sonraki doğum planı birlikte ele alınır.
- servikal serklaj
- transvajinal serklaj
- transabdominal serklaj
- kısa serviks
- acil serklaj
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN: İŞLEM RİSKLERİNİ BİLMEK
Kanama, enfeksiyon, mesane veya rahim ağzı yaralanması ve suyun erken gelmesi olası risklerdir. İşlem sonrasında rutin yatak istirahati önerilmez; kişisel bakım planı obstetri ekibiyle belirlenir.
TRANSABDOMİNAL YÖNTEMİN PLANINI UZMANLA YAPMAK
SMFM, adayların maternal–fetal tıp değerlendirmesini önerir. Laparoskopik veya açık yol seçimi gebelik haftası, uygulanabilirlik, kaynaklar ve deneyime bağlıdır. Gebelik öncesi veya ilk trimesterde uygulanabilir; daha geç başvuruda 22 haftadan önce düşünülmesi seçilmiş durumlarla sınırlıdır. Tekrarlayan spontan erken doğum riski olanlarda ek vajinal progesteronun yarar ve riskleri ortak karar görüşmesinde ele alınabilir; dikiş olması bu görüşmeyi gereksiz kılmaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM
SAĞLIK PROFESYONELİ İÇİN: ÖLÇÜM VE KAPSAMI DOĞRULAMAK
SMFM, tedavi kararında kullanılan serviks uzunluğunun standart teknikle transvajinal ölçülmesini önerir. Önceki spontan erken doğum olmayan asemptomatik tekil gebelikte, 24 haftadan önce saptanan ≤20 mm servikste vajinal progesteron önerilir; 21–25 mm için ortak karar değerlendirilebilir. Bu öneri cerrahi endikasyonla eş anlamlı değildir.
TEDAVİ
ACİL SERKLAJIN GÜVENLİK KOŞULLARINI KORUMAK
NICE, 16+0–27+6 haftada açılmış serviks ve dışarı görünür ancak rüptüre olmamış membranlarda acil serklajın düşünülebileceğini belirtir. Enfeksiyon bulgusu, aktif vajinal kanama veya uterin kontraksiyon varsa önermez. Gebelik haftası ve açılma derecesi değerlendirilir; obstetri ve yenidoğan uzmanlarıyla görüşülür. Dikişin ne zaman çıkarılacağına ilişkin plan hazırlanmalı ve kaydedilmelidir.
İZLEM VE ÖNERİLER
DİKİŞ VE DOĞUM PLANINI YAZILI BELİRLEMEK
Vajinal serklaj genellikle 36–37 haftada çıkarılır; doğum eylemi daha önce başlarsa rahim ağzı hasarını önlemek için hemen değerlendirilmelidir.
Transabdominal dikiş yerindeyken rutin transvajinal serviks uzunluğu taraması önerilmez. SMFM, sezaryenin 37+0–39+0 haftalar arasında planlanmasını önerir; bireysel obstetrik durum ayrıca değerlendirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
BELİRTİ GELİŞTİĞİNDE GECİKMEDEN BAŞVURMAK
Kasılma veya kramp, devam eden yoğun kanama, su gelmesi ya da kötü kokulu/yeşil akıntıda obstetri ekibine gecikmeden başvurulmalıdır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Cervical stitch ↗
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists · Kaynak tarihi: Nisan 2026 · Erişim: 2026-11-01
- Preterm labour and birth — NG25, emergency cervical cerclage ↗
National Institute for Health and Care Excellence · Kaynak tarihi: Öneriler 2015; ilgili değişiklikler 2022 · Erişim: 2026-11-01
- SMFM Consult Series 70: Management of short cervix in individuals without a history of spontaneous preterm birth ↗
Society for Maternal-Fetal Medicine · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-11-01
- SMFM Consult Series 65: Transabdominal cerclage ↗
Society for Maternal-Fetal Medicine · Kaynak tarihi: 2023; yeniden onay 2025 · Erişim: 2026-11-01
- MAVRIC: a multicenter randomized controlled trial of transabdominal vs transvaginal cervical cerclage ↗
Shennan A ve arkadaşları; American Journal of Obstetrics and Gynecology · Kaynak tarihi: Çevrimiçi 1 Ekim 2019; dergi sayısı Mart 2020 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · MAVRIC: BAŞARISIZ VAJİNAL SERKLAJ SONRASINDA YÖNTEM KARŞILAŞTIRMASI
MAVRIC: a multicenter randomized controlled trial of transabdominal vs transvaginal cervical cerclage
Shennan A ve arkadaşları · American Journal of Obstetrics and Gynecology · 2020
Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma.
Kapsam: Önceki serklajı başarısız olmuş hastalardan gebelik oluşan 111 kişi analiz edildi.
ÖZET
32 haftadan önce doğum transabdominal grupta 3/39, düşük vajinal serklaj grubunda 11/33 idi; göreli risk 0,23 (%95 güven aralığı 0,07–0,76).
Küçük ve yüksek riskli seçilmiş örneklem, ilk serklaj adaylarına genellenemez. Transabdominal cerrahi ve sezaryen yükü yararla birlikte değerlendirilmelidir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31585096 · DOI: 10.1016/j.ajog.2019.09.040
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.