SEZARYEN DOĞUM

SEZARYEN NASIL BİR DOĞUMDUR?

Sezaryen sonrası ağrı kontrolü ve hareketin kademeli artırılması önemlidir. Fazla vajinal kanama, giderek artan yara ağrısı, kötü kokulu akıntı, nefes darlığı veya bacakta şişlik olduğunda gecikmeden yardım alınmalıdır. Şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bayılmada 112 aranır. İyileşme süresi kişiden kişiye değişir; ameliyat sonrası bakımın yalnız dikişin görünümünden ibaret olmadığı unutulmamalıdır. Önceki sezaryen, bütün sonraki doğumların mutlaka sezaryen olacağı anlamına gelmez. [1]

BİLGİLENDİRİLMİŞ KARAR

Planlı doğum seçenekleri görüşülürken yalnız ameliyat günü değil, toparlanma dönemi ve gelecekteki gebelikler de dikkate alınır. Sezaryen bazı doğum travmalarını önleyebilir; buna karşılık enfeksiyon, kanama, pıhtı ve sonraki gebeliklerde plasentaya ilişkin sorunlar gibi riskleri bulunur. Vajinal doğumun da kendine özgü yarar ve riskleri vardır. Karşılaştırma, kişinin önceki deneyimi ve öncelikleriyle birlikte yapılmalıdır. Planlı sezaryen ile acil sezaryenin koşulları farklı olabileceğinden tek bir genel risk sayısı herkese uygulanmamalıdır. [2]

Doğuma ilişkin yoğun korku veya önceki travmatik deneyim varsa destek istenebilir. Bu desteğin amacı kişiyi bir doğum biçimine zorlamak değil, seçenekleri anlamasını ve kararını güvenle vermesini sağlamaktır. Ameliyathanede destek kişinin bulunması, bebeği görme ve erken temas gibi tercihler klinik koşullar elverdiğince konuşulabilir. Son dakika değişikliklerinin mümkün olduğu da açıklanmalıdır. Kişinin soru sorması, zaman istemesi veya bilgileri yeniden dinlemek istemesi uygundur. Doğum biçimi bir kişinin ebeveynlik yeterliliğini ya da doğum deneyiminin değerini belirlemez. Bakımda saygı, mahremiyet ve onam bütün seçeneklerde korunmalıdır. [2]

KLİNİK HAZIRLIK VE TAKİP

Tıbbi gerekçe bulunmadığında planlı sezaryenin rutin olarak 39 haftadan önce yapılmaması, yenidoğanın solunum sorunlarını azaltmaya yöneliktir. Ancak annenin veya bebeğin sağlık durumu daha erken doğumu gerektirebilir; bu ilke acil müdahaleyi geciktirmek için kullanılmaz. Ameliyat öncesinde kan sayımı, kan grubu ve antikor taraması gibi hazırlıklar yapılır. Kanama riski yüksekse uygun kan ürünü olanakları özellikle önemlidir. Anestezi ve ameliyat sonrası ağrı tedavisi hakkında önceden bilgi verilmelidir. [3]

Tablo: [3]

Acil veya planlanmamış sezaryen sonrasında nedenleri konuşmak için görüşme sunulmalıdır. Kişi hazır değilse bu daha sonra yapılabilir. Sonraki gebelikte doğum seçenekleri eski ameliyatın ayrıntıları ve yeni gebeliğin koşullarıyla değerlendirilir. [3]

EVDE YARA BAKIMI

Yara bölgesinin temiz ve kuru tutulması, sürtünmeden korunması ve enfeksiyon belirtilerinin izlenmesi gerekir. Artan sıcaklık, ağrı, irin, kötü koku veya ateş sağlık ekibine bildirilmelidir. Diyabet, sigara ve yüksek beden kitle indeksi gibi etkenler yara sorunları olasılığını artırabilir. Dikiş veya zımba türüne göre çıkarılma gereksinimi değişir; kişinin kendi taburculuk talimatı esas alınmalıdır. [4]

Kıyafetlerin yarayı sıkmaması ve bölgenin nemli kalmaması iyileşme bakımının parçasıdır. Yara kapalı görünse bile yeni ateş veya artan ağrı değerlendirilmelidir. Evde bakımı yapmayı zorlaştıran hareket kısıtlılığı varsa destek istenebilir. Dikişlerin çıkarılması için kontrol gerekiyorsa tarih taburculukta öğrenilmelidir. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Sezaryen doğumdur ve büyük cerrahidir. Gerekçe, hazırlık, ağrı kontrolü ve evde alarm bulguları birlikte öğrenilmelidir. Yara iyi görünse de nefes darlığı veya ağır kanama bekletilmez. [4]