İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

SHPRİNTZEN–GOLDBERG SENDROMU

ÖZET

Shprintzen–Goldberg sendromu, kafatası, iskelet, gelişim ve kalp-damar sistemini etkileyebilen nadir bir bağ dokusu hastalığıdır. Kafatası birleşim yerlerinin erken kapanması, uzun ince parmaklar, omurga eğriliği, eklem hareketliliği veya kalıcı büküklükler görülebilir. Bebeklikte kas gevşekliği ve gelişim gecikmesi sık bulgulardır. Göğüs duvarı şekil farklılıkları ve karın duvarı fıtıkları da klinik tabloya eşlik edebilir. Marfan ve Loeys–Dietz sendromlarıyla benzer görünse de aynı hastalık değildir; bulguların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Tanı ve takip yalnız dış görünüşe dayandırılmaz. Klinik genetik, kardiyoloji, göz, ortopedi, gelişim ve kraniofasiyal ekipleri birlikte çalışır. Tedavi bugün ağırlıkla mevcut sorunlara yöneliktir; gerekirse kafatası veya iskelet cerrahisi, fizik tedavi, konuşma ve uğraşı terapisi uygulanır. Uyku apnesi, miyopi ve hareket güçlükleri ayrıca ele alınır. Kalp kapakları ve aort için düzenli kardiyoloji değerlendirmesi gerekir. Aort büyümesi belirgin ve ilerleyiciyse ilaç seçimi uzman tarafından yapılır. Kontrol programı çocuğun veya erişkinin mevcut bulgularına göre düzenlenir; bütün sorunların aynı kişide bulunması beklenmez.

Öğrenme güçlüğü veya kraniosinostozun bulunmaması tanıyı tek başına dışlamaz. İki aile üyesini bildiren bir çalışmada başlangıçta başka bağ dokusu hastalıkları düşünülmüş, SKI genindeki olası patojenik varyant değerlendirmesi tanıyı değiştirmiştir. Bu küçük aile gözlemi bütün varyantların aynı seyri göstereceğini kanıtlamaz; genetik sonuçlar klinik bulgular ve aile öyküsüyle yorumlanmalıdır.

Gelişim değerlendirmesi her kontrolde sürdürülür; boyun omurgası ve skolyoz izlemi ortopedinin, kalp-damar görüntülemesi kardiyolojinin önerilerine göre planlanır. Göz değerlendirmeleri de bireysel gereksinime göre devam eder.

Ani başlayan çok şiddetli göğüs veya sırt ağrısı, özellikle bayılma ya da ciddi nefes darlığıyla birlikteyse rutin kontrol beklenmemelidir; aort diseksiyonu olasılığı nedeniyle acil yardım çağrılmalıdır. Bu belirtiler her zaman diseksiyon anlamına gelmese de erken değerlendirme yaşam kurtarabilir; önceden bilinen hastalığın acil ekiple paylaşılması yararlıdır.

Kaynaklar:[1][3][6][2][7]
ANAHTAR KELİMELER
  • SKI
  • Kraniosinostoz
  • Gelişim izlemi
  • Aort izlemi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: SHPRİNTZEN–GOLDBERG NEDİR?

Shprintzen–Goldberg sendromu, kafatası ve yüz, iskelet, gelişim ve kalbi etkileyebilen nadir bir genetik durumdur. Uzun ince parmaklar, göğüs kafesi farklılıkları, omurga eğriliği ve kas gevşekliği görülebilir.

Kafatası kemiklerinin erken kaynaşması sık görülen bir bulgudur, ancak şart değildir. Öğrenme ve gelişim desteği gerekebilir; öğrenme güçlüğü olmayan bireyler de bildirilmiştir. Tanı yalnız görünüşe veya okul başarısına göre konmaz.

Kalp kapağı sorunları ve aort genişlemesi belirti vermeden bulunabilir. Yakınma olmasa da kalp kontrollerini sürdürmek önemlidir; eski kaynaklarda daha hafif olarak tanımlanması kişisel güvence değildir.

Kaynaklar:[1][6][4]

GENEL OKUYUCU: ACİL BELİRTİLER

Ani ve şiddetli göğüs, sırt veya karın ağrısı, bayılma, belirgin nefes darlığı ya da yeni konuşma/güç kaybında 112’yi arayın. Bu belirtiler her zaman aort sorununu göstermez, ancak bekletilmemelidir.

Boyun omurlarında kararsızlık olabileceğini işlem ve ameliyat öncesinde sağlık ekibine bildirin. Yeni yakınmalarda boynu zorlayan uygulamalara başlamadan uzman değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar:[7][2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: ANAMNEZ

Kafatası şekli ve önceki cerrahiler, motor/dil gelişimi, öğrenme, beslenme, kas tonusu ve eklem sorunları sorgulanır. Ailede benzer fiziksel özellikler veya genetik tanı kaydedilir.

Duygu-davranış düzenleme, iletişim, günlük yaşam ve okul desteği ayrı değerlendirilir. Dört kişilik yeni nörogelişim kohortunda davranış düzenleme güçlükleri vardı; bu gözlem bütün hastalara psikiyatrik tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[1][5]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: FİZİK MUAYENE

Baş şekli, hipertelorizm, proptozis, yüksek damak ve mikrognati; göğüs, omurga, uzun parmaklar, kamptodaktili ve eklem hareket açıklığı incelenir. Hipotoni ve fıtıklar kaydedilir.

Kalp üfürümleri, ritim ve kalp yetersizliği bulguları aranır. 2025 kohortunda yalnız küçük bir bölüm semptomatikti; normal yakınma öyküsü kapak veya aort hastalığını dışlamaz.

Kaynaklar:[1][4]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: AYIRICI TANI

Marfan, Loeys–Dietz ve konjenital kontraktüral araknodaktili düşünülür. Goldberg–Shprintzen ve Shprintzen–Goldberg omfalosel sendromları farklı hastalıklardır; ad benzerliğiyle birleştirilmemelidir.

Bir ailede hiper mobil Ehlers–Danlos veya Marfan düşünülen iki kişi SKI incelemesiyle yeniden sınıflandı. Kraniyosinostoz veya zihinsel yetersizlik yokluğu Shprintzen–Goldberg’i dışlatmaz.

Kaynaklar:[2][6]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: TANISAL YAKLAŞIM

Uyumlu klinikte heterozigot SKI patojenik/olası patojenik varyantı tanıyı doğrular. Belirsiz varyant tek başına yeterli değildir; fenotipe göre panel veya genomik inceleme seçilir.

Kalıtım otozomal dominanttır; çoğunluk de novo olsa da ebeveyn incelemesi gerekir. Ebeveyn kanında varyant bulunmaması germ hattı mozaisizmini tamamen dışlamaz; yineleme riski genetik danışmanlıkla açıklanır.

Başlangıçta EKO, göz ve ortopedik değerlendirme; servikal omurga ve gerektiğinde beyin MR incelemesi planlanır. Arter ağacının baştan pelvise görüntülenmesi uzmanla değerlendirilir.

Hafif fenotipli aile bildirimi genotip-fenotip araştırmasını destekler; tek varyant konumuyla gelecekteki bütün organ riskleri güvenilir biçimde tahmin edilemez.

Kaynaklar:[2][6]

TEDAVİ

PROFESYONEL: TEDAVİ VE DESTEK

Bakım gelişim, kardiyoloji, göz, ortopedi ve kraniyofasiyal ekiplerle düzenlenir. Fizyoterapi, ergoterapi, konuşma desteği ve gerektiğinde ortezler işlevi destekler; cerrahi her bulgu için otomatik değildir.

Kraniyosinostoz/damak sorunları ilgili ekipçe, servikal instabilite ve skolyoz ortopedik risklere göre tedavi edilir. Aort genişlemesinde hemodinamik yükü azaltan ilaçlar ve gerektiğinde cerrahi kardiyolojiyle planlanır.

2025 kalp kohortu koruyucu yaklaşım önerir, fakat beta bloker etkinliğini sınayan çalışma değildir. Tedavi kararı mevcut damar ve kapak bulgularına göre bireyselleştirilir.

Öğrenme ve davranış desteği kişinin güçlüklerine göre düzenlenir. Küçük çalışmadaki ortalama konuşma/yürüme yaşları, tek çocuk için ulaşılması zorunlu takvim veya prognoz değildir.

Kaynaklar:[3][2][4][5]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: UZUN DÖNEM İZLEM

Yıllık kardiyoloji-EKO ve göz kontrolü temel plandır; bulgu varsa sıklaştırılır. Arter ağacı için 2–3 yıllık MR/BT yaklaşımı uzman tarafından mevcut damar bulgularına göre uyarlanır.

Gelişim, iletişim, davranış ve günlük yaşam becerileri erişkinlikte de gözden geçirilir. Bilişsel destek gereksinimi değişkendir; sendrom tanısı tek başına belirli zekâ düzeyi anlamına gelmez.

Omurga, eklem hareketleri, görme, beslenme ve uyku-solunum sorunları takip edilir. Temas ve eklem yaralanmasına yol açan etkinlikler değerlendirilerek güvenli hareket planı yapılır.

Kaynaklar:[3][5][2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Akut şiddetli ağrı, senkop veya nörolojik defisitte acil damar değerlendirmesi gerekir. Önceki araştırmada diseksiyon görülmemiş olması akut tabloyu dışlama gerekçesi değildir.

Artan dispne, çarpıntı veya senkop kapak hastalığı ve kardiyak işlev açısından hızlı değerlendirilir. Kardiyovasküler bulguların büyüklüğü sadece dış görünümden çıkarılamaz.

Yeni göz, uyku-solunum veya ilerleyen iskelet yakınmaları ilgili uzmanı gerektirir; düzenli takip yalnız cerrahi planlanan kişilere sınırlanmamalıdır.

Kaynaklar:[7][4][3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Shprintzen-Goldberg syndrome ↗

    MedlinePlus Genetics; NLM · Kaynak tarihi: 2016-05-01 · Erişim: 2026-10-27

  2. Shprintzen-Goldberg Syndrome ↗

    GeneReviews; University of Washington · Kaynak tarihi: 2020-04-09 · Erişim: 2026-10-27

  3. Shprintzen Goldberg Syndrome ↗

    NORD; report prepared with Hal Dietz and clinical contributors · Kaynak tarihi: 2024-02-05 · Erişim: 2026-10-27

  4. Shprintzen-Goldberg syndrome: follow-up of the cardiovascular features in an international cohort of 29 patients with SGS ↗

    Journal of Medical Genetics · Kaynak tarihi: 2025-06-25 · Erişim: 2026-10-27

    Yayıncı ilk çevrimiçi 25 Haziran 2025; PubMed 20 Ağustos, sayı Eylül 2025.

  5. Exploring the Cognitive and Behavioral Aspects of Shprintzen-Goldberg Syndrome; a Novel Cohort and Literature Review ↗

    Clinical Genetics · Kaynak tarihi: 2024-11-27 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi 27 Kasım 2024; Mart 2025 sayısı.

  6. Shprintzen - Goldberg syndrome without intellectual disability: A clinical report and review of literature ↗

    European Journal of Medical Genetics; author institution repository · Erişim: 2026-10-27

    Şubat 2025 sayısı; ilk çevrimiçi gün doğrulanmadı.

  7. Symptoms – Aortic dissection ↗

    Health Service Executive, Ireland · Kaynak tarihi: 2026-02-17 · Erişim: 2026-10-27

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.

01 · SHPRİNTZEN–GOLDBERG’DE KARDİYOVASKÜLER İZLEM

Shprintzen-Goldberg syndrome: follow-up of the cardiovascular features in an international cohort of 29 patients with SGS

YM Bouhatous; P Arnaud; G Jondeau ve ark. · Journal of Medical Genetics · 2025

Çalışma türü: Uluslararası retrospektif kayıt kohortu.

Kapsam: 29 kişi; son muayene medyan yaşı 23, aralık 4–54.

ÖZET

Mitral yetersizlik 13, torasik aort anevrizması 11 kişide bulundu; diseksiyon bildirilmedi.

Küçük, aile kümeleri içeren örneklemde önceden yayımlanmış olgular vardır; diğer yayınlarla bağımsız havuzlanamaz. Diseksiyon yokluğu sıfır yaşam boyu risk değildir. İlaç etkinliği araştırılmadı. Özgün metin erişimi.

02 · BİLİŞSEL VE DAVRANIŞSAL ÖZELLİKLERİN DEĞİŞKENLİĞİ

Exploring the Cognitive and Behavioral Aspects of Shprintzen-Goldberg Syndrome; a Novel Cohort and Literature Review

E Sjøstrøm; AL Bruel; C Philippe ve ark. · Clinical Genetics · 2025

Çalışma türü: Dört yeni olgunun fenotiplemesi ve literatür derlemesi.

Kapsam: Moleküler tanılı dört kişi; özet ayrıca 52 yayımlanmış kişiyi değerlendirir.

ÖZET

Yeni olgularda motor/dil gecikmesi, öğrenme ve davranış düzenleme güçlükleri vardı; birleşik literatürde normal biliş de bildirildi.

Hekim bildirimi, küçük örneklem ve yayımlanma yanlılığı; genel toplum sıklığı hesaplatmaz. Ek tablo etiketindeki 53 ile özetin 52 sayısı farklıdır; havuz yüzdesi aktarılmadı. Özgün özet erişimi.

03 · ZİHİNSEL YETERSİZLİK OLMADAN SHPRİNTZEN–GOLDBERG

Shprintzen - Goldberg syndrome without intellectual disability: A clinical report and review of literature

C Chatelain; L Kukor; S Bailleux ve ark. · European Journal of Medical Genetics · 2025

Çalışma türü: Bir ailede iki olgu ve literatür değerlendirmesi.

Kapsam: Kraniyosinostoz veya öğrenme güçlüğü bildirilmeyen iki aile üyesi.

ÖZET

SKI DHD bölgesinde olası patojenik varyant, başlangıçtaki başka bağ dokusu tanılarını değiştirdi.

İki kişiden kesin genotip-prognoz ilişkisi çıkarılamaz; hafif bilişsel görünüm kalp güvenliği anlamına gelmez. Özgün kurum özeti erişimi.

Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.