SİGMOİD VOLVULUS
ÖZET
Sigmoid volvulus, sigmoid kolonun mezenteri etrafında dönmesi sonucu oluşan bir kalın bağırsak tıkanıklığıdır. Temel karar, hastanın yalnız tıkanma mı yoksa iskemi, nekroz veya perforasyonla komplike bir tablo mu taşıdığıdır. Yaşlı ve kabız hastalarda sık görülse de değerlendirme yalnız yaşa dayanmaz. İlk yaklaşımın amacı tıkanmayı gidermek, bağırsak canlılığını değerlendirmek ve daha sonraki nüksü önlemektir.
Tanı ve tedavinin zamanlamasında görüntüleme ile klinik durum birlikte değerlendirilir. Türkiye’den bildirilen altmış iki kişilik bir retrospektif araştırmada, görüntülemede iskemi ve bazı anatomik özellikler acil cerrahi gereksinimiyle ilişkili bulunmuştur. Ancak araştırma erken nüks için güvenilir bir öngördürücü gösterememiştir. Bu bulgular, cerrahi kararın tek bir ölçüm ya da laboratuvar değerine indirgenemeyeceğini hatırlatır.
Endoskopik dekompresyonun başarısı ve daha sonraki nüks aynı sonuç değildir. Kore’deki iki merkezli araştırmada başlangıçta endoskopi uygulanan yetmiş beş erişkin değerlendirilmiştir. Daha geniş kolon ölçümleri bazı olumsuz sonuçlarla ilişkili bulunmuş, fakat örneklem ve olay sayısının sınırlılığı vurgulanmıştır. Ölçümlere dayalı bir risk sınıflaması, farklı merkezlerde doğrulanmadan tedavi seçimini tek başına belirleyen standart olarak kullanılamaz.
Başarılı endoskopik açma kalıcı iyileşmeyi garanti etmez. Güncel cerrahi uzlaşı, uygun hastalarda aynı yatış sırasında veya mümkün olan en erken zamanda sigmoid kolektominin değerlendirilmesini önerir. İleri derecede ameliyat riski bulunan hastalarda alternatifler bireyselleştirilir. Eşlik eden megakolon varsa yalnız sigmoid bölümün çıkarılması yeterli olmayabilir; cerrahi plan kolonun diğer bölümlerinin durumunu da dikkate almalıdır.
Acil bakım yalnız dönmeyi açma işleminden ibaret değildir. Dolaşımın desteklenmesi, elektrolit kayıplarının giderilmesi, aspirasyon riskinin değerlendirilmesi ve uygun dekompresyon eşzamanlı yürütülür. Klinik durum kötüleşirken geçici yöntemlerle zaman kazanılmaya çalışılması gerekli kesin müdahaleyi geciktirmemelidir. Ameliyat tipi, hastanın fizyolojik durumu ve bağırsak canlılığına göre seçilir; her hastaya aynı operasyon veya stoma yaklaşımı uygulanmaz.
- Sigmoid volvulus
- Endoskopik detorsiyon
- Sigmoid kolektomi
- Kolonik iskemi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: KALIN BAĞIRSAĞIN SON BÖLÜMÜNDE DÖNME
Sigmoid volvulus, kalın bağırsağın sigmoid bölümünün dönerek tıkanmasıdır. Karın ağrısı ve şişlik, kabızlık, bulantı veya kusma görülebilir. Bağırsak kanlanması bozulabilir; ateş, bayılma veya bilinç değişikliği ciddi komplikasyon göstergesi olabilir. Bu belirtilerde gecikmeden tıbbi yardım alınmalıdır.
GENEL OKUYUCU: AÇILMASI SORUNUN TAMAMEN BİTTİĞİ ANLAMINA GELMEZ
Bağırsakta hasar bulgusu yoksa hekim endoskopla dönmeyi açabilir. Başarılı işlem sonrasında yeniden dönmeyi önlemek için ameliyat değerlendirilir; çoğunlukla aynı yatış içinde planlanır. Hasarlı bağırsak veya başarısız açma işlemi acil ameliyat gerektirebilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: ÖNCEKİ ATAKLARI VE İLAÇLARI SORGULAYIN
Önceki volvulus, kronik kabızlık, hareket kısıtlılığı, bakım kurumunda yaşama ve psikotrop ilaç kullanımı sorgulanır. Bilişsel sorunlarda öykü eksik olabilir; yakından bilgi alınmalıdır. Ağrının süresi ve önceki distansiyon atakları değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: NORMAL LAKTAT GÜVENLİ DIŞLAMA SAĞLAMAZ
Dolaşım, karın distansiyonu, hassasiyet, bağırsak sesleri ve rektal muayene değerlendirilir. Elektrolitler, böbrek işlevi, kan gazı ve laktat incelenir. Peritonit veya hiperlaktatemi olmaması bağırsak iskemisini dışlamaz.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: MEKANİK VE İŞLEVSEL GENİŞLEMEYİ AYIRIN
Kolorektal tümör, divertiküler darlık, inflamatuvar veya anastomotik darlık, dışkı tıkacı ve akut kolonik psödo-obstrüksiyon düşünülür. Direkt grafide genişleme tek başına nedeni belirlemez. BT, geçiş noktasını ve olası komplikasyonları göstererek ayrımı destekler.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: GÖRÜNTÜLEMEYİ KOMPLİKASYON KUŞKUSUNA GÖRE SEÇİN
Direkt grafide kahve çekirdeği görünümü tanıyı destekler. Belirsiz tanıda veya iskemi/perforasyon kuşkusunda acil kontrastlı BT kullanılır. Perforasyon şüphesinde kontrastlı lavman yapılmaz; bu kısıtlama suda çözünen kontrast için de geçerlidir.
PROFESYONEL: ARAŞTIRMA EŞİKLERİNİ KLİNİK KURAL SANMAYIN
İki merkezli bir çalışmada kolon boyutları nüks ve endoskopi başarısızlığıyla ilişkili bulunmuştur. Az sayıda olay nedeniyle model aşırı uyum riski taşır. Belirli bir çapın altında olmak, hastanın güvenle ameliyatsız izlenebileceğini tek başına kanıtlamaz.
TEDAVİ
PROFESYONEL: ENDOSKOPİ ÖNCESİNDE ACİL CERRAHİ GEREKSİNİMİNİ DEĞERLENDİRİN
Peritonit, perforasyon veya iskemi yoksa endoskopik detorsiyon ilk yaklaşımdır. Dekompresyon tüpü erken nüksü azaltmak için bırakılabilir. Başarısız işlem veya mukozal iskemi cerrahi müdahaleyi gerektirir. Anastomoz ya da stoma seçimi hastanın fizyolojisine ve bağırsak durumuna göre bireyselleştirilir.
PROFESYONEL: DESTEK TEDAVİSİ KESİN MÜDAHALEYE EŞLİK EDER
Dolaşım desteği, elektrolitlerin düzeltilmesi ve aspirasyon riskinin azaltılması gerekir. Nazogastrik dekompresyon uygun hastada kullanılır; kapalı kolon ansını her zaman boşaltmaz. Klinik kötüleşme halinde geçici rahatlama yöntemleri cerrahiyi geciktirmemelidir.
PROFESYONEL: BAŞARILI AÇMA SONRASINDA NÜKS ÖNLEME PLANI YAPIN
Uygun hastaya aynı yatış içinde sigmoid kolektomi önerilir. Eşlik eden megakolon rezeksiyon kapsamını değiştirir. Ameliyat riski kabul edilemeyecek düzeydeyse seçilmiş hastalarda endoskopik fiksasyon düşünülebilir; kanıt sınırlıdır.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: KLİNİK RAHATLAMAYI TEKNİK BAŞARIYLA EŞİTLEMEYİN
Endoskopi sonrası ağrı, distansiyon, beslenme toleransı ve genel durum izlenir. Küçük bir seride detorsiyon başarısızlığından sonra yalnız dekompresyonla iyileşen seçilmiş hastalar bulunmuştur; aynı grupta acil cerrahi ve ölüm de görülmüştür. Bu sonuçlar başarısız detorsiyonda rutin bekleme önerisi değildir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: HASARLI BAĞIRSAK VEYA BAŞARISIZ DETORSİYON
Canlı olmayan veya perfore kolon ile başarısız endoskopik detorsiyonda acil sigmoid rezeksiyon endikedir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- WSES consensus guidelines on sigmoid volvulus management ↗
World Journal of Emergency Surgery · Kaynak tarihi: 2023-05-15 · Erişim: 2026-10-27
15 Mayıs 2023 özgün kılavuz.
- Colonic Volvulus ↗
NIDDK · Erişim: 2026-10-27
Son klinik inceleme Ağustos 2019; kesin gün yok.
- Contemporary management of large bowel obstruction: What you need to know ↗
Journal of Trauma and Acute Care Surgery · Kaynak tarihi: 2026-06-05 · Erişim: 2026-10-27
5 Haziran 2026 çevrimiçi; Temmuz 2026 sayısı.
- Clinical Factors Associated With Endoscopic Decompression Failure and Recurrent Sigmoid Volvulus: A Retrospective Cohort Study ↗
Journal of Gastroenterology and Hepatology · Kaynak tarihi: 2026-03-07 · Erişim: 2026-10-27
7 Mart 2026 çevrimiçi; Nisan 2026 sayısı.
- Clinical Outcomes After Failed Endoscopic Detorsion for Sigmoid Volvulus: A Single-Center Retrospective Cohort Study ↗
DEN Open · Kaynak tarihi: 2026-07-01 · Erişim: 2026-10-27
1 Temmuz 2026 çevrimiçi; atanan sayı Nisan 2027.
- Optimizing management of sigmoid volvulus: predictors of surgical intervention and early recurrence ↗
European Journal of Radiology · Kaynak tarihi: 2026-05-19 · Erişim: 2026-10-27
19 Mayıs 2026 çevrimiçi; Eylül 2026 sayısı.
- Management of Colonic Volvulus and Acute Colonic Pseudo-Obstruction (2021) ↗
ASCRS · Kaynak tarihi: 2021-09-01 · Erişim: 2026-10-27
Eylül 2021 kılavuzu.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 3 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.
01 · ENDOSKOPİK BAŞARISIZLIK VE NÜKS İLİŞKİLERİ
Clinical Factors Associated With Endoscopic Decompression Failure and Recurrent Sigmoid Volvulus: A Retrospective Cohort Study
Seoyoon Choi, Hye Kyung Hyun, Jihye Park ve ark. · J Gastroenterol Hepatol · 2026
Çalışma türü: İki merkezli retrospektif kohort.
Kapsam: Başlangıçta endoskopi uygulanan 75 erişkin.
ÖZET
Endoskopik dekompresyon 60 kişide başarılıydı; kolon boyutları olumsuz sonuçlarla ilişkili bulundu.
Olay sayısı az; model dış doğrulama gerektirir. Bulgular düşük riskli hastada ameliyatı otomatik dışlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41793213 · DOI: 10.1111/jgh.70303
02 · BAŞARISIZ DETORSİYONDAN SONRAKİ SONUÇLAR
Clinical Outcomes After Failed Endoscopic Detorsion for Sigmoid Volvulus: A Single-Center Retrospective Cohort Study
Hidehiro Kamezaki, Arisa Kato, Nana Yamada ve ark. · DEN Open · 2027
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort.
Kapsam: 47 ilk atak; 43 kişiye endoskopi uygulandı.
ÖZET
Başarısız detorsiyonlu 22 kişinin 17’si dekompresyonla klinik iyileşti; dört acil ameliyat ve bir ölüm görüldü.
Seçilim ve sansürleme yanlılığı; dekompresyon üstünlüğü veya rutin bekleme kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42388530 · DOI: 10.1002/deo2.70368
03 · ACİL CERRAHİ VE ERKEN NÜKS ÖNGÖRÜSÜ
Optimizing management of sigmoid volvulus: predictors of surgical intervention and early recurrence
Tolga Girgin, Kamil Erozkan, Firat Basci ve ark. · Eur J Radiol · 2026
Çalışma türü: Retrospektif klinik ve görüntüleme araştırması.
Kapsam: 2015–2025 döneminden 62 hasta; ortanca yaş 77.
ÖZET
İskemi bulguları acil cerrahiyle ilişkiliydi; erken nüksün anlamlı öngördürücüsü bulunmadı.
Özgün tam özet erişildi; gözlemsel ilişkiler, doğrulanmış karar kuralı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42167002 · DOI: 10.1016/j.ejrad.2026.112943
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.