İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

SİKLOTİMİK BOZUKLUK

ÖZET

Siklotimik bozukluk, tam bir hipomani veya majör depresyon dönemi ölçütlerini karşılamayan yükselmiş ve çökkün duygudurum belirtilerinin uzun süreli dalgalanmasıdır. Yetişkinde en az iki yıl, çocuk ve ergende en az bir yıl süren örüntü değerlendirilir. Belirtiler bu sürenin en az yarısında bulunur ve iki aydan uzun belirtisiz aralık olmaz. Mani, hipomani veya majör depresyon dönemi öyküsü tanısal sınıflandırmayı değiştirir.

Duygudurum yükseldiğinde enerji, sosyallik ve dürtüsellik artabilir; uyku ihtiyacı azalabilir. Çökkün zamanlarda isteksizlik ve yavaşlama hissedilebilir. Belirtiler tam bir duygudurum dönemi kadar ağır görünmese de ilişkileri ve iş yaşamını etkileyebilir. Kişi yükselmiş dönemleri iyi hissettiği zamanlar olarak yorumladığı için yardım aramayabilir. Değişimlerin günlük yaşam üzerindeki etkisini fark etmek, değerlendirmeye başvurmayı kolaylaştırır.

Değerlendirme yalnız kişinin o günkü ruh haline dayanmaz; zaman içindeki seyir, uyku düzeni, davranış değişiklikleri ve tıbbi öykü birlikte ele alınır. Hekim fizik muayene veya laboratuvar incelemesiyle belirtilere yol açabilecek tıbbi sorunları araştırabilir. Kişinin izniyle yakınının gözlemleri de alınabilir. Günlük duygudurum ve uyku kaydı, dalgalanmaların biçimini anlamaya ve uygun tedavi planını oluşturmaya yardımcı olur.

Bakımın amacı belirtileri ve tekrarlarını azaltmak, günlük yaşamı daha dengeli hale getirmek ve ilerleyen duygudurum sorunlarını izlemektir. Psikoterapi kullanılabilir; bazı kişilerde ilaç da değerlendirilebilir, fakat herkesin ilaç kullanması gerektiği veya aynı ilaca yanıt vereceği varsayılmaz. Bazı kişilerde seyir uzun süre devam ederken bazılarında daha ağır yükselmiş veya çökkün dönemler gelişebilir. Bu değişiklikler yeniden klinik değerlendirme gerektirir.

Altmış iki kişilik randomize çalışmada, bilişsel davranışçı terapi ile iyi oluş terapisinin ardışık birleşimi klinik yönetimle karşılaştırılmıştır. Her iki grupta on seans uygulanmış; birleşik terapi grubunda belirtilerde daha fazla iyileşme görülmüş ve kazanımlar bir ile iki yıllık izlemlerde korunmuştur. Çalışma eski tanı ölçütleriyle seçilmiş küçük bir örneklemde yapılmıştır; her yaş veya eşlik eden hastalık için aynı etkinlik düzeyini kanıtlamaz.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • siklotimi
  • eşik altı duygudurum belirtileri
  • duygudurum günlüğü
  • psikoterapi
  • bipolar spektrum
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Dalgalanmalar tam duygudurum dönemi ölçütlerinin altında olsa da klinik işlev etkisi önemlidir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Enerji ve uyku ihtiyacı değişebilir; çökkün ve yükselmiş zamanlar arasındaki seyir kaydedilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Dalgalanmalar ilişkileri veya günlük yaşamı etkiliyorsa ruh sağlığı değerlendirmesi alın.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Başlangıç, dönem süreleri, uyku, davranış, ilaçlar, madde kullanımı ve yakın gözlemleri sorgulanır.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Muayene ve gerekli tetkikler, belirtilere neden olabilecek bedensel hastalıkları araştırır.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Bipolar I/II, başka ruhsal bozukluk, madde etkisi ve hipertiroidi gibi tıbbi nedenler ayrılır.

Kaynaklar:[1]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Uzunlamasına örüntü ve işlev etkisi değerlendirilir; tam mani, hipomani veya majör depresyon dönemi varsa tanı yeniden ele alınır.

Kaynaklar:[1]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Psikoeğitim ve destek temel bileşenlerdir. İlaç kararı işlev kaybına göre uzmanla verilir; özgül ilaç etkinliği kanıtı sınırlıdır.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

Duygudurum ve uyku kaydı tutulur; düzenli uyku sürdürülür ve tedavi kendiliğinden kesilmez.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Kişi kendini güvende tutamıyorsa veya ciddi kendine zarar verme varsa acil değerlendirme gerekir.

Kaynaklar:[5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Cyclothymic Disorder ↗

    MSD Manual Professional · Kaynak tarihi: 2026-05 · Erişim: 2026-10-28

  2. Cyclothymia ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2023-10-09; erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

  3. Cyclothymia: Diagnosis and treatment ↗

    Mayo Clinic · Kaynak tarihi: 2022-12-13 · Erişim: 2026-10-28

  4. The sequential combination of cognitive behavioral treatment and well-being therapy in cyclothymic disorder ↗

    Psychotherapy and Psychosomatics · Kaynak tarihi: 2011-03-03 · Erişim: 2026-10-28

  5. Where to get urgent help for mental health ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2023-04-26; erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · SİKLOTİMİDE BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI VE İYİ OLUŞ TERAPİSİNİN ARDIŞIK KULLANIMI

The sequential combination of cognitive behavioral treatment and well-being therapy in cyclothymic disorder

Fava GA, Rafanelli C, Tomba E, Guidi J, Grandi S · Psychotherapy and Psychosomatics · 2011

Çalışma türü: Randomize karşılaştırmalı çalışma; kör bağımsız değerlendirici.

Kapsam: DSM-IV siklotimi tanılı 62 kişi; 31 birleşik terapi, 31 klinik yönetim.

ÖZET

Belirti ölçümlerinde birleşik terapi daha fazla iyileşme sağladı; kazanımlar 1 ve 2 yılda sürdü.

Küçük eski tanı ölçütlü örneklem; özgün özet incelendi. Bipolara dönüşümü kesin önlediği gösterilmedi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.