İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ŞİLOMİKRON RETANSİYON HASTALIĞI

ÖZET

Şilomikron retansiyon hastalığı, SAR1B ilişkili otozomal resesif bir bağırsak yağ taşıma bozukluğudur. Şilomikronların hücre içindeki taşınması aksadığında besin yağlarının dolaşıma aktarılması etkilenir. Bebeklikte kronik ishal, yağlı dışkılama ve kilo alamama görülebilir. Yağda çözünen vitaminlerin yetersizliği daha sonraki nörolojik ve diğer sistemik sorunlara katkıda bulunabilir. Bu nedenle yalnız dışkı yakınmalarının azalması, bütün beslenme gereksinimlerinin karşılandığını göstermez.

Tanısal değerlendirmede lipid profili, vitamin durumu ve genetik bulgular birlikte ele alınır. Uygun klinik bağlamda SAR1B genindeki bialelik patojenik veya olası patojenik varyantlar moleküler tanıyı destekler. Önemi belirsiz varyantlar tek başına hastalığı doğrulamaz veya dışlamaz. Endoskopik yağ yüklü enterosit görünümü yardımcı olabilir; ancak tanı için endoskopi mutlaka gerekli değildir. Benzer hipolipidemi tabloları ayırıcı tanıda düşünülmelidir.

İki pediatrik merkezin deneyimini temel alan 2010 önerileri, çocuklarda sindirim yakınmalarını azaltırken yeterli enerji ve esansiyel yağ asidi alımını korumayı amaçlar. Yağda çözünen vitamin desteği ve büyümenin takibi uzman ekipçe düzenlenir. Çocuklarda nörolojik ve göz komplikasyonları hafif başlayabileceği için düzenli değerlendirme önemlidir. Bu eski, sınırlı deneyime dayalı öneriler tüm yaşlara değişmeden uygulanacak güçlü bir tedavi denemesi değildir.

2019 tarihli özgün araştırmada, akraba ebeveynlerden doğmuş dört çocuk incelenmiştir. Yağ malabsorpsiyonu ve belirgin hipokolesterolemi bulguları üzerine genetik değerlendirme yapılmış, üç yeni SAR1B varyantı bildirilmiştir. Çocuklardan ikisi birbiriyle akrabadır. Bu küçük olgu serisi genetik çeşitliliği gösterir; hastalığın toplumdaki sıklığını veya belirli bir tedavinin başarı oranını hesaplamak için yeterli değildir.

Abetalipoproteinemi ve APOB ilişkili hipobetalipoproteinemi, benzer gastrointestinal ve lipid bulgularıyla karşılaşılabilen farklı kalıtsal durumlardır. Genetik ve biyokimyasal ayrım, aile danışmanlığını ve hastaya özgü izlem planını yönlendirir. Ailede benzer hastalık öyküsü olmaması, çekinik kalıtımlı şilomikron retansiyon hastalığını dışlamaz; bulguların bütünü dikkate alınmalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • SAR1B
  • Yağ malabsorpsiyonu
  • Hipokolesterolemi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Bağırsak hücrelerinde oluşan şilomikronların dolaşıma çıkışı SAR1B kusuruyla aksar. Yağ ve yağda çözünen vitamin emilimi birlikte etkilenir; temel sorun yalnız yetersiz besin sunulması değildir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Bebeklikten başlayan yağlı, kötü kokulu dışkı ve yavaş kilo artışı dikkat çekebilir. Daha sonraki çocuklukta refleks azalması veya titreşim duyusunda bozulma gelişebilir; sindirim ve sinir sistemi bulguları birlikte ele alınmalıdır.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Sıvı kaybıyla zor uyandırılma veya solunum güçlüğü acildir; acil yardım çağırın.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Yağlı dışkının başlangıcını ve büyüme çizgisini sorgulayın. Düşük kolesterolün gelişim sorunlarıyla birlikteliği kalıtsal yağ taşıma kusurunu düşündürür; yalnız bağırsak yakınmasına odaklanılmamalıdır.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

Büyüme geriliği, refleksler ve titreşim duyusu değerlendirilir. Karaciğer büyümesi bazı kişilerde görülür; nöromüsküler bulguların sonradan gelişmesi erken dönemdeki sessiz muayenenin kalıcı güvence olmadığını gösterir.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

MTTP ilişkili abetalipoproteinemi ve bialelik APOB kusurları benzer malabsorpsiyon yapar. SAR1B kusurunda şilomikron öncülleri oluşabilir fakat taşınma aksar; mekanizma ve moleküler tanı aynı değildir.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Lipid ve vitamin sonuçlarını SAR1B incelemesiyle birleştirin. Belirsiz varyant tanı koydurmaz; endoskopi zorunlu değildir. Trigliseridin normal veya düşük olabilmesi değerlendirmede önemlidir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Çocuklarda uzun zincirli yağ azaltılırken yeterli enerji ve esansiyel yağ asitleri korunur. Vitamin desteği uzman gözetiminde düzenlenir; dışkı yakınmasının düzelmesi vitamin durumunun düzeldiğini tek başına göstermez.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Çocuklarda büyüme çizgisi, karaciğer, kemik sağlığı ve nörolojik/göz bulguları izlenir. İki merkezin sınırlı deneyimine dayalı öneriler, bireysel değerlendirme olmadan bütün yaş gruplarına aktarılmamalıdır.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Sıvı kaybına eşlik eden bilinç bulanıklığı veya hızlı solunum şok belirtisi olabilir; acil değerlendirme gerekir.

Kaynaklar:[5]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Chylomicron retention disease ↗

    MedlinePlus Genetics · Kaynak tarihi: 2018-08-01 · Erişim: 2026-10-29

  2. Chylomicron Retention Disease ↗

    GeneReviews · Kaynak tarihi: 2022-03-24 · Erişim: 2026-10-29

  3. Guidelines for the diagnosis and management of chylomicron retention disease based on a review of the literature and the experience of two centers ↗

    Orphanet Journal of Rare Diseases · Kaynak tarihi: 2010-09-29 · Erişim: 2026-10-29

  4. Novel mutations of SAR1B gene in four children with chylomicron retention disease ↗

    Journal of Clinical Lipidology · Kaynak tarihi: 2019-05-30 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 30 Mayıs 2019; sayı: Temmuz–Ağustos 2019.

  5. Dehydration ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-05-01 · Erişim: 2026-10-29

    Sayfa gözden geçirme: 1 Mayıs 2026.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · DÖRT ÇOCUKTA YENİ SAR1B VARYANTLARI

Novel mutations of SAR1B gene in four children with chylomicron retention disease

Maria Luisa Simone ve ark. · Journal of Clinical Lipidology · 2019

Çalışma türü: Genetik incelemeli dört olguluk seri.

Kapsam: Akraba ebeveynlerden doğmuş dört çocuk; iki çocuk birbiriyle akrabaydı.

ÖZET

Üç yeni SAR1B varyantı bildirildi.

Özgün özet temelinde; küçük seçilmiş seri, tedavi etkinliği veya prevalans araştırması değildir.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.