SİSTOİZOSPORİYAZİS

Sistoizosporiyazis, eski adı Isospora belli olan Cystoisospora belli ile ilişkili bir bağırsak enfeksiyonudur. En sık sulu ishal görülür; karın ağrısı, kramp, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ateş eşlik edebilir. Kirlenmiş yiyecek veya su tüketimiyle ilişkilidir. Tropikal ve subtropikal bölgelerde daha sık görülse de değerlendirme yalnız bu bölgelerde yaşayan kişilerle sınırlandırılmamalıdır.

Bağışıklığı sağlam olmak enfeksiyonu kesin dışlamaz. Uzamış veya aralıklı ishalde kilo değişimi, iştahsızlık, önceki tedaviler ve bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı sorgulanmalıdır. Seyahat öyküsünün bulunmaması tanıyı dışlayan bir ölçüt değildir. İshalin yıllardır sürmesi yeni kötüleşmeyi önemsiz kılmaz. Bağışıklığı sağlam bir kişide safra yolu tutulumu da bildirilmiştir; bu olağandışı bulgu bütün hastalarda beklenen bir özellik değildir.

HIV ile yaşayan erişkin ve ergenlerde NIH, sıvı-elektrolit desteği ve gerektiğinde beslenme desteğiyle birlikte trimetoprim-sülfametoksazolü tercih eder. Antiretroviral tedavinin başlanması ertelenmemelidir. Tedaviye rağmen süren yakınmalarda uyum, emilim sorunu ve başka bağırsak enfeksiyonları yeniden değerlendirilir. Bu öneriler HIV bağlamına aittir; bütün hastalar için aynı izlem veya koruyucu tedavi zorunluluğu anlamına gelmez.

İlk klinik düzelme nüks olmayacağı anlamına gelmez. HIV ile yaşayan bir kişide idame tedavisi ve antiretroviral tedavi sürerken bile ishal yeniden başlayabilir. Ateşin bulunmaması ciddi seyri dışlamaz; değerlendirme ishalin ağırlığına ve hastanın genel durumuna dayanmalıdır. Tarihsel hastane kayıtları bu sorunları gösterse de güncel bir hastanın kişisel nüks olasılığını kesin hesaplamaz.

HIV ile yaşayan kırk iki kişilik randomize araştırmada iki etken birlikte değerlendirilmiştir; yalnız yirmi iki hastada Isospora vardı. Birleşik sonuçlar TMP-SMX lehinedir, fakat yalnız Cystoisospora için ayrı bir başarı oranı sağlamaz.

HIV bakımında düşük CD4 sayısı olanlarda ikincil korunma gerekebilir. Koruyucu tedavinin sonlandırılması, antiretroviral tedaviye yanıt ve aktif enfeksiyon bulunmamasıyla birlikte değerlendirilir. İlaç yan etkileri ile klinik yanıt izlenmelidir; tedaviyi kendi kendine kesmek yerine uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.