SİSTOSKOPİ

AMAÇ VE YÖNTEMLERİN FARKI

Sistoskopi, idrar kanalının ve mesanenin iç yüzeyinin ince bir kamera sistemiyle görülmesini sağlar. Esnek sistoskopi çoğunlukla mesane yakınmalarını araştırmak, rijit sistoskopi ise bazı tedavileri gerçekleştirmek için kullanılır. Bu ayrım mutlak değildir; planlanan örnekleme veya tedaviye göre yöntem belirlenir. Lokal uyuşturma, belden uygulanan anestezi veya genel anestezi seçenekleri işlemin türüne bağlıdır. Hastanın duyacağı rahatsızlık ve sonrasındaki bakım gereksinimi de buna göre değişebilir. Sistoskopi, böbreğe kadar ilerleyen üreteroskopiyle aynı işlem değildir. [1]

Hazırlık talimatı yöntem bilinmeden genelleştirilmemelidir. Lokal uyuşturmayla yapılan esnek inceleme ile genel anestezi altında yapılan girişimin açlık ve refakat koşulları farklı olabilir. Randevu yazısında hangi yöntemin planlandığı belirsizse birime sorulmalıdır. Genel anestezi düşünülüyorsa ön değerlendirme yapılır; kişinin sağlık durumu ve anesteziye uygunluğu gözden geçirilir. İşlem sonrası eve götürecek ve gerektiğinde yanında kalacak kişinin önceden belirlenmesi önemlidir. Onam yalnız kamerayla bakılmasını değil, planlanan ek girişimleri de kapsayacak biçimde açıklanmalıdır. Kullanılan ilaçların listesi paylaşılır; bırakma veya değiştirme kararı ekip tarafından verilir. [1]

Esnek ve rijit yöntem arasında karar verirken yalnız rahatsızlık düzeyi değil, planlanan tedavinin gerektirdiği araçlar ve hastanın anesteziye uygunluğu da önemlidir. [1]

ENDİKASYONLAR VE GÜVENLİK DEĞERLENDİRMESİ

İdrarda kan, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, idrar yapma güçlüğü veya idrar incelemesinde anormal hücreler sistoskopi gerektirebilen durumlardandır. Mesane taşı, daralma veya şüpheli doku görülebilir; gerektiğinde biyopsi alınabilir. Bazı hastalarda kanamanın tedavisi veya önceden yerleştirilmiş bir stentin çıkarılması da amaçlanabilir. Her idrar yakınmasında sistoskopi ilk seçenek değildir. Hekim yakınmaları, idrar testlerini ve diğer incelemeleri birlikte değerlendirir; yapılan işlemin hangi sorunu açıklamasının beklendiği açık olmalıdır. [2]

Enfeksiyon belirtileri, önceki idrar yolu ameliyatları ve anestezi sorunları hazırlık görüşmesinde bildirilir. İşlem öncesi idrar örneği istenebilir. Aktif enfeksiyon şüphesi varsa zamanlama veya tedavi planını hekim belirler; hastanın kendi kendine antibiyotik başlaması uygun değildir. Başlıca riskler enfeksiyon, kanama, idrar yapamama ve idrar yolu yaralanmasıdır. İşlem sonrasında mesane dolu hissedildiği halde idrar yapamamak, pıhtılı veya belirgin kırmızı idrar, ateş ve şiddetli rahatsızlık acil değerlendirme gerektirir. Hafif yakınmanın uzaması da bildirilmelidir. Sıvı tüketimi konusunda kalp veya böbrek hastalığına bağlı kısıtlamalar varsa kişisel öneri alınır. [2]

İdrar kanalındaki daralma veya taş gibi bulgular sonraki tedaviyi değiştirebilir. Görülen oluşumun niteliği ise gerektiğinde doku incelemesi tamamlandıktan sonra daha iyi anlaşılır. [2]

ALTERNATİFLER, HASTA DENEYİMİ VE İZLEM

Esnek incelemede hasta genellikle uyanıktır. Mahremiyetin korunması ve ne olacağının önceden açıklanması önemlidir. İşlem sırasında rahatsızlık duyulursa ekibe söylenebilir. Mesanenin görüntülenmesi sırasında idrar yapma isteği hissedilebilir. İnceleme sonrasında geçici yanma veya idrarda hafif renk değişikliği olabilir; ancak bunların şiddetlenmesi normal kabul edilmemelidir. Taburculukta beklenen belirtiler ile yardım gerektiren durumların birbirinden ayrılması, hastanın gereksiz kaygı yaşamasını ve ciddi bulguyu gözden kaçırmasını azaltır. [3]

Ultrason ve diğer görüntüleme yöntemleri bazı sorulara yanıt verebilir, fakat mesane iç yüzeyini doğrudan incelemenin her işlevini karşılamaz. Alternatifin seçimi, özellikle kanama araştırmasında, üroloji değerlendirmesine dayanır. İşlem yapılmamasının olası sonuçları da konuşulmalıdır. İlk bulgular çoğu zaman aynı görüşmede açıklanabilir; doku örneği alındıysa kesin değerlendirme için laboratuvar sonucu beklenir. Kontrol planı, görülen bulguya ve yapılmış tedaviye göre değişir. Sonuç beklenirken yeni ateş veya idrar yapamama gelişirse kontrol randevusu beklenmez. Hasta, iletişim numarası ve yazılı bakım talimatıyla ayrılmalıdır; verilen bilgi anlaşılmadıysa yeniden açıklama istemelidir. [3]

Hastanın görüntüyü izlemek isteyip istememesi ve açıklamaları nasıl duymayı tercih ettiği konuşulabilir. Rahatsızlık veya kaygı, işlem sırasında ekiple paylaşılması gereken bilgidir. [3]

AKIL KARTI VE ÖĞRETİCİ TABLO

Akıl kartı: İşlemin esnek mi rijit mi olduğunu öğrenin; açlık ve refakat planı buna göre değişir. [1]