ŞİZOAFFEKTİF BOZUKLUK
ÖZET
Şizoaffektif bozukluk, psikotik belirtilerle belirgin depresif veya manik dönemlerin aynı hastalık seyri içinde bulunduğu bir durumdur. Tanı yalnız psikoz ve duygudurum yakınmasının bir gün birlikte görülmesine dayanmaz. Majör duygudurum dönemi belirtilerinin hastalığın aktif ve kalıntı dönemlerinin toplam süresinin çoğunda bulunması gerekir. Ayrıca yaşam boyu seyirde, majör duygudurum dönemi olmaksızın en az iki hafta süren sanrı veya varsanı bulunmalıdır.
Sanrılar, başkalarının duymadığı sesleri duyma, düşünce veya konuşmanın dağılması, depresif belirtiler ya da artmış enerjiyle seyreden manik dönemler görülebilir. Günlük bakım, ilişkiler, okul veya çalışma yaşamı etkilenebilir. Kişi yardıma ihtiyacı olduğunu fark etmekte veya destek istemekte zorlanabilir.
Yakınlar kaygılarını sakin ve nazik biçimde paylaşabilir; destek sunup uzman değerlendirmesini teşvik edebilir.
Muayene ve testler başka tıbbi nedenleri, alkol veya madde etkisini araştırmak için kullanılır. Ruhsal değerlendirmede düşünceler, duygudurum, sanrılar, varsanılar, kişisel ve aile öyküsü ile intihar riski konuşulur. Tedavi, belirtilerin tipi ve ağırlığına göre ilaç, psikoterapi ve yaşam becerisi desteğini birleştirebilir. Kriz döneminde kişinin güvenliğini ve temel bakımını sağlamak için hastanede değerlendirme gerekebilir.
Şizofreniyle ve psikotik belirtili duygudurum bozukluklarıyla ayrım, zaman içindeki belirtileri izlemeyi gerektirebilir. Antipsikotikler, gerekli olduğunda duygudurum düzenleyici veya antidepresan tedaviler ve toplum desteği birlikte değerlendirilir. İlaç seçimi belirtilerin örüntüsüne göre yapılır; tanı adı bütün kişilere aynı ilaç kombinasyonunun verilmesini gerektirmez. Psikoterapi ve sosyal destek, ilaç tedavisinin yerine geçecek basit seçenekler olarak değil kapsamlı bakımın bileşenleri olarak ele alınır.
Paliperidonun aylık enjeksiyonuyla önce dengelenmiş üç yüz otuz dört yetişkinin randomize araştırmasında, on beş aylık dönemde tedavinin sürdürülmesi plaseboyla karşılaştırılmıştır. Relaps oranı paliperidon grubunda yüzde on beş virgül iki, plaseboda yüzde otuz üç virgül beş bulunmuştur. Bu, önceden ilaca yanıt verip dengelenen seçilmiş bir grubun sonucudur; bütün yeni tanı alan hastalara doğrudan aynı yarar oranını veya herkes için uygunluğu göstermez.
- şizoaffektif bozukluk
- psikoz
- duygudurum dönemi
- uzunlamasına değerlendirme
- psikososyal destek
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Psikotik ve majör duygudurum belirtilerinin zaman içindeki ilişkisi tanıda belirleyicidir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Düşünce, algı, duygudurum ve günlük işlevlerde değişiklikler görülebilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Yakınlar kaygılarını sakin biçimde paylaşarak uzman değerlendirmesine ulaşmayı destekleyebilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Düşünceler, duygudurum, madde kullanımı, kişisel ve aile öyküsü ile intihar riski değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
Muayene ve uygun testler alternatif bedensel veya toksik nedenleri araştırır.
AYIRICI TANI
Şizofreni ve duygudurum bozukluklarıyla ayrım için psikotik ve duygudurum belirtilerinin seyri birlikte değerlendirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Tanıyı doğrulayan tek laboratuvar testi yoktur; uzman görüşmesi ve seyir değerlendirmesi gerekir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
İlaç, psikoterapi ve yaşam becerisi desteği belirtilere göre birleştirilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Sosyal beceriler, günlük etkinlikler ve işe hazırlanma/sürdürme gereksinimleri izlenir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
İntihar tehlikesinde kişi yalnız bırakılmaz ve acil yardım sağlanır; ağır krizde hastane bakımı gerekebilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Schizoaffective Disorder ↗
MSD Manual Professional · Kaynak tarihi: 2025-07 · Erişim: 2026-10-28
- Schizoaffective disorder: Diagnosis and treatment ↗
Mayo Clinic · Kaynak tarihi: 2024-06-05 · Erişim: 2026-10-28
- Schizoaffective Disorder ↗
Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2023-10-03 · Erişim: 2026-10-28
- Paliperidone palmitate once-monthly reduces risk of relapse of psychotic, depressive, and manic symptoms and maintains functioning in a double-blind, randomized study of schizoaffective disorder ↗
Journal of Clinical Psychiatry · Kaynak tarihi: 2014-12-05 çevrimiçi; 2015-03 sayı · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · ŞİZOAFFEKTİF BOZUKLUKTA AYLIK PALİPERİDONLA RELAPSIN ÖNLENMESİ
Paliperidone palmitate once-monthly reduces risk of relapse of psychotic, depressive, and manic symptoms and maintains functioning in a double-blind, randomized study of schizoaffective disorder
Fu DJ, Turkoz I, Simonson RB, Walling DP ve arkadaşları · Journal of Clinical Psychiatry · 2015
Çalışma türü: Çift kör randomize plasebo kontrollü 15 aylık relaps önleme dönemi.
Kapsam: Önce paliperidonla dengelenmiş 334 yetişkin.
ÖZET
Relaps paliperidonda yüzde 15,2, plaseboda yüzde 33,5; işlev daha iyi korundu.
Önceden dengelenmiş seçilmiş örneklem; üretici finansmanı; kilo artışı gibi yan etkiler değerlendirilmelidir. Çevrimiçi 2014, sayı 2015.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25562685 · DOI: 10.4088/JCP.14m09416
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.