ŞİZOFRENİFORM BOZUKLUK

Şizofreniform bozukluk, şizofreniye benzer psikotik belirtilerin en az bir ay sürmesine rağmen altı aydan kısa kaldığı bir tanısal durumdur. Sanrı, varsanı, dağınık konuşma, dağınık davranış ve negatif belirti kategorilerinden en az ikisi bulunmalıdır. Bunlardan en az biri sanrı, varsanı veya dağınık konuşma olmalıdır. Süre sınırı önemlidir; ilk görüşmede gelecekteki seyir kesin bilinmediği için tanının izlemde yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Kişi olmayan sesleri duyabilir, gerçeklikle uyuşmayan güçlü inançlar geliştirebilir veya düşüncelerini düzenli anlatmakta zorlanabilir. Günlük yaşamın etkilenmesi ve yaşantının korkutucu olması yardım istemeyi güçleştirebilir. Yakınların yargılamadan ve nazikçe değerlendirmeyi desteklemesi yararlıdır. Erken başvuru, hastalığın kişinin hayatında oluşturduğu kesintiyi azaltmaya yardımcı olabilir; belirtilerin kendiliğinden geçmesini bekleyerek gerekli bakım ertelenmemelidir.

Tanıyı doğrulayan tek bir laboratuvar testi yoktur. Tıbbi öykü, fizik muayene, belirtilerin değerlendirilmesi ve gerekli görülen testler birlikte kullanılır. Kan tetkiki veya görüntüleme, benzer yakınmalar oluşturabilecek başka nedenleri araştırmak için seçilebilir. Tedavi genellikle ilaç ve konuşma terapisini içerir; belirtiler ağırsa veya kendine ya da başkasına zarar verme riski varsa güvenlik için hastane bakımı gerekebilir.

Yetişkinlerde antipsikotik başlanırken beklenen yararlar ve olası yan etkiler kişiyle birlikte değerlendirilir. Başlangıçta kilo, bel çevresi, nabız, kan basıncı, açlık glukozu veya HbA1c, kan yağları ve prolaktin gibi ölçümler kaydedilir. Hareket sorunları, beslenme ve fiziksel etkinlik de değerlendirilir. Bu ölçümler yalnız tanı aramak için değil tedavinin bedensel etkilerini güvenli biçimde izlemek için önemlidir; izlem planı klinik gereksinime göre sürdürülür.

İlk psikoz tanılarını inceleyen kırk iki çalışmalık meta-analizde, şizofreniform tanısının izlemde aynı kalma oranı yaklaşık yüzde yirmi dokuz olarak hesaplanmıştır. Araştırmaların toplamında on dört bin dört yüz seksen dört kişi yer almış ve ortalama izlem dört buçuk yıl olmuştur. Bu sayı şizofreniform hastaların iyileşme oranı değildir; eski tanı sistemleriyle yapılmış farklı çalışmaların tanısal kararlılık sonucudur ve tek kişinin geleceğini belirlemez.