ŞİZOİD KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Şizoid kişilik bozukluğu, sosyal ilişkilerden uzak durma ve kişilerarası ortamlarda duygusal ifadenin sınırlı olmasıyla ilişkili, kalıcı bir örüntüdür. Kişi yalnız yapılan etkinlikleri tercih edebilir ve yakın ilişkiler kurmaya az ilgi duyabilir. Övgü veya eleştiriye dışarıdan kayıtsız görünebilir. Bununla birlikte yalnız kalmayı sevmek tek başına tanı değildir; erken erişkinlikten beri süren bütün klinik örüntü değerlendirilir.

Şizoid sözcüğü şizofreniyle aynı tanıyı ifade etmez. Belirgin varsanı veya sanrı, şizotipal düşünce ve algı özellikleri, otizmle ilişkili gelişimsel belirtiler ve kaçıngan kişilik örüntüsü ayırıcı değerlendirmede ele alınır. Kaçıngan örüntüde geri çekilme reddedilme ya da utanma korkusuyla ilişkiliyken şizoid örüntüde ilişkilere genel ilgisizlik daha belirgindir. Benzer görünen sosyal uzaklaşmanın nedeni bu nedenle araştırılır.

Ruh sağlığı görüşmesinde çocukluk, ilişkiler, çalışma yaşamı ve gerçekliği değerlendirme hakkında bilgi alınır. Kişi kendi durumunu sorun olarak görmeyebileceğinden yardım aramakta isteksiz olabilir; bazen başvuru bir yakının önerisiyle olur. Yakınların duygusal mesafeyle baş etmekte zorlanması da önemlidir. Aile üyeleri, yaşadıkları sıkıntı veya yalnızlık için kendi ruhsal desteklerini arayabilir.

Değerlendirme gerektiğinde fizik muayene ve tıbbi öyküyle tamamlanır. Tedavide kişinin kendi belirlediği hedefler önemlidir; terapist, ilişkiler hakkında konuşmanın güçlüğünü gözeterek destek sağlar. Bilişsel davranışçı çalışmalar ve uygun olduğunda grup ortamında sosyal beceri uygulamaları düşünülebilir. Eşlik eden depresyon veya kaygı ayrıca tedavi edilir; bunlar için verilen ilaçlar kişilik örüntüsüne özgü bir tedavi diye sunulmaz.

İki bin yirmi üçte yayımlanan bir olgu raporu, on dokuz yaşındaki bir erkekte altı ay içinde yürütülen yirmi bir bilişsel davranışçı görüşmeyi anlatmıştır. Klinik ve psikometrik değerlendirmelerde belirtilerde azalma bildirilmiştir. Ancak tek bir kişinin kontrolsüz anlatımı, tedavinin kesin etkinliğini veya herkes için uygun bir seans sayısını belirlemez. Bu bulgu yalnız sınırlı araştırma örneği olarak değerlendirilmelidir.