SKLERAL ÇÖKERTME CERRAHİSİ
ÖZET
Skleral çökertme cerrahisi, retina dekolmanında gözün dış duvarına bir destek yerleştirilerek yırtıklı retina bölgesinin kapanmasına yardımcı olan ameliyattır. Retina, gözün arkasındaki ışığa duyarlı dokudur; bir yırtıktan altına sıvı geçmesi bu tabakanın ayrılmasına yol açabilir. Dıştan yerleştirilen silikon destek göz duvarını içe doğru yaklaştırır. Yırtık çevresinde kontrollü iyileşme oluşturmak için dondurma tedavisi uygulanabilir. Bazı ameliyatlarda retina altındaki sıvının boşaltılması da gerekir. Her dekolmanda aynı cerrahi yöntem seçilmez.
Ameliyat yerel veya genel anestezi altında yapılabilir. Destek materyali gözün beyaz kısmına tutturulur ve çoğunlukla yerinde bırakılır. Bazı gözlerde yalnız dış destek yeterli olmayıp göz içine gaz da konabilir. Hastanede kalış süresi değişebilir; aynı gün taburculuk veya kısa yatış mümkündür. Hasta onam görüşmesinde işlemin amacını, olası ek uygulamaları ve komplikasyonları öğrenir. Enfeksiyon ve göz içi basınç artışı gibi riskler vardır; birden fazla ameliyat gerekebilir.
Retinanın yeniden yerine oturması ile görmenin tamamen düzelmesi aynı şey değildir. Görsel toparlanma haftalar veya aylar sürebilir. Dekolman okuma merkezini de etkilemişse, başarılı anatomik onarımdan sonra bile görüntüde eğrilik ya da kalıcı görme azalması kalabilir. Gözün odaklama özellikleri değişebileceğinden ileride gözlük düzenlemesi gerekebilir. Dış destek ile göz içi gaz veya silikon yağı farklı araçlardır; bazı hastalarda birlikte kullanılır. Hangi uygulamanın yapıldığının bilinmesi ameliyat sonrası bakım için önemlidir.
İyileşme döneminde gözde hafif hassasiyet olabilir. Ağır kaldırma ve yoğun egzersiz gibi etkinlikler için ekibin önerdiği sınırlamalara uyulur. Kontrol randevuları gözün iyileşmesini değerlendirmek içindir ve ihmal edilmemelidir. Hasta ameliyattan sonra görmesinin kötüleştiğini veya belirgin ağrı ve şişlik geliştiğini fark ederse ekibe haber vermelidir. Desteğin gözde kalması tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez. Bakımın amacı hem retinanın yerinde kaldığını izlemek hem de yeni sorunları erken fark etmektir.
- skleral bant
- scleral buckle
- retina dekolmanı
- retina yırtığı
- kriyopeksi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN DIŞ DESTEK
Skleral destek, retinayı dıştan desteklemek üzere göz duvarına yerleştirilen esnek materyaldir. Gaz kabarcığı gibi kendiliğinden kaybolan geçici bir dolgu değildir; genellikle kalıcı bırakılır. Cerrah aynı seansta yırtığa lazer veya dondurma tedavisi de uygulayabilir. Kullanılan yöntemlerin birlikte anlatılması hastanın ameliyatını anlamasına yardımcı olur.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
YIRTIK RİSKİNİ DÜŞÜNDÜREN ÖYKÜ
Yüksek miyopi, önceki göz ameliyatı, göz travması, ailede dekolman veya hastanın daha önce dekolman geçirmiş olması değerlendirmede önemlidir. Yeni uçuşmalar, ışık çakmaları ve perde şeklinde gölge sorgulanır. Belirti bulunmaması dekolmanı bütünüyle dışlamaz; bazı kişiler ayrılmayı fark etmeyebilir.
FİZİK MUAYENE
YIRTIK VE MAKULA DEĞERLENDİRMESİ
Çevresel retina dikkatle incelenerek yırtıkların yeri belirlenir. Gerektiğinde dıştan hafif basıyla en uç retina alanları görülür. OCT, makulanın ayrılıp ayrılmadığını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Retina doğrudan görülemiyorsa ultrasonografi kullanılabilir. Görüntüleme, ayrıntılı retina muayenesinin klinik bağlamı içinde yorumlanır.
AYIRICI TANI
DIŞ DESTEK İLE GÖZ İÇİ YAKLAŞIM
Dıştan destek bazı gözlerde uygun olmayabilir; vitrektomi ve göz içi tamponad gerekebilir. Bazı hastalarda dış ve iç destek birlikte kullanılır. Silikon yağının çıkarılması için ek ameliyat planlanabilmesi, dış skleral desteğin rutin çıkarılacağı anlamına gelmez. Cerrahi plan gözün özelliklerine göre değişir.
TANISAL YAKLAŞIM
MERCEK DURUMUNA GÖRE ARAŞTIRMA YORUMU
SPR araştırması orta karmaşıklıktaki yırtıklı dekolmanları doğal mercekli ve yapay mercekli gruplarda ayrı değerlendirdi. Doğal mercekli gözlerde çökertme daha iyi görme değişimiyle ilişkiliydi; yapay mercekli gözlerde vitrektominin ilk anatomik başarısı daha yüksekti. Tek bir yöntemin bütün hastalarda üstün olduğu sonucu çıkarılmaz.
TEDAVİ
GAZ KULLANILDIYSA GÜVENLİK
Göz içine gaz konduysa gaz tamamen kaybolmadan uçuş yapılmaz ve yüksek rakımdan kaçınılır. Başka ameliyat için anestezi ekibine gözde gaz bulunduğu bildirilir; azot protoksit kullanılmamalıdır. Bu gaz güvenliği önlemleri, yalnız dış destek uygulanmış her hastaya otomatik olarak eşitlenmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
DAMLA VE KONTROL PLANI
Verilen damlalar tarif edildiği biçimde kullanılır; basınç yüksekse ek tedavi gerekebilir. Taburculukta kontrol randevusu netleştirilir. Beklenen görme düzeyi kesin olarak öngörülemez. Hastanın ilk ameliyat sonrası güne göre kötüleşme tarif etmesi, planlı kontrol tarihini beklemeden değerlendirme gerektirir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
YENİDEN DEKOLMAN BELİRTİLERİ
Yeni veya artan uçuşmalar, ışık çakmaları, hareket eden koyu perde ya da ani bulanıklık acil göz değerlendirmesi gerektirir. Dekolman bir kez tedavi edilmiş olsa da yeniden oluşabilir. Ameliyat sonrasında ağrı, kızarıklık veya bulanıklığın kötüleşmesi de gecikmeden hastaneye başvurma nedenidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Retinal Detachment ↗
American Society of Retina Specialists · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
- Buckling procedure for retinal detachment, 2586/VER5 ↗
Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-01 · Erişim: 2026-10-31
- Surgical repair of retinal detachment, Document 2965 ↗
Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-04-21 · Erişim: 2026-10-31
- Surgery for Retinal Detachment ↗
National Eye Institute · Kaynak tarihi: 2024-12-06 · Erişim: 2026-10-31
- Scleral buckling versus primary vitrectomy in rhegmatogenous retinal detachment: a prospective randomized multicenter clinical study ↗
Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2007-12 · Erişim: 2026-10-31
- Gas in eye ↗
British and Eire Association of Vitreoretinal Surgeons · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
- Detached retina (retinal detachment) ↗
NHS · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · SPR: MERCEK DURUMUNA GÖRE CERRAHİ SONUÇLAR
Scleral buckling versus primary vitrectomy in rhegmatogenous retinal detachment: a prospective randomized multicenter clinical study
Heinrich Heimann ve arkadaşları · Ophthalmology · 2007
Çalışma türü: Çok merkezli randomize cerrahi çalışma.
Kapsam: 416 doğal mercekli ve 265 yapay mercekli hasta; bir yıl izlem.
ÖZET
Doğal mercekli grupta çökertme görme değişiminde; yapay mercekli grupta vitrektomi ilk anatomik başarıda avantaj gösterdi.
Yalnız özet okundu. Orta karmaşıklıktaki dekolmanlar ve dönemin cerrahi teknikleri günümüzdeki bütün olguları temsil etmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 18054633 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2007.09.013
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.