SKLERİT VE EPİSKLERİT
ÖZET
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Ağrılı derin inflamasyon ve sistemik nedenler; konjonktivit ve üveitten ayrı.
İKİ HASTALIK NEDEN AYRILIR?
Episklerit, göz akının üzerindeki daha yüzeysel dokunun iltihabıdır. Kızarıklık, hassasiyet ve hafif ağrı yapabilir; görme genellikle etkilenmez. Çoğu atak bir hafta ile on gün içinde yatışır, ancak tekrarlayabilir. Sklerit ise daha derindeki göz duvarını etkiler ve aynı derecede masum kabul edilmez. [2]
Skleritte derin, gece uykudan uyandırabilen ve kaşa ya da çeneye yayılabilen ağrı; ışığa hassasiyet ve bulanık görme olabilir. Arka skleritte gözün önü kızarmamış olabilir. Doku erimesi olan bazı ağır tipler ağrısız da seyredebilir; ağrının olmaması ciddi hastalığı dışlamaz. [1]
NE ZAMAN BAŞVURMALI?
Sklerit şüphesi acil göz hekimi değerlendirmesini gerektirir. Özellikle görme azalması, yoğun ağrı veya ışığa bakamama varken bunu basit göz kızarıklığı sayıp damlayla beklemek güvenli değildir. [1]
GENEL HASTALIKLARLA İLİŞKİ
Eklem hastalıkları, damar iltihabı ve bağırsak iltihabı göz bulgularıyla birlikte bulunabilir. Bazı enfeksiyonlar da benzer görünüme yol açar. Önceden romatizma tanısı olmaması sistemik araştırmayı gereksiz kılmaz; sklerit değerlendirmesinde ve izleminde yeni bir hastalık ortaya çıkabilir. [6]
TEDAVİNİN GÜNLÜK YAŞAM TARAFI
Doğrulanmış hafif episkleritte soğuk kompres ve yapay gözyaşı yakınmayı azaltabilir. Daha belirgin hastalıkta hekim damla veya ağızdan tedavi seçebilir. Tekrarlayan ataklar yeniden değerlendirilmelidir; önceki tanı, her yeni kızarıklığın aynı nedenden olduğunu kanıtlamaz. [2]
Sklerit tedavisi iltihabın türüne göre değişir; ağızdan antiinflamatuvar, steroid, bağışıklık düzenleyici veya enfeksiyona yönelik ilaç gerekebilir. Altta yatan hastalık da tedavi edilir. Kendi kendine steroid başlamak uygun değildir. Hastalık tekrarlayabileceği için düzenli kontrol önemlidir. [4]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖYKÜ VE ETİYOLOJİK AYRIM
Ağrının şiddeti, gece ve göz hareketleriyle ilişkisi, görme değişimi, önceki ataklar, göz ameliyatı veya travma, enfeksiyon öyküsü ve sistemik inflamatuvar belirtiler sorgulanır. Cerrahi sonrası veya atipik nekrotik görünümde enfeksiyon ve taklitçi hastalıklar özellikle değerlendirilir. [3]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE ANATOMİK SINIFLAMA
Görme keskinliği, göz içi basıncı, biyomikroskopi ve fundus değerlendirmesi yapılır. Yaygın, nodüler ve nekrotizan ön sklerit ayrılır; avasküler alanlar ve gri-mavi incelme kaydedilir. Kornea, ön kamara ve arka segmentte eşlik eden inflamasyon aranır. [3]
Yüzeysel damarların klinikte fenilefrinle solması episkleriti destekler; derin skleral damarlar solmaz. Bu yardımcı bulgu tek başına tanı ölçütü değildir ve evde damla testi yapılması anlamına gelmez. Derin morumsu renk, sabit damar paterni ve belirgin hassasiyet sklerit lehinedir. [5]
AYIRICI TANI
Episklerit ve sklerit, yalnız kızarıklığın miktarıyla ayrılmaz. Üveit, korneal inflamasyon ve göz içi basınç sorunları eşlik edebilir. Ağrılı görme kaybında tüm göz değerlendirilmelidir. İleri incelme veya posterior bulgu basit episklerit tanısını yeniden sorgulatır. [3,9]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE HEDEFLİ ARAŞTIRMA
Tanı kliniktir. Arka tutulum şüphesinde B-mod ultrasonografi ve gerektiğinde orbita MR kullanılabilir. Skleral/koroidal kalınlaşma, Tenon aralığında sıvı ve retina dekolmanı tanıya yardımcı olabilir. Tam kan sayımı, inflamasyon belirteçleri, böbrek işlevi, idrar ve otoantikor/enfeksiyon testleri öykü ve sistemik bulgularla seçilir. [5]
Ön segment OCT, sklera kalınlığı ve ödemi hakkında destekleyici bilgi sağlayabilir; küçük tanısal çalışmanın değerleri evrensel eşik kabul edilmez. Klinik değerlendirmeyi ikame etmez. [10]
TEDAVİ
BASAMAKLI TEDAVİ VE GÜVENLİK
Enfeksiyon şüphesi varsa uygun örnekleme ve enfeksiyona yönelik tedavi önceliklidir. Hafif nonenfeksiyöz ön skleritte oral NSAİİ düşünülebilir; orta-ağır, nekrotizan veya posterior hastalık uzman yönetimi gerektirir. Ağır olguda sistemik veya intravenöz steroid gerekebilir. [3]
Uzamış steroid gereksinimi veya yetersiz kontrol, steroid azaltıcı immünomodülasyon için değerlendirilir. Böbrek, karaciğer, kan sayımı ve enfeksiyon riskleri seçilen ilaca göre izlenir. Perforasyon veya yakın yırtılma tehlikesi cerrahi güçlendirme gerektirebilir; cerrahi inflamasyon kontrolünün yerine geçmez. [5]
İdiyopatik episkleritte küçük çift kör çalışmada topikal ketorolak yapay gözyaşına üstün değildi ve daha fazla batma yaptı. Bu nedenle her yüzeysel kızarıklık için topikal NSAİİ zorunlu değildir. [7]
Dirençli nonenfeksiyöz skleritte rituksimab gibi biyolojik seçenekler uzman merkezlerinde değerlendirilebilir. Küçük doz karşılaştırmalı araştırma, tüm hastalarda ilk basamak kullanım veya plaseboya kanıtlanmış üstünlük anlamına gelmez. [8]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE YENİDEN DEĞERLENDİRME
Aktiviteyle birlikte görme, kornea, basınç ve doku bütünlüğü izlenir. Hastalık kontrolüne göre ilaçlar ayarlanır; immünomodülatör toksisitesi için laboratuvar izlemi sürdürülür. [5]
İlk incelemede sistemik neden bulunmamış olsa bile yeni eklem, cilt, böbrek veya solunum belirtileri değerlendirilmelidir. Sistemik hastalığın sonradan ortaya çıkabilmesi, izlemde öykünün güncellenmesini gerektirir. [6]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL EŞİKLER
Sklerit şüphesi, hızla azalan görme veya ciddi ağrı acil oftalmoloji gerektirir. Ön yüzeyin beyaz görünmesi posterior skleriti dışlamaz. Ağrısız skleral erime de görme açısından tehlikelidir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Scleritis: Clinical Management Guideline ↗
College of Optometrists · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Episcleritis: Clinical Management Guideline ↗
College of Optometrists · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical Guideline for the treatment of Scleritis and Episcleritis ↗
Royal Victoria Eye and Ear Hospital · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- What Is Scleritis? ↗
American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Scleritis ↗
AAO EyeWiki · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Evaluation of patients with scleritis for systemic disease. ↗
Akpek, Thorne, Qazi, Do, Jabs · Kaynak tarihi: 2004 · Erişim: 2026-10-26
- A randomised, double-blind trial of topical ketorolac vs artificial tears for the treatment of episcleritis. ↗
Williams, Browning, Sleep, Webber, McGill · Kaynak tarihi: 2005 · Erişim: 2026-10-26
- Rituximab therapy for refractory scleritis: results of a phase I/II dose-ranging, randomized, clinical trial. ↗
Suhler, Lim, Beardsley, Giles, Pasadhika, Lee, de Saint Sardos, Butler, Smith, Rosenbaum · Kaynak tarihi: 2014 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical characteristics of a large cohort of patients with scleritis and episcleritis. ↗
Sainz de la Maza, Molina, Gonzalez-Gonzalez, Doctor, Tauber, Foster · Kaynak tarihi: 2012 · Erişim: 2026-10-26
- Optical coherence tomography in the diagnosis of scleritis and episcleritis. ↗
Shoughy, Jaroudi, Kozak, Tabbara · Kaynak tarihi: 2015 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 9 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · EPİSKLERİTTE KETOROLAK VE YAPAY GÖZYAŞI
A randomised, double-blind trial of topical ketorolac vs artificial tears for the treatment of episcleritis.
C P R Williams, A C Browning, T J Sleep, S K Webber, J I McGill · Eye (London, England) · 2005
Çalışma türü: Prospektif randomize çift kör çalışma
Kapsam: İdiyopatik episkleritli 37 hastanın 38 gözü; üç hafta tedavi.
ÖZET
Kızarıklık, ağrı ve muayene bulgularında üstünlük gösterilmedi; ketorolak daha fazla batma yaptı.
Küçük örneklem ve kısa izlem; sklerit tedavisine genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 15359265 · DOI: 10.1038/sj.eye.6701632
02 · DİRENÇLİ SKLERİTTE RİTUKSİMAB
Rituximab therapy for refractory scleritis: results of a phase I/II dose-ranging, randomized, clinical trial.
Eric B Suhler, Lyndell L Lim, Robert M Beardsley, Tracy R Giles, Sirichai Pasadhika, Shelly T Lee, Alexandre de Saint Sardos, Nicholas J Butler, Justine R Smith, James T Rosenbaum · Ophthalmology · 2014
Çalışma türü: Faz I/II randomize çift maskeli doz karşılaştırması
Kapsam: Steroid ve en az bir immünosupresana dirençli 12 nonenfeksiyöz sklerit hastası.
ÖZET
24 haftada 9 hasta inflamasyon sonlanımına ulaştı; başlangıçta yanıt verenlerin 7’si yeniden infüzyon gerektirdi.
Plasebo kolu yoktu; erken inflamatuvar alevlenmeler ve çok küçük örneklem genel güvenlilik sonucunu sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 24953794 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2014.04.044
03 · STANDART SKLERİT DERECELENDİRMESİ
A standardized grading system for scleritis.
H Nida Sen, Amit A Sangave, Debra A Goldstein, Eric B Suhler, Denise Cunningham, Susan Vitale, Robert B Nussenblatt · Ophthalmology · 2011
Çalışma türü: Kesitsel gözlemciler arası uyum çalışması
Kapsam: Üç uzmanın değerlendirdiği 79 sklera fotoğrafı.
ÖZET
Standart referans fotoğraflarıyla uyum katsayısı 0,289’dan 0,603’e yükseldi.
Fotoğraf arşivi ve uzman gözlemciler; tanı doğruluğunu veya hasta sonucunu doğrudan ölçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 21093921 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2010.08.027
04 · SKLERİT VE EPİSKLERİTTE OCT
Optical coherence tomography in the diagnosis of scleritis and episcleritis.
Samir S Shoughy, Mahmoud O Jaroudi, Igor Kozak, Khalid F Tabbara · American journal of ophthalmology · 2015
Çalışma türü: Prospektif tanısal değerlendirme
Kapsam: 18 sklerit ve 12 episklerit hastası; diğer gözler kontrol.
ÖZET
Skleritte kalınlaşma ve sklera içi ödem alanları daha belirgindi.
Küçük örneklem, karşı göz kontrolü ve kalınlık örtüşmesi; tek eşikli kesin tanı testi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25771347 · DOI: 10.1016/j.ajo.2015.03.004
05 · TOPLUM TEMELLİ EPİSKLERİT VE SKLERİT
Epidemiology and Clinical Characteristics of Episcleritis and Scleritis in Olmsted County, Minnesota.
Timothy T Xu, Margaret M Reynolds, David O Hodge, Wendy M Smith · American journal of ophthalmology · 2020
Çalışma türü: Retrospektif nüfus kohortu
Kapsam: Olmsted County’de 223 episklerit ve 77 sklerit olgusu.
ÖZET
Yıllık insidans 100.000 kişide sırasıyla 15,39 ve 5,54 olarak bulundu; skleritte sistemik ilişki %23,4 idi.
Tek bölgenin demografisi ve kayıt temelli saptama; başka topluma doğrudan taşınamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32437669 · DOI: 10.1016/j.ajo.2020.04.043
06 · SKLERİT VE EPİSKLERİTİN KOMPLİKASYONLARI
Clinical characteristics of a large cohort of patients with scleritis and episcleritis.
Maite Sainz de la Maza, Nicolas Molina, Luis Alonso Gonzalez-Gonzalez, Priyanka P Doctor, Joseph Tauber, C Stephen Foster · Ophthalmology · 2012
Çalışma türü: İki merkezli retrospektif olgu serisi
Kapsam: 500 sklerit ve 85 episklerit hastası.
ÖZET
Göz komplikasyonları skleritte daha sıktı; nekrotizan ve posterior tipler görme kaybıyla ilişkiliydi.
Sevk merkezi seçilimi ve gözlemsel tasarım; oranlar birinci basamak riskini temsil etmeyebilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 21963265 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2011.07.013
07 · POSTERİOR SKLERİTTE NÜKS
Posterior Scleritis: Analysis of Epidemiology, Clinical Factors, and Risk of Recurrence in a Cohort of 114 Patients.
Alenka Lavric, Julio J Gonzalez-Lopez, Parthopratim Dutta Majumder, Nishat Bansal, Jyotirmay Biswas, Carlos Pavesio, Rupesh Agrawal · Ocular immunology and inflammation · 2016
Çalışma türü: Retrospektif iki merkez kohortu
Kapsam: Birleşik Krallık ve Hindistan’dan 114 posterior sklerit olgusu.
ÖZET
İzlemde görme ortalama olarak iyileşti; remisyon sonrasında yaklaşık üçte birinde nüks görüldü.
Tedaviler standart randomize edilmedi; özet remisyon/nüks zamanını farklı adlandırdığından bu süre aktarılmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 26134101 · DOI: 10.3109/09273948.2015.1005240
08 · SKLERİTTE SİSTEMİK HASTALIK ARAŞTIRMASI
Evaluation of patients with scleritis for systemic disease.
Esen Karamursel Akpek, Jennifer E Thorne, Faqir A Qazi, Diana V Do, Douglas A Jabs · Ophthalmology · 2004
Çalışma türü: Retrospektif olgu serisi
Kapsam: 18 yıllık dönemde tek merkezde 243 sklerit hastası.
ÖZET
Enfeksiyon veya romatizmal hastalık %44 oranındaydı; bazı ilişkiler ilk değerlendirmede veya izlemde saptandı.
Sevk merkezi ve uzun tarihsel dönem; ilişkiler nedensellik veya herkese aynı test paneli anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 15019326 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2003.06.006
09 · ÖN SKLERİTİN DÜZELMESİYLE İLİŞKİLİ ETKENLER
Factors affecting the resolution of acute non-infectious anterior scleritis.
Ahmad Abdel-Aty, Ninani Kombo · The British journal of ophthalmology · 2022
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 141 hastanın 169 gözü; nonenfeksiyöz ön sklerit.
ÖZET
NSAİİ ve TNF inhibitörü kullanımı bazı düzelme sonuçlarıyla ilişkiliydi; iki taraflı tutulum daha yavaş düzelmeyle ilişkiliydi.
Analiz hastalık şiddetini hesaba katamadı; tedavi üstünlüğü veya kişisel biyolojik ilaç seçimi çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34210671 · DOI: 10.1136/bjophthalmol-2021-318808
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.