SKORBÜT

Besin çeşitliliği, meyve-sebze tüketimi, emilim sorunu ve diyaliz öyküsünü sorgulayın. Sigara kullanımı C vitamini gereksinimini artırabilir. Besin seçiminin birkaç yiyeceğe daralması, sebze ve meyvenin uzun süre dışlanması önemlidir. Yara iyileşmesi ve eşlik eden demir eksikliği belirtileri de sorgulanmalıdır.

Gıdaya erişim, sosyal izolasyon ve kısıtlayıcı diyetin nedenini araştırın; yalnız takviye yazmak sosyal sorunu çözmez. Erişkin olgu derlemesinde romatolojik ve ağız bulguları ile genel belirtiler, otoimmün veya hemostatik hastalık araştırmalarına yöneltebilmiştir. Kısıtlı diyet öyküsü alternatif tanıları otomatik dışlamaz; mevcut klinik bulgularla birlikte ele alınmalıdır.

Perifoliküler kanama, kıvrık kıllar, diş eti değişiklikleri ve yara iyileşmesini değerlendirin. Muayene bulguları beslenme öyküsüyle birlikte anlam kazanır.

Kanama bozuklukları, gingivit ve artrit ayırıcı tanıdadır; morarma tek başına skorbüt tanısı koydurmaz.

Çocuk serisinde IgA vasküliti, artrit ve osteomiyelit ön tanıları bildirilmiştir. Kemik-eklem yakınmalarında beslenme öyküsünü dışlamayın. İlgili seride görüntüleme bulguları inflamatuvar veya enfeksiyöz kemik hastalıklarıyla karışabilmiştir; bu gözlem her kemik ağrısının besinsel olduğu anlamına gelmez.

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Diyet ve muayene temelinde şüphe oluşturun; askorbik asit ölçümü destekleyebilir. Çocuklarda uzun kemik görüntüleri katkı sağlayabilir; bu yaklaşımı erişkine aynen taşımayın. Plazma askorbatının 0,2 mg/dL altında olması eksiklikle uyumludur. Tam kan sayımında anemi görülebilir; tek başına anemi tanıyı doğrulamaz.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Tedavi oral askorbik asit ve yeterli beslenmedir. Yaşa ve klinik duruma uygun rejimi hekim belirlemelidir.

Yüksek dozlar gastrointestinal yakınmalar yapabilir. Böbrek hastalığı veya hiperoksalüri ve herediter hemokromatozis varlığında kontrolsüz yüksek dozlardan kaçının.

Klinik yanıtı ve düzenli beslenmenin sürdürülebilirliğini değerlendirin. Küçük çocuk serisinde başka mikrobesin eksiklikleri de sık olduğundan değerlendirmeyi tek vitamine indirgemeyin. Seride 13 çocuğun 11’inde başka eksiklikler vardı. Tadı ve kokusu kabul edilebilir destek seçenekleri beslenme ekibiyle değerlendirilebilir; kontrolsüz seri, tüple beslenmeden kesin kaçınma vaadi oluşturmaz.

Takviye veya beslenme değişikliği gebelik ve emzirmede hekim ya da ebe ile görüşülmelidir.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ciddi nörolojik belirtiler, nefes darlığı veya basmakla solmayan döküntüyü eksiklik açıklamasına bağlayıp acil değerlendirmeyi geciktirmeyin.